U 9/92
PostanowienieSąd administracyjny1992-09-30
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 maja 1992 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych, obniżające kryterium dochodowe do zasiłku rodzinnego, są zgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w sprawie wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącego zgodności przepisów rozporządzenia z dnia 19 maja 1992 r. z Konstytucją RP. Powodem umorzenia była zmiana kwestionowanych przepisów w kolejnym rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 sierpnia 1992 r., które przywróciło poprzednią, korzystniejszą dla obywateli granicę dochodową do zasiłku rodzinnego.Stan faktyczny
Rzecznik Praw Obywatelskich złożył wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją RP przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 maja 1992 r. dotyczących kryterium dochodowego do zasiłków rodzinnych. Rzecznik argumentował, że obniżenie tego kryterium narusza zasadę państwa prawnego (art. 1 Konstytucji RP) oraz zasadę rozwoju ubezpieczenia społecznego (art. 70 ust. 2 pkt 1 Konstytucji RP). W trakcie postępowania, Minister Pracy i Polityki Socjalnej wydał nowe rozporządzenie z dnia 18 sierpnia 1992 r., które przywróciło poprzednią, korzystniejszą granicę dochodową.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Trybunał Konstytucyjny po rozpoznaniu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o stwierdzenie niezgodności par. 6 ust. 1 pkt 4 i par. 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 10 kwietnia 1989 r. w sprawie zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych /Dz.U. nr 23 poz. 125 ze zm./ w brzmieniu rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 maja 1992 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych /Dz.U. nr 43 poz. 190/ - z art. 1 i art. 70 ust. 2 pkt 1 Konstytucji RP
postanowił:
umorzyć postępowanie.
Granica wyznaczenia prawa do zasiłku rodzinnego uległa zmianie w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1990 r. /Dz.U. nr 2 poz. 13/, w którym zamiast najniższego wynagrodzenia przyjęto za kryterium najniższą emeryturę. Natomiast rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 maja 1992 r., zmieniając par. 6 ust. 1 pkt 4 i par. 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 10 kwietnia 1989 r. w sprawie zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych /Dz.U. nr 23 poz. 125/ w brzmieniu rozporządzenia z dnia 8 stycznia 1990 r. /Dz.U. nr 2 poz. 13/ przyjęło, że zasiłek rodzinny nie przysługuje na dziecko lub na małżonka jeśli osiągane przez nich dochody przekraczają 50 procent najniższej emerytury.
Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich znaczne obniżenie granicy, wyłączające prawo do zasiłku rodzinnego powoduje, że spora grupa obywateli musiała odczuć spadek jednego z podstawowych środków utrzymania poniżej ustawowo zastrzeżonej granicy ubóstwa. Nie da to się pogodzić z treścią art. 1 Konstytucji RP zawierającego formułę państwa prawnego a nadto z art. 70 ust. 2 pkt 1 Konstytucji, który zakłada rozwój ubezpieczenia społecznego, a nie jego regres.
W dniu 18 sierpnia 1992 r. Minister Pracy i Polityki Socjalnej wydał rozporządzenie w sprawie zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych /Dz.U. nr 64 poz. 325/.
W rozporządzeniu tym kwestionowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich przepisy uległy zmianie w sensie przywrócenia granicy wyłączającej prawa do zasiłku rodzinnego do wysokości najniższej emerytury.
W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny (...) umorzył postępowanie.
Powołane przepisy
art. 1art. 70 ust. 2 pkt 1 Konstytucjiart. 1 Konstytucji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło