U 14/97

PostanowienieSąd administracyjny1997-10-15

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek Prezesa Najwyższej Izby Kontroli o wydanie orzeczenia stwierdzającego niezgodność przepisów Instrukcji ZUS z przepisami prawa materialnego i procesowego, złożony po upływie pięciu lat od wydania tej Instrukcji, podlega rozpoznaniu przez Trybunał Konstytucyjny?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny nie nadał dalszego biegu wnioskowi Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, ponieważ został on złożony po upływie pięcioletniego terminu określonego w art. 24 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Wniosek dotyczył Instrukcji ZUS z 1990 r., a został złożony w 1997 r., co naruszało wymóg złożenia wniosku w ciągu pięciu lat od ustanowienia aktu.
Stan faktyczny
Prezes Najwyższej Izby Kontroli złożył wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności przepisów Instrukcji Nr 3 Prezesa ZUS z 1990 r. z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o funduszu alimentacyjnym. Wnioskodawca zarzucił, że Instrukcja nakłada na obywateli dodatkowe obowiązki i pozbawia ich uprawnień, naruszając zasady demokratycznego państwa prawnego i legalizmu. Trybunał Konstytucyjny nie nadał wnioskowi dalszego biegu, uznając, że został złożony po upływie ustawowego terminu.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono nie nadać wnioskowi dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

Trybunał Konstytucyjny postanowił nie nadać wnioskowi dalszego biegu. Pismem z dnia 5 września 1997 r. Prezes Najwyższej Izby Kontroli wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o wydanie orzeczenia stwierdzającego, że przepisy zamieszczone w Instrukcji Nr 3 Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 kwietnia 1990 r. określającej postępowanie w sprawach należących do właściwości komórek alimentów w oddziałach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych /nie publikowana/ pozostają w sprzeczności: par. 22 Instrukcji z art. 105 par. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26 ze zm./; par. 23 - z art. 10 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym oraz naruszają postanowienia art. 75 par. 1 Kpa; par. 30 - z art. 104 Kpa oraz modyfikują postanowienia art. 64 Kpa; par. 40 - z art. 8 ustawy o funduszu alimentacyjnym. Zdaniem Wnioskodawcy wymienione przepisy Instrukcji zobowiązują pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do żądania od osób uprawnionych dokumentów nie wymaganych przez prawo, do orzekania na podstawie przesłanek materialnoprawnych nie wymienionych w ustawach oraz do rozstrzygania o uprawnieniach wnioskodawców do świadczeń w formach innych niż decyzja, nakładając tym samym na obywateli dodatkowe obowiązki i pozbawiają ich uprawnień określonych w przepisach prawa materialnego i procesowego, przez co naruszają konstytucyjne zasady wywodzone z art. 1 utrzymanych w mocy przepisów konstytucyjnych o demokratycznym państwie prawnym /w tym wymóg publikacji aktów prawnych oraz prawo do sądów/ oraz zasadę legalizmu wyrażoną w art. 3 tychże przepisów. Wyniki wstępnej kontroli wskazują, iż wniosek nie odpowiada wymaganiom wynikającym z ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Zgodnie z art. 24 tej ustawy wniosek o wszczęcie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, wniesiony po upływie pięciu lat od ustanowienia aktu Trybunału kieruje, w trybie art. 6, do organu, który wydał akt objęty wnioskiem. Zaskarżona Instrukcja Nr 3 Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych /nie publikowana/ wydana została 30 kwietnia 1990 r. Wniosek do Trybunału Konstytucyjnego skierowany został przez Prezesa Najwyższej Izby Kontroli 5 września 1997 r. Wniesienie wniosku nastąpiło zatem po upływie 5 lat od momentu wydania aktu. Z tych względów należało postanowić, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło