I SA/Bk 108/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi P. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczące świadczeń pieniężnych oddala skargę. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. wszczął w stosunku do majątku Pana P. D. (dalej: skarżący) postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z [...].10.2005 r. o nr.: (1) [...] - obejmującego odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej z tytułu niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące I - XI 1999 r. w łącznej kwocie 13.083,60 zł, liczone od terminów płatności zaliczek do dnia złożenia zeznania rocznego, tj. do 2.05.2000 r.; (2) [...] - obejmującego odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej z tytułu nie wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące I - XII 2000 r. w łącznej kwocie 30.207,30 zł, liczone od terminów płatności zaliczek do dnia złożenia zeznania rocznego, tj. do 30.04.2001 r. Podstawę prawną powyższych należności stanowiły decyzje Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. nr [...] z [...].04.2003 r. i nr [...] z [...].12.2002 r. Odpisy opisanych powyżej tytułów wykonawczych doręczono skarżącemu 7.11.2005 r. wraz z zawiadomieniem z 4.11.2005 r., nr [...] o zajęciu prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w [...] Bank SA [...]. W piśmie z 9.11.2005 r. pełnomocnik skarżącego wniósł zarzut nieistnienia obowiązków objętych powyższymi tytułami wykonawczymi, określony w art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954, ze zm.), dalej powoływana jako u.p.e.a., wskazując między innymi, że dług z tytułu podatku dochodowego objęty był od 13.11.2002 r. do 23.09.2004 r. postępowaniem restrukturyzacyjnym, skutkiem czego na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.), dalej jako u.r.n.n.p.o.p., nastąpiło z mocy prawa wstrzymanie wykonania decyzji z [...].12.2002 r. nr [...] i z [...].12.2002 r. nr [...], określających zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych, co skutkuje tym, iż stosownie do art. 53 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa odsetki za zwłokę od egzekwowanego długu mogą być naliczane dopiero od dnia, w którym dłużnik był zobowiązany do zapłacenia zaległości podatkowych, tj. od 23.09.2004 r. Postanowieniem z [...].04.2005 r., organ egzekucyjny uznał powyższy zarzut za niezasadny. Postanowieniem z [...].12.2007 r., Dyrektor Izby Skarbowej uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Rozpatrując przedmiotową sprawę ponownie, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. wydał [...].12.2007 r. postanowienie, w którym uznał zarzut zgłoszony w piśmie z 09.11.2005 r. za niezasadny. W rozpatrywanej sprawie, nie było bowiem wymagane zajęcie stanowiska przez wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. W zażaleniu z 28.12.2007 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia w całości oraz rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, co do meritum, ponieważ w jego ocenie postanowienie z [...].12.2007 r. zostało wydane z naruszeniem art. 33 pkt 1 u.p.e.a., gdyż dług określony dla strony decyzją ostateczną Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. nie jest wymagalny z uwagi na fakt objęcia przedmiotowego długu postępowaniem restrukturyzacyjnym. Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z [...].01.2008 r., zawiesił postępowanie odwoławcze w sprawie zażalenia Pana P. D. z [...].12.2007 r., na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z [...].12.2007 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Decyzją z [...].07.2008 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. umorzył, jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wniosku Pana P. D. z 13.11.2002 r. o restrukturyzuję zaległości podatkowych, a więc ustały przyczyny zawieszenia postępowania odwoławczego. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...].12.2008 r. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z [...].01.2009 r., podjął z urzędu zawieszone postępowanie odwoławcze w sprawie zażalenia z 28.12.2007 r. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z [...].12.2007 r., odmawiające uwzględnienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Postanowieniem z [...].01.2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z [...].12.2007 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W skardze z 2.02.2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, Pan P. D. wniósł o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...].01.2009 r., utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z [...].12.2007 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W ocenie pełnomocnika skarżącego powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. zostało wydane z naruszeniem: (1) art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., poprzez bezpodstawne podjęcie zawieszonego postępowania, w sytuacji gdy nie zostało zakończone postępowanie przed sądami administracyjnymi w sprawie skargi na decyzję [...] z [...].12.2008 r. w sprawie restrukturyzacji zaległości podatkowych za lata podatkowe 1998 - 2000, które to postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony z 12.10.2002 r.; (2) art. 33 pkt 2 u.p.e.a., poprzez wyegzekwowanie zaległości z tytułu odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1999 - 2000, pomimo objęcia tych należności postępowaniem restrukturyzacyjnym; (3) art. 14 ust. 2 u.r.n.n.p.o.p., ponieważ dług jest objęty restrukturyzacją; (4) art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., ponieważ w niniejszej sprawie bezspornie występuje zagadnienie wstępne; (5) art. 8 K.p.a., gdyż Dyrektor Izby Skarbowej w B. prowadził przedmiotowe postępowanie administracyjne w sposób taki, który nie przyczynił się do pogłębienia zaufania skarżonego do organów administracji publicznej Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu skargi podkreślano, że odsetki za zwłokę określone decyzjami Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. są objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym, prowadzonym na wniosek skarżącego zgodnie z zasadami określonymi w art. 6 ust. 1 pkt. 3 u.r.n.n.p.o.p. Skoro zatem bezspornie postępowaniem restrukturyzacyjnym są objęte zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 1999 – 2000, których wysokość została określona została przez organ podatkowym, to na dzień wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego, było też znane istnienie zaległości z tytułu odsetek za zwłokę od powyższych zaległości podatkowych. Zdaniem strony nie zmieniło tej sytuacji wydanie przez Naczelnika Pierwszego Skarbowego w B. w dniu [...] kwietnia 2003 r. decyzji określających wysokość zaległości z tego tytułu. Na podstawie powyższej decyzji wierzyciel wystawił bezpodstawnie tytuł wykonawczy nr [...] oraz tytuł wykonawczy nr [...] i wszczął w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego postępowanie egzekucyjne w stosunku do długu, który nie był od dnia 12 października 2002 r. wymagalny. Stąd też zarzut strony, iż postępowanie egzekucyjne jest prowadzone z naruszeniem art. 33 pkt 2 u.p.e.a., jest nie gołosłowny oraz w pełni uzasadniony. Ponadto skarżący zauważał, że zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., organ administracji publicznej zobowiązany jest zawiesić postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania z powyższego powodu może nastąpić przed organ I instancji, jak też przed organem odwoławczym. W niniejszej sprawie bezspornie występuje zagadnienie wstępne, jest nim postępowanie restrukturyzacyjne wszczęte na wniosek strony. Powyższe zagadnienie wstępne skutkowało zawieszeniem postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne w dniu [...] stycznia 2008 r. na podstawie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej nr [...]. Powyższe zawieszenie postępowania, zdaniem strony winno być kontynuowane nadal, gdyż postępowanie restrukturyzacyjne nie zostało zakończone, strona wniosła bowiem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na decyzję ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w B. nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego. W tej sytuacji za zasadny należy uznać zarzut strony, że Dyrektor Izby Skarbowej w B. naruszył postanowienia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B. wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). W rozpatrywanej sprawie za nieuprawniony należy uznać zarzut naruszenia art. 33 pkt 2 u.p.e.a., tj. braku wymagalności należności objętych tytułami wykonawczymi z [...].10.2005 r. o nr.: [...] i [...] – z uwagi na objęcie tych należności postępowaniem restrukturyzacyjnym. Należy bowiem zwrócić uwagę, że unormowania u.r.n.n.p.o.p. w sposób precyzyjny określają zasady wstrzymywania wykonania (uiszczania) należności podlegających restrukturyzacji oraz zawieszaniu postępowania egzekucyjnego oraz karnego skarbowego. Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.r.n.n.p.o.p., od dnia wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, o której mowa w art. 21 ust. 1, ulega wstrzymaniu wykonanie: 1) decyzji rozkładających na raty albo odraczających termin płatności należności objętych tym wnioskiem; 2) należności objętych wnioskiem, o którym mowa w art. 12 ust. 1, podlegających restrukturyzacji. W myśl art. 21 ust. 1 pkt 2 u.r.n.n.p.o.p., decyzją o zakończeniu restrukturyzacji, jest także decyzja o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego, jeżeli warunki restrukturyzacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 tejże ustawy, nie zostały spełnione. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy należy wnosić, że Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją ostateczną z dnia [...].12.2008 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie restrukturyzacji zaległości podatkowych za lata podatkowe 1998 – 2000 ( akta adm. t. I, k. 70.). Zatem na dzień wydania zaskarżonego postanowienia z [...].01.2009 r. Dyrektora Izby Skarbowej w B. w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, istniała w obrocie prawnym opisana wyżej ostateczna decyzja z dnia [...].12.2008 r. Z tych samych powodów za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 14 ust. 2 u.r.n.n.p.o.p. W myśl art. 14 ust. 2 u.r.n.n.p.o.p., wszczęte postępowania egzekucyjne oraz karne skarbowe podlegają zawieszeniu do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, o której mowa w art. 21 ust. 1 (m.in. decyzja umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego). Jak zostało to wyżej stwierdzone, na dzień wydania zaskarżonego postanowienia z [...].01.2009 r. organu II instancji, istniała w obrocie prawnym ostateczna decyzja z dnia [...].12.2008 r., o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie restrukturyzacji. W tej sytuacji na dany moment rozstrzygania, tj. [...].01.2009 r., nie można było mówić o istnieniu długu objętego restrukturyzacją. W ocenie Sądu w analizowanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., poprzez bezpodstawne podjęcie zawieszonego postępowania. Fakt braku zakończenia postępowanie przed sądami administracyjnymi w sprawie skargi na decyzję z [...].12.2008 r. o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie restrukturyzacji, nie mógł być przesłanką do kontynuacji zawieszenia danego postępowania. Decyzja ta o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie restrukturyzacji, z uwagi na swój charakter (rozstrzygnięcie nie co do istoty), nie mogła mieć i nie miała jakiegokolwiek wpływu na opisywaną wyżej sprawę prowadzenia egzekucji administracyjnej. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, nie występowała przesłanka tzw. zagadnienia wstępnego, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że formuła art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., nakazuje aby łącznie zaistniały cztery istotne elementy składające się na konstrukcję zagadnienia wstępnego. Możemy mówić o istnieniu takiego zagadnienia, jeżeli: (1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; (2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu; (3) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji; (4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (zob. Łaszczyca G., Martysz Cz., Matan A., Komentarz do art. 97 K.p.a., LEX 2007). Wbrew wywodom skarżącego, wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na decyzję ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w B. nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego, nie mogło mieć wpływu na sprawę prowadzenia egzekucji administracyjnej. Nie można bowiem, jakiegokolwiek elementu rozpatrywanej sprawy w Sądzie o umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego, uznać jako zagadnienia wstępnego (tzw. prejudykatu) w stosunku do sprawy prowadzenia egzekucji administracyjnej. Od rozstrzygnięcia o zasadności lub braku zasadności opisywanego umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego, nie zależały możliwości wszczęcia i prowadzenia przedmiotowej egzekucji administracyjnej. Mając powyższe na uwadze Sąd nie znajduje również podstaw do stwierdzenia naruszenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. art. 8 K.p.a. Nie można nie zauważyć, że w trakcie prowadzonej sprawy, zarówno organ I instancji, jak też organ odwoławczy wyczerpująco informowały skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków. Nie można zatem zaakceptować zarzutu, że Dyrektor Izby Skarbowej w B. prowadził postępowanie administracyjne w sposób, który nie przyczynił się do pogłębienia zaufania skarżonego do organów administracji publicznej Rzeczypospolitej Polskiej. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.