K 9/91

PostanowienieSąd administracyjny1992-05-11

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 94 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej oraz przepis art. 154 ust. 2 tej ustawy w zakresie, w jakim odsyła do ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych w odniesieniu do lokali stanowiących własność prywatną, są zgodne z art. 7 i art. 67 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?
Ratio decidendi
Przepis art. 94 ustawy o Straży Granicznej jest niezgodny z art. 7 i art. 67 ust. 2 Konstytucji RP, ponieważ pozwala na nieograniczone czasowo pozostawanie lokalu prywatnego w zasobach mieszkaniowych Straży Granicznej, co stanowi trwałe ograniczenie praw właściciela. Podobnie, art. 154 ust. 2 tej ustawy, odsyłając do przepisów o zakwaterowaniu sił zbrojnych w odniesieniu do lokali prywatnych, narusza te same zasady konstytucyjne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zgodności z Konstytucją RP przepisów ustawy o Straży Granicznej, w szczególności art. 94 oraz art. 154 ust. 2, w kontekście włączania lokali prywatnych do zasobów mieszkaniowych Straży Granicznej. Analizowano naruszenie zasady ochrony własności oraz zasady równości wobec prawa.
Rozstrzygnięcie
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność wskazanych przepisów ustawy o Straży Granicznej z Konstytucją RP.

Pełny tekst orzeczenia

1. Przepis art. 94 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej jest niezgodny z postanowieniami art. 7 i art. 67 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Przepis art. 154 ust. 2 ustawy wymienionej w pkt 1, odsyłający do ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych /t.j. Dz.U. 1992 nr 5 poz. 19/ w zakresie w jakim ta ostatnia dotyczy lokali stanowiących własność prywatną, nie jest zgodny z art. 7 oraz art. 67 ust. 2 Konstytucji RP. Istota naruszenia art. 7 Konstytucji RP przez przepis art. 94 ustawy z 12 października 1990 r. polega na tym, iż w wypadku włączenia do zasobów mieszkaniowych służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych Straży Granicznej lokalu mieszkalnego w domu wielomieszkaniowym stanowiącym własność prywatną, lokal taki pozostaje w gestii Ministra Spraw Wewnętrznych lub podległych mu organów na czas nieograniczony, praktycznie aż do tzw. "śmierci technicznej" budynku, w którym lokal taki się znajduje. Takie rozwiązanie stanowi trwale ograniczenie uprawnień właściciela lokalu płynących z prawa własności, w tym prawa do korzystania i rozporządzania lokalem, którego jest właścicielem. Wprawdzie szczególny tryb najmu lokali utrzymany został po wejściu w życie art. 7 Konstytucji RP, to jednak Prawo lokalowe przywraca stopniowo właścicielom tych lokali prawa wypływające z prawa własności w stosunku do lokali zwalnianych przez dotychczasowych najemców, jeżeli właściciel zwolnionego lokalu złoży, w terminie trzech miesięcy, oświadczenie o chęci przejęcia takiego lokalu w zagospodarowanie /art. 33 ust. 2 i 3 Prawa lokalowego/. Zapoczątkowany został w ten sposób proces, chociaż jeszcze powolny, przywracania właścicielom prywatnych domów wielomieszkaniowych praw płynących z prawa własności. Zróżnicowanie uprawnień właścicieli lokali mieszkalnych w domach wielomieszkaniowych stanowiących własność prywatną i właścicieli lokali wykorzystywanych na zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych Straży Granicznej na niekorzyść tych ostatnich nie daje się także pogodzić z proklamowaną przez Konstytucję RP zasadą równości Trybunał Konstytucyjny miał już okazję odnieść się do tego problemu w orzeczeniu z dnia 28 maja 1991 r., sygnatura akt K 1/91 /OTK 1991 poz. 4/. Tak więc przepis art. 94 ustawy z dnia 12 października 1990 r. narusza także art. 67 ust. 2 tej Konstytucji.

Powołane przepisy

art. 94 ustawyart. 7art. 67 ust. 2 Konstytucjiart. 154 ust. 2 ustawyart. 7 Konstytucjiart. 33 ust. 2art. 67 ust. 2

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło