K 8/89

PostanowienieSąd administracyjny1990-12-31

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ubezpieczenie ustawowe pojazdów mechanicznych od uszkodzeń, zniszczenia i utraty (autocasco) ustanowione na mocy art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o ubezpieczeniach majątkowych i osobowych oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 marca 1989 r. w sprawie ubezpieczeń ustawowych komunikacyjnych naruszają zasadę ochrony własności osobistej gwarantowaną przez art. 18 Konstytucji PRL, oraz czy wykonanie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 7 ustawy z dnia 20 września 1984 r. wykracza poza ramy tego upoważnienia?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w sprawie zarzutów dotyczących ubezpieczenia autocasco. Ubezpieczenie to, w kształcie nadanym przez rozporządzenie z 1989 r., nakładało na właściciela obowiązek płacenia składki, co stanowiło obciążenie naruszające własność osobistą. Jednakże, wobec uchylenia ustawy z 1984 r. i wydanego na jej podstawie rozporządzenia z 1989 r. przez ustawę z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej, zarzuty dotyczące naruszenia konstytucyjnych zasad ochrony własności oraz przekroczenia upoważnienia ustawowego stały się bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Rzecznik Praw Obywatelskich złożył wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją PRL przepisów dotyczących ustawowego ubezpieczenia autocasco pojazdów mechanicznych. Wnioskodawca zarzucił naruszenie zasady ochrony własności osobistej oraz przekroczenie upoważnienia ustawowego przy wydawaniu rozporządzenia. Trybunał rozpoznał sprawę i postanowił umorzyć postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie.

Pełny tekst orzeczenia

Trybunał Konstytucyjny po rozpoznaniu sprawy z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o stwierdzenie, że: 1) ubezpieczenie ustawowe pojazdów mechanicznych od uszkodzeń, zniszczenia i utraty /autocasco/ ustanowione na mocy art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o ubezpieczeniach majątkowych i osobowych /Dz.U. nr 45 poz. 242 ze zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 17 maja 1989 r. - Dz.U. nr 30 poz. 160/ - narusza zasadę całkowitej ochrony własności osobistej gwarantowanej przez art. 18 Konstytucji PRL, oraz zasadę tę naruszają postanowienia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 1989 r. w sprawie ubezpieczeń ustawowych komunikacyjnych /Dz.U. nr 18 poz. 100/ wydanego na mocy upoważnienia uprzednio wskazanej ustawy /art. 6 ust. 1 pkt 8 i art. 7/, a w szczególności postanowienia rozporządzenia zawarte w par. 1 ust. 1 pkt 3, par. 5 ust. 1-4, par. 7, par. 22-34, par. 42 ust. 1 i 2; 2) wykonanie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 7 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o ubezpieczeniach majątkowych i osobowych wykracza poza ramy tego upoważnienia. postanawia umorzyć postępowanie. Ubezpieczenie autocasco, tak jak jest ukształtowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 marca 1989 r. /Dz.U. nr 18 poz. 100/, nakłada na podmiot własności osobistej obowiązek płacenia składki ubezpieczeniowej właśnie temu ubezpieczeniu, co samo w sobie stanowi obciążenie dla tego właściciela, a więc w istotny sposób narusza własność osobistą. Brak jest ogólnospołecznego interesu, który by usprawiedliwił takie ograniczenie, a w każdym razie ten nie jest wyraźnie podany. Ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej /Dz.U. nr 59 poz. 344/ w art. 4, który reguluje ubezpieczenia ustawowe, nie wymienia wśród nich ubezpieczenia pojazdów mechanicznych od uszkodzenia, zniszczenia i utraty /autocasco/. Płynie stąd wniosek, że ubezpieczenie autocasco należy od 30 września 1990 r. do grupy ubezpieczeń umownych. Takie uregulowanie ubezpieczenia autocasco odpowiada myśli zawartej w pkt 1 wniosku i uzasadnieniu tego wniosku sporządzonemu przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Z kolei pkt 2 wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich stał się bezprzedmiotowy wobec uchylenia - wraz z ustawą z dnia 20 września 1984 r. o ubezpieczeniach majątkowych i osobowych, wydanego na podstawie art. 7 tejże ustawy - cytowanego wyżej rozporządzenia.

Powołane przepisy

art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawyart. 18 Konstytucjiart. 6 ust. 1 pkt 8art. 7art. 7 ustawyart. 4

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło