I SA/Bk 10/11

PostanowienieWSA w Białymstoku2011-02-01

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może otrzymać prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego ze względu na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdyż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Spełnienie przesłanek ustawowych, w tym niskiego dochodu i braku majątku, uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika.
Stan faktyczny
Wnioskodawca R. D., będący na rencie z tytułu całkowitej niezdolności do pracy z powodu choroby nowotworowej, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Jego dochód wynosi około 230 zł netto, który przeznacza na leczenie, a w codziennym utrzymaniu pomaga mu rodzina. Nie posiada innych oszczędności ani majątku poza nieruchomością rolną.
Rozstrzygnięcie
Przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 01 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi R. D. na postanowienie Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę pomocy na zalesianie na 2010 r. p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. R. D. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k. 22) podając we wniosku, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wnioskodawca aktualnie pozostaje na rencie z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w wysokości 220 zł, w związku z przebytą chorobą nowotworową (...). Skarżący podkreślił, iż od ponad 3 lat boryka się z następstwami tej choroby, co uniemożliwia mu podjęcie pracy zarobkowej oraz prowadzenie działalności gospodarczej. Uzyskiwany dochód w całości jest przeznaczany przez skarżącego na leki i wizyty lekarskie, a w codziennym utrzymaniu pomagają mu rodzice i najbliżsi. Wnioskodawca poza nieruchomością rolną o powierzchni [...] ha, nie posiada żadnego innego majątku, zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny (k. 22-23). Do akt sprawy wnioskodawca dołączył kserokopie: wypisu z treści orzeczenia lekarza rzeczoznawcy KRUS (k. 6,11), dokumentacji lekarskiej potwierdzającej stan zdrowia (k. 7,9) oraz decyzji w sprawie przyznania świadczenia rentowego (k. 8, 12). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie skarżący R. D. spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż w chwili obecnej jedynym źródłem utrzymania pozostaje renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy z powodu przebytej choroby nowotworowej w wysokości 230,54 zł netto (świadczenie od [...]12.2010 r.). Renta ta w całości przeznaczana jest na leczenie i wizyty lekarskie. Pozostałe bieżące wydatki pokrywane są z pomocy rodziców oraz najbliższych. Skarżący poza nieruchomością rolną o powierzchni [...] ha nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. Przebyta choroba oraz jej następstwa uniemożliwiają mu podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej czy też prowadzenie działalności gospodarczej. Powyższe okoliczności, a w szczególności niski dochód skarżącego, utrzymującego się z pomocy rodziny oraz choroba w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż R. D. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy należało uznać, iż nie należy obarczać wnioskodawcę kosztami sądowymi, jako osoby pozbawionej środków potrzebnych na ich pokrycie, gdyż spowodowałoby to przekreślenie jego szansy na skorzystanie z dobrodziejstwa prawa do Sądu. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Końcowo należy podkreślić, iż skarżący w dniu 25 stycznia 2011 r. wpłacił wpis sądowy w sprawie niniejszej w kwocie 100 zł (k. 21). Niemniej jednak orzeczenie w przedmiocie przyznania prawa pomocy rozstrzyga o zwolnieniu od kosztów sądowych na przyszłość tj. od daty wydania postanowienia. Wszelkie koszty sądowe, które zostały uiszczone zaś przed tą datą nie podlegają zwrotowi z uwagi na późniejsze zwolnienie od kosztów sądowych w konkretnej sprawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło