I SA/Bk 101/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 maja 2010 r. sprawy ze skargi Nadleśnictwa S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości oddala skargę. Skarżoną decyzją z [...] grudnia 2009 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Ł., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z [...] października 2009 r., wydane w przedmiocie przyznania Nadleśnictwu S. (dalej również jako "Skarżący") płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2008 w pomniejszonej wysokości. Z ustaleń organów wynikało, że Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone, wariant 1.1 o pow. 6,56 ha oraz pakiet 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant 3.1 o pow. 8,21 ha). Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. w wyniku weryfikacji wniosku stwierdził nieprawidłowości dotyczące deklarowanej powierzchni trwałych użytków zielonych w pakiecie 3 oraz błędy w deklarowanych uprawach rolniczych na działkach ewidencyjnych wykazanych w ewidencji gruntów i budynków (dalej w skrócie jako: "EGiB") jako las. Nadleśnictwo składając wyjaśnienia podtrzymało deklarację rolniczego użytkowania gruntu (poletka łowieckie) położonego na działkach ewidencyjnych oznaczonych w EGiB jako las oraz złożyło kopię zarządzenia Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych nr 67, w celu wykazania prawidłowości sklasyfikowania przedmiotowych gruntów w ewidencji. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. decyzją z [...] października 2009 r. przyznał Nadleśnictwu płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości, wykluczając z płatności grunty położone na działkach zaewidencjonowanych jako las. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy powyższe rozstrzygniecie. Organ odwoławczy wskazał, że w świetle § 9 ust.1 i ust.3 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolno środowiskowy" objęty Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 34, poz. 200, dalej jako rozp. RM z 28 lutego 2008 r.) w przypadku pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone (§ 4 ust.1 pkt 1), płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, a w przypadku pakietu 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone (§ 4 ust.1 pkt 3), płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako trwałe użytki zielone. Dlatego też grunty położone na działkach ewidencyjnych zakwalifikowanych jako las w bazie EGiB zostały wykluczone z zakwalifikowania do naliczenia płatności rolnośrodowiskowych. Organ opierając się na wyjaśnieniach Skarżącego, że sporne działki użytkowane są jako poletka łowieckie (powierzchnie, na których produkuje się karmę lub składniki do przyrządzania karmy dla zwierzyny) uznał, że Nadleśnictwo na spornych gruntach prowadzi gospodarkę leśną, a nie działalność rolnośrodowiskową na gruntach ornych, trwałych użytkach zielonych (łąkach i pastwiskach). Ponadto Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. stwierdził, że głównym założeniem Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, który stanowi załącznik do obwieszczenia ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 października 2007 r. w sprawie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (M.P. Nr 94, poz.1035) jest promowanie produkcji rolnej opartej na metodach zgodnych z wymogami ochrony środowiska i przyrody oraz, że realizacja programu rolnośrodowiskowego ma przyczynić się do zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich i zachowania różnorodności biologicznej na tych terenach. W skardze na powyższą decyzję Nadleśnictwo S. zarzuciło naruszenie art. 7 i art. 77 kpa z uwagi na zaniechanie obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego potrzebnego do rozpatrzenia sprawy i wniosło o uchylenie decyzji obu instancji z uwagi na wydanie ich z naruszeniem prawa i przekazanie organom sprawy do ponownego rozpoznania. Autor skargo argumentował, że w myśl § 4 ust.1 pkt 3 rozp. RM z 28 lutego 2008 r. płatność przyznawana jest do działek rolnych użytkowanych jako trwale użytki zielone oraz, że zgodnie z § 2 rozp. RM z 28 lutego 2008 r., płatność rolnośrodowiskowa przyznawana jest do działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków, na których prowadzona jest działalność rolnicza. Natomiast "działką rolną", zgodnie z art. 3 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. Nr 10, poz.76 ze zm.), jest działka w rozumieniu art. 2 pkt 1a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 497/2008 (Dz.U. UE L 141/18), dalej jako rozporządzenie nr 796/2004, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Zgodnie z art. 2 pkt 1a rozporządzenia nr 796/2004 "działka rolna" oznacza zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedna grupę upraw. Autor skargi podniósł, że wywód organu odwoławczego dokonany w oparciu o przepisy ustawy o lasach, że użytkowanie działek, jako poletek łowieckich jednoznacznie wskazuje na prowadzenie gospodarki leśnej również nie może mieć znaczenia w sprawie, gdyż istotą sprawy nie jest klasyfikowanie prowadzonej na gruntach działalności pod kątem zapisów ustawy o lasach, lecz pod katem pod katem aktów prawnych będących podstawą wydania decyzji. Dodatkowo Nadleśnictwo argumentowało, że z przepisu § 4 rozp. RM z 28 lutego 2008 r. wynika, że przedmiotowa płatność przyznawana jest przy spełnieniu dwóch warunków tj.: posiadania działki rolnej oraz użytkowanie jej jako "użytków zielonych" oraz, że przepis ten nie uzależnia przyznania płatności od sposobu kwalifikowania prowadzonej działalności w oparciu o przepisy ustawy o lasach. Wnoszący skargę podniósł również, że zgodnie z definicją legalną zawarta w rozporządzeniu nr 1782/2003 "działalność rolnicza" oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt