K 12/91

PostanowienieSąd administracyjny1992-06-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, w związku z art. 18 pkt 3 i art. 109 tej ustawy, jest zgodny z art. 1, art. 67 ust. 2 i art. 70 ust. 2 pkt 1 Konstytucji RP, w zakresie nieprzewidywania dodatku z tytułu pracy przymusowej po 1 września 1939 r. do emerytury i renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r., a postępowanie o ich przyznanie przed tym dniem zostało zakończone decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie, ponieważ przepis art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, kwestionowany w kontekście art. 18 pkt 3 i art. 109 tej ustawy, utracił moc obowiązującą w zakresie, który nie przewidywał dodatku z tytułu pracy przymusowej do emerytur i rent przyznanych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. Nowelizacja dokonana ustawą z dnia 11 października 1991 r. oraz praktyka Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego od 1 stycznia 1992 r. przyznawania tych dodatków sprawiły, że przedmiot sprawy stał się bezprzedmiotowy.
Stan faktyczny
Rzecznik Praw Obywatelskich złożył wniosek o stwierdzenie niezgodności art. 18 pkt 3 w związku z art. 27 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 109 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników z przepisami Konstytucji RP. Kwestionowany przepis nie przewidywał dodatku z tytułu pracy przymusowej do emerytur i rent rolniczych przyznanych przed wejściem w życie ustawy, jeśli postępowanie o ich przyznanie zostało zakończone przed tą datą. W trakcie postępowania doszło do nowelizacji przepisów, która umożliwiła przyznawanie takich dodatków.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie.

Pełny tekst orzeczenia

Trybunał Konstytucyjny po rozpoznaniu sprawy z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich, o stwierdzenie niezgodności art. 18 pkt 3 w związku z art. 27 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 109 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników /Dz.U. nr 7 poz. 24 ze zm./ z art. 1, art. 67 ust. 2 i art. 70 ust. 2 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: umorzyć postępowanie. Przepis art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, kwestionowany w istocie przez Rzecznika Praw Obywatelskich w kontekście art. 18 pkt 3 i art. 109 tej ustawy nie przewidywał dodatku z tytułu pracy przymusowej po dniu 1 września 1939 r. do emerytury i renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r., a postępowanie o ich przyznanie przed tym dniem zostało zakończone decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Uznając za niesprawiedliwy stan prawny, w którym dodatek za pracę przymusową po 1 września 1939 r. nie przysługiwał do emerytur i rent przyznanych przed wejściem w życie ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, ustawą z dnia 11 października 1991 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników ogłoszoną w Dz.U. nr 103 poz. 448, który ukazał się z datą 14 listopada 1991 r. Sejm RP dokonał nowelizacji w art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z 20 grudnia 1990 r. Wyrazy "emerytury rolniczej lub renty inwalidzkiej rolniczej" zastąpione zostały wyrazami "emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia. Jak wynika z pisma z dnia 6 czerwca 1992 r. Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego od dnia 1 stycznia 1992 r. Oddziały Regionalne Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i Oddziały Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przyznają dodatki z tytułu pracy przymusowej również do emerytur i rent inwalidzkich rolniczych przyznanych na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1991 r. W tym stanie rzeczy, skoro utracił moc przepis art. 27 ust. 2 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych w zakresie nie przewidującym dodatku do emerytur i rent przyznanych przed dniem 1 stycznia 1991 r. kwestionowany przez RPO w kontekście art. 18 pkt 3 i 109 powołanej ustawy, Trybunał Konstytucyjny uznał za stosowne na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym /Dz.U. 1991 nr 109 poz. 470/ postępowanie umorzyć.

Powołane przepisy

art. 18 pkt 3art. 27 ust. 2art. 109 ustawyart. 1art. 67 ust. 2art. 70 ust. 2 pkt 1 Konstytucjiart. 27 ust. 2 ustawyart. 109art. 27 ust. 1art. 4 ust. 2 ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło