III RN 203/99
WyrokSąd administracyjny2000-10-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uchylił decyzję organów celnych w sprawie wymiaru cła od samochodu w stanie rozmontowanym, naruszył prawo, w szczególności przepisy dotyczące wznowienia postępowania i klasyfikacji celnej?Ratio decidendi
Rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości była zasadna, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny błędnie uznał brak podstaw do wznowienia postępowania celnego. Ustalenie, że sprowadzone części stanowiły kompletny, rozmontowany samochód, uzasadniało wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa i zastosowanie reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, co skutkowało obowiązkiem zapłaty cła od całego pojazdu.Stan faktyczny
Organy celne wznowiły postępowanie celne w sprawie odpraw celnych części samochodowych, uznając je za kompletny, rozmontowany samochód osobowy marki "Volkswagen Golf". Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy celne dokonały wymiaru cła od całego pojazdu, uchylając wcześniejsze decyzje dotyczące odprawy części. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów celnych, uznając brak podstaw do wznowienia postępowania i nieprawidłowe zastosowanie reguły 2a ORINS. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku NSA.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu - Ośrodkowi Zamiejscowemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 5 października 2000 r. sprawy ze skargi Henryka i Sebastiana N. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z dnia 9 lipca 1997 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła od samochodu osobowego marki "Volkswagen" na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 7 kwietnia 1999 r. I SA/Wr 1381/97 - uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę NSA OZ we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.
Dyrektor Urzędu Celnego w L. postanowieniem z dnia 20 listopada 1996 r. wydanym na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa wznowił postępowanie celne w sprawie dwóch odpraw celnych dokonanych w dniu 28 października 1995 r.: odprawy celnej dokonanej na podstawie zgłoszenia Henryka N., które obejmowało części samochodowe do samochodu osobowego marki "Volkswagen Golf", a to silnika wysokoprężnego ze skrzynią biegów, zawieszenia przedniego i tylnego, układu kierowniczego i koła oraz odprawy celnej dokonanej na podstawie zgłoszenia Sebastiana N., które obejmowało nadwozie samochodu osobowego marki "Volkswagen Golf". W wyniku postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia 11 grudnia 1996 r. Dyrektor Urzędu Celnego w L. zakwalifikował sprowadzone przez obu importerów części samochodowe, jako samochód osobowy marki "Volkswagen Golf" w stanie rozmontowanym, który po dokonaniu odprawy celnej został zmontowany i jako tzw. składak został następnie zarejestrowany na nazwisko jednego z importerów - Sebastiana N. Na tej podstawie organ celny dokonał wymiaru cła od sprowadzonego samochodu, uchylając równocześnie obie wcześniej wydane decyzje dotyczące odprawy celnej części samochodowych. Decyzja powyższa została następnie utrzymana w mocy decyzją Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 9 lipca 1997 r., w uzasadnieniu której podniesiono, że w przedmiotowej sprawie miała zastosowanie reguła 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 72 poz. 357 - powoływanych nadal jako: Ogólne Reguły Interpretacji Nomenklatury Scalonej/, bowiem cło wymierza się według stanu towaru z dnia zgłoszenia /art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne - t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm. - powoływanej nadal jako: Prawo celne/, które powinno być dokonane w sposób prawidłowy przez importera /art. 40 i art. 41 Prawa celnego/. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie każdy z importerów dokonał zgłoszenia do odprawy celnej jedynie wwożonych przez siebie części samochodowych, chociaż jak to wykazało postępowanie wyjaśniające - obaj byli tego świadomi, iż zgłaszają do odprawy celnej i wwożą na polski obszar celny kompletny samochód osobowy marki "Volkswagen Golf' w stanie rozmontowanym. W wyniku skargi obu importerów Henryka i Sebastiana N., Naczelny Sąd Administracyjny (...) wyrokiem z dnia 7 kwietnia 1999 r. /I SA/Wr 1381/97/ uchylił zaskarżoną, decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 9 lipca 1997 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w L. z dnia 11 grudnia 1996 r. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podniósł w szczególności, że: po pierwsze - ujawnione okoliczności nie dawały w rozpoznawanej sprawie podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa; po drugie - brak było podstawy dla łącznego rozpoznania w jednym postępowaniu spraw obu importerów; po trzecie - brak było w tym wypadku podstawy do zastosowania reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej; oraz po czwarte - tym samym uchylone decyzje organów celnych wydane zostały z naruszeniem art. 7. art. 77 i art. 80 Kpa. Przy czym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził równocześnie, że: "Wadliwa ocena podstaw wznowienia postępowania zwalniała Sąd z obowiązku badania legalności rozstrzygnięcia merytorycznego".
