I SA/Bk 110/12
PostanowienieWSA w Białymstoku2013-01-22
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, rolnik prowadzący gospodarstwo rolne, wykazał brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pomimo deklarowanego niskiego dochodu i zadłużenia, wnioskodawca dysponuje znacznym majątkiem w postaci użytków rolnych, maszyn rolniczych i inwentarza żywego, co świadczy o dużych możliwościach zarobkowych. Ponadto, wykazane wydatki wnioskodawcy niemal dwukrotnie przekraczają deklarowany dochód, a wnioskodawca nie wyjaśnił, skąd pochodzą środki na ich pokrycie, co budzi wątpliwości co do zgodności oświadczenia z rzeczywistością.Stan faktyczny
Wnioskodawca E. S., rolnik prowadzący samotnie gospodarstwo rolne, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jako podstawę wniosku podał czasową niezdolność do pracy, spadek dochodów, wzrost cen środków produkcji oraz posiadanie majątku rolnego i zadłużenie. Wnioskodawca wykazał miesięczne wydatki na poziomie około 700 zł, przy dochodzie z renty 360 zł i nieregularnych dochodach z gospodarstwa rolnego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2010 r. w pomniejszonej wysokości p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
E. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż jest rolnikiem samotnie prowadzącym gospodarstwo rolne. Orzeczeniem komisji lekarskiej KRUS z dnia [...] marca 2012 r. skarżący został uznany za czasowo niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym i z tego powodu zmuszony
do ograniczenia produkcji rolnej do najmniej pracochłonnych czynności,
co oznaczało spadek dochodów. Konsekwencją powyższego jest również to,
że zachodzi konieczność ciągłego wynajmowania pracowników do cięższych prac
w gospodarstwie. W zeszłym roku wzrosły ceny środków produkcji rolnej
np. nawozów mineralnych; oleju napędowego; środków ochrony roślin itp. Majątek wnioskodawcy stanowi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, drewniany
dom o powierzchni [...] m² z 1908 r. oraz stare i niefunkcjonalne budynki gospodarskie. E. S. nie posiada zgromadzonych oszczędności
i przedmiotów wartościowych. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje renta
w wysokości 360 zł miesięcznie oraz dochód z tytułu sprzedaży płodów rolnych
– wnioskodawca jednorazowo (w [...] 2012 r.) sprzedał zboże za 1.600 zł. Dodatkowo wnioskodawca uzyskał zwrot podatku akcyzowego w kwocie 550 zł. Przeciwko E. S. toczą się cztery postępowania egzekucyjne. Skarżący jest zadłużony wobec osób fizycznych i instytucji (k. 103 - 104).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 09 stycznia
2012 r. (k. 107) E. S. oświadczył, że posiada [...] sztuk bydła, w tym
[...] krowy oraz ciągniki rolnicze, przyczepę rolniczą, roztrząsacz obornika i inne maszyny niezbędne do prowadzenia produkcji rolnej. W okresie od [...] 2012 r. do [...] stycznia 2013 r. skarżący nie sprzedawał płodów rolnych. Wykazane wydatki miesięczne wnioskodawcy (za [...] 2012 r.) to około 600 zł, - żywność oraz
100 zł – telefony. W [...] 2012 r. wnioskodawca nie poniósł wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. E. S. zalega z opłatą
za prąd za okres trzech miesięcy. W okresie od [...] 2012 r. do [...] stycznia br. skarżący nie otrzymał dopłat z Unii Europejskiej do prowadzonej produkcji rolnej. Wnioskodawca w [...] 2012 r. pożyczył pieniądze na opłatę wpisu w sprawach sygn. akt II SA/Bk 237/12 i II SA/Bk 561/12 (k. 109).
Do akt sprawy E. S. dołączył: wezwania z dnia
[...] października 2012 r. dotyczące pokrycia nieuiszczonych kosztów postępowania sądowego i grzywny w łącznej kwocie 2.418,60 zł (k. 112 - 113); wezwanie [...]
z dnia [...] września 2012 r. do zapłaty kwoty 1.234,04 zł (k. 110); zawiadomienie
o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego na kwotę 1.006 zł (k. 111); wezwanie z dnia [...] grudnia 2012 r. do uiszczenia kosztów postępowania sądowego w kwocie 892,08 zł (k. 114).
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, tekst jednolity) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej
w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem miesięcznego utrzymania wnioskodawcy
pozostaje renta w wysokości 360 zł oraz nieregularny dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. W okresie od [...] 2012 r. do [...] stycznia 2013 r. skarżący nie sprzedawał płodów rolnych, ostatni dochód osiągnięty z tego tytułu w [...] 2012 r. to 1.600 zł – sprzedaż zboża. Dnia [...] października 2012 r. E. S. uzyskał zwrot podatku akcyzowego w kwocie około 550 zł
(k. – 96 sygn. akt II SA/Bk 392/12). Wykazane wydatki miesięczne związane
z utrzymaniem własnym wynoszą około 700 zł ([...] 2012 r.). W skład majątku wnioskodawcy wchodzi: nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowego), [...] ha lasu, dom o powierzchni [...] m² (wymagający remontu),
[...] sztuk bydła oraz maszyny rolnicze. Zadłużenie komornicze E. S. zgodnie z dołączonymi dokumentami wynosi około 5.550 zł
(k. 37 i k. 110 - 114).
Podsumowując należy, zatem stwierdzić, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia
od kosztów sądowych legła okoliczność, iż E. S. dysponuje znacznym majątkiem. Posiadany areał użytków rolnych, maszyny rolnicze niezbędne do produkcji rolnej, inwentarz żywy świadczą o dużych możliwościach zarobkowych wnioskodawcy.
Ponadto w sprawie niniejszej należało mieć na uwadze również to, iż treść złożonego przez E. S. oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Przede wszystkim należy wskazać na brak możliwości określenia faktycznych źródeł dochodu wnioskodawcy, poza rentą w wysokości 360 zł. E. S. oświadczył bowiem, iż w okresie od [...] 2012 r. do [...] stycznia 2013 r. nie osiągnął dochodu z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, nie sprzedawał żadnych płodów rolnych. Deklarowane wydatki miesięczne związane z utrzymaniem własnym wynoszą około 700 zł ([...] 2012 r.). W konkluzji należało, zatem stwierdzić, że wykazane wydatki wnioskodawcy niemal dwukrotnie przekraczają osiągany przez niego dochód miesięczny. E. S. nie wykazał natomiast skąd uzyskuje środki finansowe na ich pokrycie. Tu podkreślenia wymaga, że wnioskodawca nie posiada również zgromadzonych oszczędności,
z których mógłby pokryć wykazane wydatki.
W tym miejscu należy podkreślić, że rozpatrywany obecnie wniosek jest kolejnym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w sprawie niniejszej. Postanowieniem z dnia 14 września 2012 r. sygn. akt II GZ 311/12 NSA oddalił zażalenie E. S. na postanowienie tut. Sądu z dnia 13 lipca 2012 r. odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący
w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej, co w konkluzji prowadzi do wniosku, iż dysponuje
on nieujawnionymi środkami finansowymi, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło