III RN 42/96
WyrokSąd administracyjny1996-12-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna podpisana przez zastępcę kierownika urzędu, bez wyraźnego wskazania upoważnienia, narusza przepisy o właściwości, uzasadniając ingerencję sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że rygorystyczne stanowisko, zgodnie z którym decyzję administracyjną może podpisać jedynie kierownik urzędu lub jego zastępca z wyraźnym upoważnieniem, jest nieuzasadnione i prowadzi do negatywnych konsekwencji dla obywateli. Podpis zastępcy kierownika urzędu nie musi sygnalizować działania z upoważnienia, jeśli istnieją regulaminowe podstawy do takiego działania. Naruszenie przepisów o właściwości, które nie miało wpływu na wynik sprawy, nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Izby Skarbowej w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym za 1991 r. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w Lublinie wydał wyrok, który został następnie zaskarżony rewizją nadzwyczajną Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. Głównym zarzutem było naruszenie przepisów o właściwości, ponieważ decyzję administracyjną miał podpisać zastępca kierownika urzędu bez wyraźnego upoważnienia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę NSA OZ w Lublinie do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) na decyzję Izby Skarbowej (...) w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym za 1991 r. na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 19 kwietnia 1996 r. SA/Lu 679/95
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje NSA OZ w Lublinie do ponownego rozpoznania.
Nie sposób przychylić się do poglądu, że decyzję administracyjną może w zasadzie podpisać jedynie kierownik urzędu, a jeżeli czyni to jego zastępca, to wówczas jego podpis musi sygnalizować działanie z wyraźnego upoważnienia kierownika urzędu, gdyż w przeciwnym razie dochodzi do naruszenia przepisów o właściwości /art. 156 par. 1 pkt 1 Kpa/, uzasadniającego ingerencję sądu administracyjnego z urzędu, na podstawie - uchylonego dziś - przepisu art. 206 Kpa.
Pogląd taki jest nie tylko przesadnie rygorystyczny, ale prowadzi też do przerzucania na obywateli skutków ewentualnych nieprawidłości w działaniu administracji, co w świetle utrwalonej linii orzecznictwa tego Sądu jest praktyką niedopuszczalną.
Stanowisko przyjęte w zaskarżonym wyroku powoduje absurdalną wręcz konsekwencję ogólną, że to obywatel powinien sprawdzać, czy osoba będąca pracownikiem właściwego urzędu, a nawet zastępcą jego kierownika ma kompetencję do podpisywania określonych decyzji administracyjnych.
Tego nie dałoby się pogodzić z zasadą zaufania obywateli do organów państwa /art. 8 Kpa/.
Dlatego ustawodawca w 1987 r. wprowadził do kodeksu postępowania administracyjnego nowy przepis art. 268a, a Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lutego 1988 r. SA/Wr 840/87 /nie publikowany/ słusznie uznał, że nie jest wadliwa decyzja podpisana przez inną osobę niż kierownik urzędu, jeżeli istniały do tego regulaminowe podstawy.
Za koniecznością odrzucenia podobnie skrajnej koncepcji przemawia zresztą nie tylko wzgląd na ochronę prawnych interesów działającego w dobrej wierze obywatela, który mógłby w przeciwnym razie stać się obiektem niegodnych manipulacji, zmierzających wręcz do obchodzenia prawa.
Trzeba bowiem pamiętać, że w świetle uregulowań art. 207 par. 2 pkt 1 i 3 Kpa, przejętych obecnie przez art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, nie każde naruszenie prawa /poza nieważnością decyzji i wznowieniem postępowania/ powoduje konieczność uchylenia decyzji przez sąd, a tylko takie, które miało lub - w odniesieniu do przepisów o postępowaniu - mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło