I SA/Bk 105/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie sędzia NSA Józef Orzel,, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Urszula Zajko, po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi "R." Spółka z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie o podatek od towarów i usług za miesiąc październik 2000 roku oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. Pierwszy Urząd Skarbowy w B. określił Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "R." w B. kwotę podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2000 roku. Spółka działająca przez prokurenta – J. C. w dniu 19 września 2002 r. wniosła odwołanie. Izba Skarbowa w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. orzekła o uchyleniu decyzji organu podatkowego pierwszej instancji i o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Pierwszy Urząd Skarbowy w B. Decyzję organu odwoławczego doręczono J. C. – prokurentowi Spółki. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Pierwszy Urząd Skarbowy w B., decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. określił za miesiąc październik 2000 r. kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na rachunek bankowy w wysokości 4.551,00 zł w miejsce zadeklarowanej w kwocie 96.376,00 zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 27.547,50 zł odpowiadające 30% kwoty zawyżenia zwrotu różnicy podatku. Decyzja ta została wysłana za pośrednictwem poczty na adres: J. C. "R." Sp. z.o.o ul. W. [...] p. [...] [...] B. Urząd Pocztowy B., zwrócił list do nadawcy – Pierwszy Urząd Skarbowy w dniu 27.08.2003 roku z adnotacją: zwrot, nie podjęto w terminie. Z treści adnotacji uczynionych na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że w dniu 19 sierpnia 2003 roku adresat był nieobecny, awizowano nadejście przesyłki i nie została ona podjęta w urzędzie pocztowym, przeto w dniu 27.08.2003r. dokonano zwrotu przesyłki do nadawcy. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego wysłał ponownie decyzję listem poleconym na adres: J. C. "R." Sp. z.o.o ul. L. [...], [...] B. List polecony został zwrócony przez I Urząd Pocztowy w B. z powodu niepodjęcia przesyłki przez nieobecnego adresata. Z adnotacji poczty wynika, że z powodu nieobecności adresata przesyłka była awizowana z dniu 10.09.2003r. i nie podjęto jej w terminie – 25.09.2003r. Z treści notatki urzędowej "adnotacja" z dnia 29 grudnia 2003 roku (k 135 akt administracyjnych II tom) wynika, że do Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. zgłosił się w dniu 29.12.2003r. J. C., któremu udostępniono wgląd do akt Spółki "R." w zakresie określenia podatku od towarów i usług za m-c X 2000r. oraz na jego prośbę wydano m.in. kserokopię decyzji z dnia [...].08.2003 roku. W dniu 5 stycznia 2004 roku "R."Ltd Sp. z.o.o w B. ul. B. [...] [...] B. wniosła odwołanie od decyzji I Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] sierpnia 2003 roku. W dniu 6 stycznia 2004r. Spółka wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 roku oraz zażalenia na postanowienie I Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] maja 2003 roku o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminów J. C. podawał, że w dniu 29 grudnia 2003 roku dowiedział się o wydaniu przez I Urząd Skarbowy w B. dwóch orzeczeń, które nie zostały mu doręczone tj. decyzji z dnia [...].08.2003 roku oraz postanowienia z dnia [...].05.2003r. Twierdził, że przedmiotowych orzeczeń bez jego winy nie otrzymał. Informował, że do maja 2003 roku spółka korzystała z lokalu przy ul. W. [...] p. [...] w B. podnajmując go od najemcy. Spółka już od kilku lat, nie zatrudnia żadnych pracowników, a od roku praktycznie zaprzestała działalności. W lokalu tym J. C. przebywał sporadycznie, Nie mógł odbierać osobiście korespondencji. Korespondencję odbierał przedstawiciel najemcy, który regularnie przekazywał ją J. C. Lokal w żaden sposób nie był oznaczony jako siedziba Spółki i stąd zapewne były trudności z doręczaniem korespondencji. Ponadto, przez cały 2003 rok w budynku prowadzony był remont, a użytkownikom zapewniono lokale zastępcze. Wskazywał też, że w dniu 3 lutego 2003 roku poinformował I Urząd Skarbowy, że Spółka pozbawiona została Zarządu, a przed Sądem Rejonowym w B. toczy się postępowanie o ustanowienie kuratora dla Spółki. Podniósł też, że w I Urzędzie Skarbowym w B. uzyskał informację, że on nie posiada już uprawnień do reprezentowania Spółki gdyż prokura wygasła na skutek śmierci Prezesa Zarządu Spółki. Takie same stanowiska prezentowały osoby z Urzędu Kontroli Skarbowej w B., które odstąpiły od czynności kontrolnych w Spółce z powodu braku Zarządu Spółki. Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] marca 2001r. powołując przepisy art. 216 i art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej – ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu stwierdzono, że Spółka nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nie zostało przez nią zawinione. Spółka nie poinformowała organu o zmianie adresu siedziby Spółki. Z akt podatkowych wynikało, że siedziba Spółki była w B. przy ulicy W. [...] p. [...]. Tam też została wysłana decyzja. Przesyłka nie została doręczona i pomimo awizo nie odebrano jej z poczty. W ocenie organu, Spółka nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu było przez nią niezawinione, i dlatego nie zostały spełnione warunki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżąc dwa postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji I Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...].08.2003r. dotyczącą podatku od towarów i usług za m-c październik 2000 roku oraz zażalenie na postanowienie tego samego organu z dnia [...] maja 2003 roku w sprawie odmowy zawieszenia postępowania, Spółka domagała się uchylenia obu postanowień. Zarzucała wydanie powyższych orzeczeń z obrazą przepisów art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej przez błędne przyjęcie, że Spółka nie dopełniła obowiązku powiadomienia organu podatkowego o zmianie adresu podczas gdy podatnik adresu nie zmieniał, a był jedynie nieobecny pod właściwym adresem. Wskazywała też, że doszło do naruszenia przepisów art. 162 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w wyniku przyjęcia winy podatnika w uchybieniu terminu do złożenia odwołania i zażalenia, podczas gdy Spółka wystarczająco uprawdopodobniła brak winy. Ponadto, naruszono przepisy art. 191 Ordynacji podatkowej przez dowolne uznanie, że Spółka nie była błędnie pouczona przez I Urząd Skarbowy w B. tylko z tego powodu, że pouczeń tych nie odnotowano w aktach podatkowych. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia. W dodatkowym piśmie procesowym skarżąca Spółka popierała żądania skargi. Do pisma załączone zostało pismo P. A. R. z dnia 30.06.2004r. adresowane do Spółki z treści którego wynikało, że w 2003 roku w budynku przy ulicy W. [...] prowadzony był remont. Na czas remontu P. A. R. i Spółce "R." przydzielone zostało jedno pomieszczenie o pow. 8 m 2. Dołączony też został aneks Nr 1 z dnia 31.01.03r. do umowy podnajmu z dnia 10.04.2002 r. na mocy, którego P. A. R. zobowiązała się odbierać w imieniu Spółki wszelkiej korespondencji, o ile przedstawiciel spółki nie dokona tego osobiście. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zagadnienie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego regulują przepisy art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Wyżej wskazane przepisy stanowią, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość podatku od towarów i usług została stwierdzona postanowieniem. Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2004 roku ([...]), na które nie wniesiono skargi sądowoadministracyjnej. Z treści uzasadnienia przedmiotowego postanowienia wynika, że organy podatkowe przyjęły doręczenie decyzji w trybie przepisów art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 24 września 2003 roku. Odwołanie zostało wniesione w dniu 5 stycznia 2004 roku. Wnosząc prośbę o przywrócenie uchybionego terminu prokurent Spółki – J. C. wskazywał, że uchybienie terminu nie zostało przez Spółkę zawinione. Jego zdaniem fakt, że Spółka w istocie zaprzestała prowadzenia działalności pod adresem wynikającym z akt podatkowych świadczył o braku zawinienia Spółki w odbiorze adresowanej do niej korespondencji. O braku winy spółki świadczyć też miała okoliczność, że podnajmowany przez nią lokal na potrzeby biurowe Spółki był remontowany. Wynajmujący pomieszczenie zobowiązał się odrębną umową do odbierania adresowanej do Spółki korespondencji i przekazywania jej adresatowi. Odmawiając przywrócenia uchybionego w powyższych okolicznościach terminu. Dyrektor Izby Skarbowej przyjął, że uchybienie terminu było zawinione przez Spółkę. Sąd ocenę tą podziela. Z akt podatkowych wynika adres Spółki: B., ul. W. [...] p. [...] został wskazany jako jedyny przez Spółkę (k. 124 tom I; k. 60 tom II akt administracyjnych). Organ pierwszej instancji nie naruszył prawa wysyłając decyzję wymienioną na ten adres. Podnoszoną w prośbie o przywrócenie terminu okoliczność, że wynajmowane pomieszczenie było remontowane co mogło utrudniać doręczenie korespondencji, nie świadczy o braku winy Spółki. Spółka, a ściślej jej prokurent wiedział o toczącym się postępowaniu przed organem pierwszej instancji i winien się liczyć z faktem, że zostanie wydana ponowna decyzja wymiarowa bowiem poprzedzająca jej wydanie decyzja została uchylona, o czym J. C. wiedział, bowiem doręczona zostałam decyzja organu odwoławczego. Skoro toczyło się postępowanie wymiarowe, a mogły wystąpić trudności w doręczeniu decyzji, to prokurent dbając o interesy Spółki winien był wskazać organowi podatkowemu aktualny adres dla doręczeń korespondencji. Orzecznictwo sądowoadministracyjne przyjmuje, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadność wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. wyroku NSA SA/Sz 191/97 z dnia 15.011998r. – Ordynacja podatkowa, komentarz, 2003r. Barbara Adamiak i inni art. 567). Również wskazywana w skardze jako niezawiniona przyczyna uchybienia terminu, wątpliwość czy prokura udzielona J. C. przez Prezesa Zarządu, który w międzyczasie, zmarł nie mogła uprawdopodobnić braku winy w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Skoro prokurent – J. C. nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, to organ odwoławczy prawidłowo przyjął brak przesłanki do przywrócenia terminu. W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił w oparciu o przepisy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270).