III RN 95/97

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu (...) sprawy ze skargi (...) na nie wydanie decyzji przez Prezydenta (...) w przedmiocie rozbiórki budynku na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 1997 r. IV SAB 115/96: uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania NSA w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął jakoby zawiadomienie o terminie rozprawy zostało dokonane, mimo że nie zostały spełnione wymogi formalnoprawne wyraźnie określone w art. 44 Kpa, to oczywiście naruszył tym samym powołany przepis, który dopuszcza możliwość przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma wyłącznie jako wyjątku od zasady i już z tej przyczyny nie może być interpretowany rozszerzająco. Odmienna interpretacja prowadziłaby do naruszenia podstawowych praw uczestników postępowania. Należy mieć bowiem na uwadze, że w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym obowiązuje zasada rozpoznawania skarg na rozprawie /art. 47 ust. 1 ustawy o NSA/, czyli w trybie umożliwiającym spotkanie w jednym miejscu i czasie wszystkich uczestników postępowania, w celu bezpośredniego dokonania niezbędnych czynności procesowych przed sądem. Szczególny obowiązek Sądu prawidłowego zawiadomienia uczestników postępowania o rozprawie, tak aby każdemu z nich umożliwić udział w rozprawie, także wtedy, gdy stawiennictwo na rozprawie nie jest obowiązkowe /art. 48 ustawy o NSA/, stanowi przy tym także rękojmię realizacji konstytucyjnego prawa każdego do sprawiedliwego i jawnego rozpoznania sprawy przez niezawisły sąd /art. 45 ust. 1 Konstytucji RP/. Nie jest trafny pogląd Sądu, że skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta nie występowali do organów administracji publicznej o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Przeczy temu zebrany w sprawie materiał dowodowy, z którego wynika, że skarżący występowali z takimi wnioskami. Ponadto, na co trafnie zwraca uwagę Minister Sprawiedliwości, sprawa spornego budynku mieszkalnego była rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 kwietnia 1995 r. IV SA 1352/94 stwierdził, że "gdyby wydanie inwestorowi decyzji o pozwoleniu na budowę stało się bezprzedmiotowe, to doprowadzenie zrealizowanego już obiektu do stanu zgodnego z przepisami powinno nastąpić w trybie art. 40 Prawa budowlanego." Właściwe organy będąc związane ocena prawna wyrażona w tym wyroku były zatem obowiązane do rozstrzygnięcia tej sprawy na podstawie wymienionego przepisu Prawa budowlanego. W związku z tym należy stwierdzić, że wskazane wyżej nieprawidłowości w doręczeniu skarżącym zawiadomienia o terminie rozprawy przed Sądem posiadają znamiona rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć ono wpływ na treść samego rozstrzygnięcia w sprawie.