dla celów gospodarczych lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnie z ochroną środowiska, zgodnie z art. 5 rozporządzenia nr 1782/2003. Powyższe zdaniem Nadleśnictwa wskazuje, że oznaczenia działek w Ewidencji Gruntów i Budynków, jako "lasy" oraz to, że grunty służą gospodarce leśnej nie stanowi okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Odpowiadając na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Warunki i tryb udzielania wnioskowanej pomocy rolnośrodowiskowej na rok 2008, regulowały przepisy ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz.427 ze zm.) oraz wydanego na podstawie delegacji zawartej w ww. ustawie rozporządzenia Rady Ministrów z 28 lutego 2008 r., a także przepisy prawa wspólnotowego w tym przepisy: rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), dalej jako rozporządzenie nr 1698/2005, rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. UE L 368/74 PL), dalej jako rozporządzenie nr 1975/2006 oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004,. Zatem interpretacji krajowych przepisów w tym rozporządzenia Rady Ministrów z 28 lutego 2008 r., które uszczegóławia warunki i tryb przyznawania płatności rolnośrodowiskowej, należy dokonywać z uwzględnieniem przepisów prawa europejskiego w tym celów wynikających z rozporządzenia nr 1698/2005, w preambule, którego wskazano m.in., że płatności rolnośrodowiskowe powinny dodatkowo zachęcać rolników i inne osoby gospodarujące gruntami do służenia społeczeństwu jako całości poprzez wprowadzenie lub dalsze stosowanie metod produkcji rolnej zgodnie z ochroną i poprawą stanu środowiska naturalnego, krajobrazu i jego właściwości, zasobów naturalnych gleby i różnorodności genetycznej (pkt 35). Ustawodawca europejski przewidział płatności rolnośrodowiskowe i leśnośrodowiskowe, które ukierunkowane zostały odrębnie na wspieranie rozwoju sektora rolnego i leśnego. Potwierdzeniem tego jest przewidziany w art. 36 rozporządzenia nr 1698/2005, podział środków ukierunkowanych na: zrównoważenie użytkowania gruntów rolnych w tym m.in. poprzez system płatności rolnośrodowiskowych (lit. a ppkt iv) oraz zrównoważenie użytkowania gruntów leśnych m.in. poprzez płatności leśnośrodowiskowe (lit. b ppkt v). Płatność rolnośrodowiskową w myśl § 2. 1 rozporządzenia RM z 28 lutego 2008 r., przyznawana była rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, ze zm.), jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 1782/2003, wynosi co najmniej 1 ha; 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej; 4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Spór w sprawie jest wynikiem uznania przez organy administracji, że Skarżący nie spełnia jednego z warunków do przyznania wsparcia w postaci płatności rolnośrodowiskowych ponieważ wniosek dotyczył gruntów położonych na działkach oznaczonych, jako "Las", na których Nadleśnictwo nie prowadzi działalności rolniczej. Przyznanie płatności rolnośrodowiskowej uzależnione jest od łącznego spełnienia wszystkich warunków wymienionych w § 2 rozporządzenia RM z 28 lutego 2008 r. w tym m.in. od prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych będących w posiadaniu rolnika, którą zgodnie z art. 2 lit. c) rozporządzenia nr 1782/2003, stanowi produkcja, hodowla lub uprawa produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt dla celów gospodarczych, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Tym samym nie można zgodzić się ze Skarżącym, że faktem nieistotnym w sprawie jest okoliczność, że sporne grunty służą gospodarce leśnej. Z wyjaśnień Nadleśnictwa z [...] listopada 2008 r. oraz [...] lutego 2009 r. wynika, że wykluczone z dopłat poletka łowieckie stanowią grunty leśne nie zalesione: w produkcji ubocznej, które zgodnie z załączoną do Zarządzenia nr 67 Instrukcją oznacza się w Powszechnej Ewidencji Gruntów jako lasy (Ls). Ponadto z ustaleń organu odwoławczego wynika, że poletka łowieckie stanowią powierzchnie, na których produkuje się karmę lub składniki do przyrządzania karmy dla zwierzyny. Tym samym należy zgodzić się z twierdzeniem Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., że prowadzona na tych gruntach działalność nie stanowi działalności rolniczej w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 1782/2003, gdyż nie służy utrzymywaniu zwierząt dla celów gospodarczych (odnoszących się do gospodarstwa rolnego). Ponadto z uwagi na cel wsparcia przewidzianego w rozporządzeniu nr 1698/2005 oraz brzmienie art. 50 rozporządzenia nr 1698/2005, gdzie wskazano, że to Państwa Członkowskie wyznaczają obszary kwalifikujące się płatności przewidzianych w art. 36 rozporządzenia w tym do płatności rolnośrodowiskowych zgodnie ze swoimi szczególnymi potrzebami, fakt, że sporne grunty położone są na terenach leśnych, czemu nie zaprzecza sam Skarżący, również powoduje, że nie mogą zostać objęte wsparciem z tytułu płatności rolnośrodowiskowej, nawet, gdy grunty te stanowiły zwarty obszar gruntu, na którym prowadzona jest jedna grupa upraw i na pierwszy rzut oka spełniałyby warunki do uznania ich za działki rolne w rozumieniu art. 2 pkt 1a rozporządzenia nr 796/2004. Z uwagi na powyższe zasadnym było wykluczenie z płatności rolnośrodowiskowych tzw. poletek łowieckich, położonych na terenach leśnych zaewidencjonowanych w Powszechnej Ewidencji Gruntów, jako "las", na których nie jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c) rozporządzenia nr 1782/2003. Również zarzut naruszenia art.7 i art.77 kpa, podniesiony z uwagi na zaniechanie obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego okazał się niezasadny, gdyż organy dysponowały materiałem, który pozwalał im na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.