III RN 94/98

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi Spółki Cywilnej (...) na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł (...) w przedmiocie wymiaru cła na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 1998 r. V SA 454/97 oddala rewizję nadzwyczajną. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna nie jest uzasadniona. Decyzja organu celnego dotycząca wymiaru należności celnych /art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ nie może zostać wydana po upływie dwóch lat od dnia, w którym powstał obowiązek ich uiszczenia /art. 83 ust. 1 w związku z art. 67 oraz art. 40, art. 22 i art. 2 pkt 11 ustawy - Prawo celne/, przy czym zakaz ten ma charakter bezwzględny. Mając na uwadze, że ustalenia stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek celnych w tym dniu obowiązujących dokonuje się właśnie w decyzji dotyczącej wymiaru należności celnej /art. 23 ust. 1 ustawy - Prawo celne/, oznacza to, że zakaz prawny sformułowany w art. 83 ust. 1 ustawy - Prawo celne wyklucza równocześnie dopuszczalność ustalania stanu towaru i jego wartości celnej /również dla celów postępowania podatkowego/ po upływie dwóch lat od dnia, w którym powstał obowiązek uiszczenia należności celnych, skoro w świetle obowiązujących przepisów prawnych ustalenia te nie stanowią przedmiotu odrębnych rozstrzygnięć prawnych, lecz mogą być dokonywane wyłącznie w decyzji dotyczącej wymiaru należności celnej. W konsekwencji, także w sytuacji, gdy spełnione zostały przesłanki prawne uzasadniające wznowienie postępowania /art. 145 par. 1 Kpa/ w sprawie wymiaru należności celnych, po upływie dwóch lat od dnia, w którym powstał obowiązek uiszczenia należności celnych, nie jest też dopuszczalne uchylenie decyzji dotychczasowej /w tym wypadku art. 83 ust. 1 ustawy - Prawo celne stanowi bowiem lex specialis w stosunku do zasady ogólnej określonej w art. 146 par. 1 Kpa/, a w wyniku wznowionego postępowania organ celny obowiązany jest ograniczyć się do wydania decyzji na podstawie art. 151 par. 2 Kpa. Tym samym z gruntu mylna jest argumentacja rewizji nadzwyczajnej, jakoby art. 83 ust. 1 ustawy - Prawo celne zakładał, że także po upływie dwóch lat od dnia, w którym powstał obowiązek celny, konieczne było naprzód wydanie decyzji o wymiarze należności celnej i następnie w nawiązaniu do niej stwierdzenie przedawnienia należności celnych, bo jak to ujęto w rewizji nadzwyczajnej: "Nie może bowiem ulec przedawnieniu coś, co nie istnieje". Nadmienić bowiem trzeba, że w art. 83 ust. 1 ustawy - Prawo celne określony został dwuletni termin, po upływie którego obowiązuje zakaz wydania decyzji w sprawie wymiaru należności celnych, w odróżnieniu od przedawnienia prawa "dochodzenia należności celnych", o którym mowa jest w art. 83 ust. 3 - ust. 6 ustawy - Prawo celne. Jeżeli więc w rozpoznawanej sprawie zawarta w jednolitym dokumencie administracyjnym SAD decyzja o dokonaniu odprawy celnej i wymiarze należności celnej wydana została w dniu 14 czerwca 1994 r., to stosownie do postanowienia art. 83 ust. 1 ustawy - Prawo celne nie było dopuszczalne uchylenie lub zmiana tej decyzji ani w całości, ani też w części dotyczącej ustalenia wartości celnej towaru, po upływie dwóch lat, tzn. po dniu 14 czerwca 1996 r. Natomiast w wypadku, gdy zaistniały przesłanki prawne uzasadniające wznowienie postępowania w sprawie wymiaru należności celnej na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, organ administracji celnej wydając decyzję w wyniku wznowienia postępowania obowiązany był ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz do wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił dotychczasowej decyzji /art. 151 par. 2 Kpa/. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy (...) orzekł, jak w sentencji.