Minister Sprawiedliwości pismem z dnia 15 grudnia 1999 r. (...) wniósł rewizje nadzwyczajną od powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we W., zarzucając rażące naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 22 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm. - powoływanej nadal jako: ustawa o NSA/ oraz art. 45 par. 1 pkt 5 Kpa i art. 80 Kpa, a w konsekwencji na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy o NSA wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono w szczególności, że dopiero późniejsze ujawnienie przez organy celne tego, że sprowadzone części samochodowe stanowiły kompletny samochód w stanie rozmontowanym, a nie - jak to zgłosili importerzy w dniu zgłoszenia do odprawy celnej - jedynie części samochodu osobowego, stanowiło podstawę do stwierdzenia, że obaj importerzy dokonali zgłoszenia celnego w sposób niezgodny z przepisami /art. 40 ust. 1 Prawa celnego/. Dlatego organy celne prawidłowo skorzystały w tym wypadku z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa w celu wznowienia postępowania celnego i w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego /zgodnie z art. 80 Kpa/, w ramach jednego postępowania /zgodnie z art. 2 Kpa/ wydały prawidłową decyzję w sprawie na podstawie art. 149 par. 2 i art. 151 par. 1 Kpa.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.
Podniesiony w rewizji nadzwyczajnej zarzut rażącego naruszenia art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy o NSA w związku z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa okazał się trafny. W wyniku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organy celne ustalono bowiem w sposób nie budzący wątpliwości, iż obaj skarżący - importerzy dokonali nieprawidłowego zgłoszenia do odprawy celnej /z naruszeniem art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne - t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm. - powoływanej nadal jako: Prawo celne/ sprowadzonych na polski obszar celny części samochodowych samochodu osobowego marki "Volkswagen Golf", skoro w przedstawionych przez siebie deklaracjach celnych nie poinformowali oni organów celnych o tym, że sprowadzone części samochodowe stanowiły w rzeczywistości kompletny samochód osobowy marki "Volkswagen Golf" w stanie rozmontowanym.
Okoliczność ta przesądziła nie tylko o dopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie wymiaru cła wobec obu skarżących, ale równocześnie uzasadniała wydanie rozstrzygnięcia w jednym postępowaniu, łącznie wobec obu importerów w trybie określonym art. 62 Kpa, ponieważ zgodnie z Regułą 2a Ogólnych Reguł Nomenklatury Scalonej, stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 151 poz. 737/, mającej charakter przedmiotowy /a nie podmiotowy/, wyroby kompletne oraz wyroby znajdujące się w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym, w każdym wypadku powinny być klasyfikowane według pozycji taryfy celnej, która obejmuje wyrób kompletny, czyli w danym wypadku nie jako części samochodowe, lecz jako kompletny samochód osobowy marki "Volkswagen Golf". Dlatego organy celne trafnie przyjęły, że w danym wypadku obaj importerzy uczestniczyli w rzeczywistości w sprowadzeniu na polski obszar celny kompletnego samochodu osobowego marki "Volkswagen Golf' w stanie rozmontowanym i z tego tytułu obaj obowiązani byli do uiszczenia takiej należności celnej, jak za samochód osobowy, a nie jak za części samochodowe samochodu osobowego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 236 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. /Dz.U. nr 78 poz. 483/ oraz art. 393[13] par. 1 Kpc w związku art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./ orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło