I SA/Bk 105/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia NSA Józef Orzel,, asesor WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Marcin Kojło, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi B. J. i W. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 rok, zaległości podatkowej w tym podatku oraz odsetek za zwłokę oddala skargę Wnioskiem z [...] września 2005 r. pełnomocnik B. i W. J. zwrócił się do Dyrektora Izby Skarbowej w B. o wznowienie postępowania podatkowego, zakończonego ostateczną decyzją Izby Skarbowej w B. z [...] sierpnia 2002 r., nr [...], określającą podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 r., zaległość w tym podatku oraz odsetki za zwłokę. Jako podstawę wznowienia postępowania pełnomocnik podatników wskazał na przepisy art. 240 § 1 pkt 4 i 5 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Uzasadniał, iż w postępowaniu odwoławczym Izba Skarbowa w B. nie wyznaczyła stronie, zgodnie z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału, co uniemożliwiło przedłożenie organom podatkowym będącego w posiadaniu podatnika pisma Prokuratury Rejonowej w P. z [...] maja 2002 r. nr [...], potwierdzającego złożone w toku postępowania wyjaśnienia w sprawie skradzionych ciągników. Dyrektor Izby Skarbowej w B. uznając, że wniosek o wznowienie postępowania spełnia wymogi formalne, wydanym [...] września 2005 r. postanowieniem wznowił postępowanie podatkowe w tej sprawie. Następnie wydaną [...] listopada 2005 r. decyzją nr [...] organ podatkowy odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Izby Skarbowej w B. z [...] sierpnia 2002 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że nie zachodzą wskazane we wniosku strony przesłanki wznowienia postępowania. Powtórzył to również w wydanej po rozpatrzeniu odwołania decyzji z [...] stycznia 2006 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję I instancji. Organ podatkowy, powołując się na treść przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wskazał, iż dowód dostarczony przez stronę w postaci pisma Prokuratury Rejonowej w P. z [...] maja 2002 r. nr [...], informującego o prowadzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży ciągników marki [...], nr silnika [...], nr podwozia [...], rok produkcji 2000 oraz typ [...], nr silnika [...], nr podwozia [...], rok produkcji 2000 - nie wypełnił przesłanki wyżej powołanego przepisu. Dowody dotyczące prowadzenia dochodzenia w sprawie kradzieży ciągników marki [...] i [...] były bowiem znane Izbie Skarbowej w B. na etapie postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej w sprawie podatku dochodowego B. i W. J. za 2000 r. Dowody te, to pismo Zakładu Obsługi Rolnictwa "B" w S. z [...] kwietnia 2002 r. adresowane do Prokuratury Rejonowej w P. w sprawie wydania duplikatu postanowienia Prokuratury o umorzeniu dochodzenia dotyczącego kradzieży 2 szt. ciągników rolniczych marki [...], a także załączony do niego dowód WZ "Wydanie materiałów na zewnątrz" wystawiony przez Zakład Obsługi Rolnictwa "B" w S. (pieczęć Zakładu) z datą [...] październik 2000 r. i nr [...], na którym wyszczególnione są nazwy i numery identyfikujące przedmiotowe ciągniki oraz ich wartość. Wymienione dowody stanowiły załączniki do odwołania strony z 6 maja 2002 r., tak więc były znane organowi odwoławczemu i weryfikowane w postępowaniu odwoławczym. Jeśli nawet dostarczony dowód jest dowodem w swojej formie odmiennym od dowodów znajdujących się w aktach sprawy, to bezsprzecznie dotyczy tej samej kwestii skradzionych, zidentyfikowanych ciągników, odnośnie których Prokuratura Rejonowa w P. umorzyła dochodzenie w sprawie. Dyrektor Izby Skarbowej w B. wskazał również, że zgłoszony przez podatnika fakt kradzieży ciągników był rozpatrywany na etapie postępowania podatkowego w I instancji, co wynika z szczegółowego uzasadnienia, zawartego na str. 16 i 17 decyzji organu I instancji z [...] kwietnia 2002 r. Ponadto dowody zgromadzone przez organ I instancji oraz organ odwoławczy, zweryfikowane następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku potwierdzają jednoznacznie, iż sprzedaż ciągnika [...] została zaewidencjonowana w poz. 208 "rejestru sprzedaży" [...] kwietnia 2000 r. na podstawie Wz [...] dla nabywcy firmy ZH "B", której właścicielem był brat podatnika. Również fakty i okoliczności związane z ciągnikiem [...] były szczegółowo badane i rozpatrywane. Pomimo uznania przez Prokuraturę Rejonową w P., że został on skradziony (tak jak i [...]), przy tak ogromnej nierzetelności prowadzonych przez podatnika ewidencji (i jej szczątków), na podstawie zebranych dowodów, dokonanych ustaleń, przesłuchań świadków i analizie okoliczności w sprawie organy podatkowe uznały, że [...] został także sprzedany. Stanowiska tego Sąd również nie podważył. Odnosząc się do drugiej przesłanki wznowienia postępowania wskazanej przez stronę organ podatkowy odwoławczy zauważył, iż w myśl art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 4 tej ustawy następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Przedmiotową decyzję Izby Skarbowej w B. podatnik otrzymał, według daty na potwierdzeniu odbioru 21 sierpnia 2002r. Ponadto ostateczna decyzja Izby Skarbowej w B. z [...] sierpnia 2002 r. była przedmiotem kontroli sądowej, między innymi pod kątem naruszenia uregulowania zawartego art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu naruszenie tego przepisu przez organ II instancji nie mogło rzutować na wynik sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej, pełnomocnik B. i W. małżonków J. wnosił o uchylenie jej w całości. Decyzji tej zarzucił naruszenie przepisów art. art. 240 §1 pkt 4 i pkt 5 w związku z art.122 oraz art.187 Ordynacji podatkowej. Uzasadniając skargę pełnomocnik B. i W. J. argumentował, że z powodu niewyznaczenia stronie w postępowaniu odwoławczym przed Izbą Skarbową w B. terminu określonego w art. 200 Ordynacji podatkowej, strona nie mogła przedstawić w tym postępowaniu zaświadczenia Prokuratury Rejonowej w P. Data wystawienia zaświadczenia wskazuje, że zostało wystawione w czasie prowadzenia postępowania odwoławczego. Zdaniem pełnomocnika zaświadczenia i postanowienia Prokuratury są dokumentami urzędowymi, korzystają więc zgodnie z art. 194 Ordynacji podatkowej z domniemania prawdziwości, co do faktów w nich urzędowo stwierdzonych. Ustalenia faktyczne dokonane przez Prokuraturę Rejonową w P. i organy podatkowe w postępowaniu podatkowym wzajemnie się wykluczają. Organy podatkowe podważyły ustalenia innego organu władzy publicznej, nie zapoznając się z materiałami zgromadzonymi przez ten urząd. Naruszone zostały zatem zasady prawdy obiektywnej z art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej. W ocenie pełnomocnika Skarżących przedmiotowe zaświadczenie jest dowodem istotnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia. Dowód ten istniał w dniu wydania decyzji z [...] sierpnia 2002 r. i nie był znany Izbie Skarbowej w B. przed wydaniem tej decyzji, jak też nie był znany NSA przy orzekaniu 2 kwietnia 2004 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wznowienie postępowania jest szczególną instytucją, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji podatkowej, wyrażonej w art. 128 ustawy z 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz.60 ze zm.) – w dalszej części powoływanej w skrócie o.p. Celem instytucji wznowienia postępowania jest umożliwienie ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej. Pozwalaj ona na wzruszenie decyzji ostatecznych, jednakże w ściśle określonych przepadkach, o których mowa w przepisie art. 240 § 1 o.p. Dopiero wystąpienie jednej ze wskazanych w tym przepisie przesłanek stwarza prawną możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej. W przedmiotowej sprawie istotne było ustalenie, czy wystąpiły wskazywane przez Skarżących przesłanki do wznowienia postępowania zawarte w art. 240 § 1 pkt 4 i pkt 5 o.p. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 4 o.p., w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jednak, jak słusznie zauważył organ podatkowy, wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w tym uregulowaniu następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji - art. 241 § 2 pkt 1 o.p. Już z tego względu strona skarżąca nie miał uprawnienia do skutecznego domagania się uchylenia decyzji ostatecznej. Powoływanie się na powyższą przesłankę niewątpliwie nastąpiło z uchybieniem wspomnianego miesięcznego terminu. Niemniej jednak Sąd pragnie podkreślić, że kwestia niezastosowania przez organ podatkowy procedury wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego - art. 200 § 1 o.p., nie stanowi jeszcze wystarczającej przesłanki do uznania, że występuje podstawa wznowienia postępowania, o której mowa w przepisie art. 240 § 1 pkt 4 o.p. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04 (opubl. ONSAiWSA 2005, nr 4, poz.6). W uzasadnieniu tej uchwały NSA wskazał, iż wypowiedzenie się przez stronę w sprawie zebranego materiału dowodowego jest istotną czynnością, jednakże trzeba odróżnić sytuację, w której przeprowadzono daną czynność bez udziału strony, od sytuacji, w której w ogóle nie przeprowadzono danej czynności. Dopiero w sytuacji, kiedy przeprowadzono by dowód, a strona nie brałaby udziału w tej czynności, kwalifikowałoby się to jako przypadek z art. 240 § 1 pkt 4 o.p. W związku z powyższym trzeba zaakcentować, że w przedmiotowej sprawie dowód, na który powołuje się strona skarżąca nie był przedmiotem badania przez organy skarbowe i czynność związana z jego przeprowadzeniem nie nastąpiła. Nade wszystko należy jednak podkreślić, że zarzut naruszenia przepisu art. 200 §1 o.p. był już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku, który wydanym 2 kwietnia 2003 r. wyroku sygn. akt SA/Bk 1214/02 oddalił skargę B. i W. J. na decyzję Izby Skarbowej w B. z [...] sierpnia 2002r. Uwagi te przekonują zatem, że organ podatkowy odmawiając w tej sprawie uchylenia decyzji ostatecznej nie naruszył dyspozycji art. 240 § 1 pkt 4 o.p. Przechodząc do dalszych rozważań wskazać należy, iż z regulacji zawartej w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. wynika, iż istnieje możliwość wznowienia postępowania, gdy ujawnią się nowe dowody lub okoliczności, istotne dla sprawy, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który tę decyzję wydał. Istotność nowych dowodów lub okoliczności faktycznych oznacza, że pozostają one potencjalnie w związku przyczynowym z wynikiem sprawy. Inaczej mówiąc pojawienie się nowych dowodów lub okoliczności faktycznych winno mieć bezpośredni wpływ na odmienne rozstrzygnięcie. Nie bez znaczenia jest również, czy nowe dowody dotyczą okoliczności faktycznych już badanych w postępowaniu podatkowym. Dopiero tak kompleksowe ujęcie problemu przywołanej przesłanki wznowienia postępowania, pozwala na prawidłową ocenę jej ewentualnego zastosowania. Zdaniem Sądu słusznie Dyrektor Izby Skarbowej w B. uznał, że sformułowana przez pełnomocnika Skarżących podstawa "wznowieniowa", ujęta w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Przedłożony przez stronę skarżącą dowód w postaci pisma Prokuratury Rejonowej w P. z [...] maja 2002 r. co prawda ma charakter nowego dowodu, nie znanego organom w chwili wydawania decyzji, niemniej jednak dowód ten, odmienny jedynie w formie, dotyczy okoliczności znanych już organom i badanych w toku prowadzonego postępowania podatkowego. Brak mu więc przymiotu istotności. Z akt administracyjnych sprawy wynika niezbicie, iż organy skarbowe posiadały wiedzę w kwestii prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w P. postępowania w sprawie kradzieży przedmiotowych ciągników marki [...]. Organ pierwszej instancji wydając decyzję z [...] kwietnia 2002 r. dysponował kserokopią postanowienia o umorzeniu dochodzenia prowadzonego w sprawie rozboju dokonanego na osobie W. J., którego efektem była kradzież dwóch ciągników marki [...]. Powodem takiej decyzji procesowej organów ścigania było niewykrycie sprawcy (por. kserokopia postanowienia z [...] września 2000 r., znajdująca się w aktach administracyjnych – t.3, k.89/23). Organy dysponowały również i odniosły się do dowodu Wz nr [...], wystawionego przez Zakład Obsługi Rolnictwa "B" w S. z datą [...] października 2000 r., na którym wyszczególnione są nazwy i numery identyfikujące przedmiotowe ciągniki oraz ich wartość. Dowód Wz został przez stronę skarżącą dołączony na etapie odwołania od decyzji UKS w B. z dnia [...] kwietnia 2002 r. Strona przedłożyła jednocześnie kopię pisma skierowanego do Prokuratury Rejonowej w P., zawierającego prośbę o wystawienie duplikatu postanowienia o umorzeniu dochodzenia, z uwzględnieniem numerów identyfikacyjnych ciągników, wyszczególnionych na powyższym dowodzie Wz. Na tle powyższego należy więc jeszcze raz podkreślić, że nowe okoliczności lub dowody muszą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Oznacza to, że wraz z innymi okolicznościami lub dowodami powinny stać się podstawą wydania odmiennej decyzji niż ta, która zapadła uprzednio. Powyższe okoliczności nie dają zatem podstawy do zakwalifikowania wskazanego przez skarżących we wniosku o wznowienie postępowania dowodu, jako spełniającego wymogi zawarte w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. W ocenie Sądu nie doszło również w tej sprawie do naruszenia art. 122 i art. 187 o.p. Zauważyć należy, iż specyfika postępowania wznowieniowego sprawia, że postępowanie to zmierza przede wszystkim do ustalenia, czy istniały przesłanki wznowienia, w tym czy zgłoszone jako nowe fakty i dowody były istotne dla sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej przeprowadził postępowanie dowodowe, dokładnie i wystarczająco wyjaśniając stan faktyczny sprawy. Pod kątem wystąpienia przesłanek wznowieniowych organ przeanalizował przedłożony przez stronę skarżącą dokument, przeanalizował także postępowanie podatkowe zakończone wydaniem ostatecznej decyzji. Organy w sposób logiczny i spójny przedstawiły argumentację w tym przedmiocie. Końcowo należy odnieść się także do stanowiska pełnomocnika Skarżących przedstawionego podczas rozprawy przed Sądem z 20 czerwca 2006 r. Pełnomocnik wyraził wówczas przypuszczenie, cyt. "być może w postępowaniu wymiarowym prowadzonym przez Inspektora Kontroli Skarbowej z UKS w B. inspektor ten był wyłączony od udziału w sprawie z uwagi na fakt, iż nie złożył zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa polegającego na złożeniu fałszywego doniesienia do Prokuratury o dokonanej kradzieży dwóch ciągników". Przypuszczenie to jest sugestią dotyczącą możliwości wystąpienia przesłanki do wznowienia postępowania, zawartej w art. 240 § 1 pkt 3 o.p., tj. wydanie decyzji przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130 -132 tejże ustawy. W pierwszym rzędzie należy zwrócić uwagę, że powyższa kwestia została przywołana dopiero na etapie postępowania przed Sądem. Nie była ona objęta wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego oraz wydanym w tej sprawie postanowieniem z [...] września 2005 r. o wznowieniu postępowania. Ponadto, na etapie postępowania wymiarowego prowadzonego przez organ kontroli skarbowej nie był składany wniosek o wyłączenie organu. Sąd nie dostrzega też przesłanek wyłączenia inspektora kontroli skarbowej z mocy ustawy - art. 130 o.p. w zw. z art. 38 ust.2 ustawy z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 65 ze zm.). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę za niezasadną i na podstawie przepisu art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.