I SA/Bk 112/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 maja 2019 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za niektóre okresy począwszy od października 2013 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego M. G. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent B. decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. określił właścicielom nieruchomości położonej przy ul. [...] w B. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres październik 2013 r. - luty 2014 r. - 45,00 zł miesięcznie, za okres marzec 2014 r. - maj 2014 r. - 34,00 zł miesięcznie, za okres październik 2014 r. - grudzień 2014 r. - 34,00 zł miesięcznie, za styczeń 2015 r. – 30 zł miesięcznie, za okres luty 2015 r. - maj 2015 r. 29,00 zł miesięcznie, za okres październik 2015 r. - maj 2016 r. - 29,00 zł miesięcznie, za okres październik 2016 r. - maj 2017 r. - 29,00 zł miesięcznie, za okres październik 2017 r. - maj 2018 r. - 29,00 zł miesięcznie, za okres od października 2018 r. - 29,00 zł miesięcznie. Od powyższej decyzji odwołanie złożył M. G. (dalej: "Skarżący"), podnosząc, że chce wnosić opłatę uzależnioną od ilości pojemników na posesji (faktycznie wytworzonej ilości odpadów), nie zaś w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego. Podnosi, że od 2013 r. wnosi opłatę w gminie N. oraz że wytwarza niewiele odpadów, a te które wytwarza zagospodaruje we własnym zakresie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przytoczyło treść art. 6i ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r., poz. 250 – dalej: "u.c.p.g.") i stwierdziło, że w przypadku, gdy w danym miesiącu na danej nieruchomości mieszkaniec zamieszkuje przez część miesiąca, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w miesiącu, w którym nastąpiła zmiana, uiszcza się w gminie, w której dotychczas zamieszkiwał, a w nowym miejscu zamieszkania - począwszy od miesiąca następnego, po którym nastąpiła zmiana. Zdaniem organu, kluczową kwestią jest określenie tego na terenie której z nieruchomości Skarżący zamieszkuje (zamieszkiwał] i wytwarza (wytwarzał] odpady komunalne. Organ podkreślił, że zamieszkania w rozumieniu cyt. ustawy ma wyłącznie faktyczny charakter i nie należy go utożsamiać z miejscem zamieszkania w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Jednocześnie powiązanie faktu zamieszkiwania na danej nieruchomości z obecną treścią art. 6i ust. 2 u.c.p.g. prowadzi do wniosku, że co do zasady w przypadku zmiany miejsca zamieszkiwana w danym miesiącu opłatę można uiszczać tylko w jednej z gmin. Jeżeli w ustawowym (14 dniowym) terminie zgłoszona zostanie informacja o zmianie miejsca zamieszkania osoby, to nowa deklaracja obowiązuje od kolejnego miesiąca. Przekroczenie ustawowego terminu na zgłoszenie zmiany miejsca zamieszkania osoby może spowodować naliczenie opłaty za osobę zarówno w "nowym" jak i "starym" miejscu zamieszkania. Dla zastosowania takiej konstrukcji koniecznie jest jednak wykazanie, że nastąpiła zamiana miejsca zamieszkania, a właściciele nieruchomości nie dopełnili ciążącego na nich obowiązku złożenia deklaracji. W sprawie ustalono, że we wszystkich latach objętych postępowaniem tj. od 2013 r., w miesiącach maj - wrzesień sporna nieruchomość pozostawała niezamieszkała; właściciele zamieszkiwali w tych okresach na terenach innych gmin. Podobnie z raportów logowania pojemników (czytnik RFID) dot. odbioru odpadów e spornej nieruchomości wynika, że w okresach niezamieszkiwania właścicieli pod w/w adresem (maj - wrzesień w poszczególnych latach) odbywały się co prawda odbiory, jednak były one niesystematyczne, niejednokrotnie dotyczyły jednego odbioru w miesiącu bądź w ogóle się nie odbyły. Z tych względów organ uznał, że zasadnie organ I instancji dał wiarę wyjaśnieniom Skarżącego w kwestii zamieszkiwania na terenie innej gminy oraz odstąpił od naliczania opłaty za miesiące, w których nieruchomość na terenie miasta B. pozostawała niezamieszkała. Organ wskazał, że w sprawie zastosowanie znalazł przepis art. 6i ust. 2 u.c.p.g. Ponieważ zmiana miejsca zamieszkania następowała w miesiącu maju, to istniały podstawy, by przedmiotową decyzją objąć również ten miesiąc. Ustosunkowując się do zarzutów Skarżącego, organ wskazał, że nie jest możliwe samodzielne określenie wysokości wnoszonej opłaty - w zależności od tego, jakie są jego zdaniem koszty gospodarowania odpadami. Właściciel nieruchomości niezamieszkałej nie może również wnosić opłaty uzależnionej od ilości pojemników. Tego rodzaju metoda obliczenia wysokości opłaty przewidziana jest bowiem tylko dla nieruchomości niezamieszkałych (zgodnie z art. 6j ust. 3 w zw. z art. 6c ust. 2 u.c.p.g.) Bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że Skarżący odpady komunalne zagospodarowuje we własnym zakresie, bądź też ogranicza ich powstawanie. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter publicznoprawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów. Ustawodawca w art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. ustanowił bowiem domniemanie, że na zamieszkałych nieruchomościach powstają odpady, co jest zgodne z logiką i doświadczeniem życiowym. Właściciel każdej nieruchomości zamieszkałej ma obowiązek poddać się rygorom gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi i nie zwalnia takiego właściciela samodzielne gospodarowanie odpadami komunalnymi, jak to ma miejsce w przypadku Skarżącego Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku podnosząc, że składa deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w gminie N., zaś w gminie B. opłacał opłatę w wysokości 15 zł. W opinii Skarżącego, kwota ta odpowiada ilości wytworzonych przez niego odpadów komunalnych. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona jednak nie z powodów słuszności zarzutów w niej zawartych.. W toku postępowania Skarżący wyjaśniał, że od 2013 r. uiszcza opłatę w gminie N.. W aktach sprawy znajduje się deklaracja o wysokości opłaty a gospodarowanie odpadami komunalnymi złożona w gminie N. w 2013 r. oraz dowody uiszczenia opłaty. Celem ustalenia, w jakim okresie Skarżący zamieszkiwał na terenie miasta B. - a w związku tym powinien tutaj złożyć deklarację i wnosić stosowną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, organ l instancji przesłuchał w charakterze świadka żonę Skarżącego. Z zamieszczonego w aktach sprawy protokołu z przesłuchania wynika, że we wszystkich latach objętych postępowaniem (tj. od 2013 r.) w miesiącach maj - wrzesień nieruchomość przy ul. J. Brzechwy 20 pozostawała niezamieszkała; właściciele zamieszkiwali w tych okresach na terenach innych gmin (N. i K.). Z kolei w miesiącach: październik 2013 r. - maj 2014- r., październik 2014 r. maj 2015 r., październik 2015 r. - maj 2016 r., październik 2016 r. - maj 2017 r., październik 2017 r. - maj 2018 r. i od października 2018 - Skarżący zamieszkiwał i nadal zamieszkuje na terenie miasta B. i tutaj powinien uiszczać opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Podobnie z raportów logowania pojemników (czytnik RFID) dot. odbioru odpadów z nieruchomości przy ul. [...] w B. wynika, że w okresach niezamieszkiwania właścicieli pod w/w adresem (maj - wrzesień w poszczególnych latach) odbywały się co prawda odbiory, jednak były one niesystematyczne, niejednokrotnie dotyczyły jednego odbioru w miesiącu, bądź w ogóle się nie odbyły. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, uwzględniając zeznania żony Skarżącego, co do niezamieszkiwania na nieruchomości jak również fakt, że właściciel przez cały ten okres uiszczał opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w Gminie N., organ zasadnie dał wiarę wyjaśnieniom Skarżącego w kwestii zamieszkiwania na terenie innej gminy a przez to odstąpiono od naliczania opłaty za miesiące, w których nieruchomość na terenie miasta B. pozostawała niezamieszkała. Jednocześnie zauważyć należy, że powiązanie faktu zamieszkiwania na danej nieruchomości z obecną treścią art. 6i ust. 2 ustawy z dnia 13.09.1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2016r. poz. 250 - dalej jako u.c.p.g.), prowadzi do wniosku, że co do zasady w przypadku zamiany miejsca zamieszkiwana w danym miesiącu opłatę można uiszczać tylko w jednej z gmin. Jeżeli w ustawowym (14 dniowym) terminie zgłoszona zostanie informacja o zmianie miejsca zamieszkania osoby, to nowa deklaracja obowiązuje od kolejnego miesiąca. Przekroczenie ustawowego terminu na zgłoszenie zmiany miejsca zamieszkania osoby może spowodować naliczenie opłaty za osobę zarówno w "nowym" jak i "starym" miejscu zamieszkania. Ponieważ wykazano, że w okresie objętym postępowaniem następowała wielokrotna zamiana miejsca zamieszkania, a właściciele nieruchomości nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku złożenia deklaracji, zaistniała podstawa do obciążenia należną opłatą za ustalony okres przebywania na terenie nieruchomości położonej w B. Obowiązkiem Skarżącego było składanie deklaracji w okresach przebywania, czy to na terenie B. czy gminy N. - tym bardziej, że - jak wynika z materiału dowodowego - zamiana miejsca zamieszkania miała charakter cykliczny, za każdym razem dotyczyła określonych miesięcy, można więc było przewidzieć to, za jaki okres deklaracja powinna obejmować gminę N., a za jaki Miasto B. Skarżący nie zaprzecza, jakoby zamieszkiwał również na terenie B. Podkreślenia wymaga, że opłata za gospodarowania odpadami związana jest z partycypowaniem w kosztach funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Wysokość opłaty nie jest powiązana z ilością faktycznie wytwarzanych odpadów. Z obowiązku wnoszenia opłaty nie zwalnia okoliczność, że odpady segregowane gromadzone były w piwnicy, a zielone w kręgach umieszczonych na terenie posesji, zmieszane zaś odpady wywożone do gminy N. Ustawodawca w art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. ustanowił bowiem domniemanie, że na zamieszkałych nieruchomościach powstają odpady, co jest zgodne z logiką i doświadczeniem życiowym. Właściciel każdej nieruchomości zamieszkałej ma obowiązek poddać się rygorom gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi i nie zwalnia takiego właściciela samodzielne gospodarowanie odpadami komunalnymi, jak to ma miejsce w przypadku Skarżącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2017 r. sygn. akt I! FSK 1579/15, dostępny na: CBOSA). Niezasadny jest również zarzut nieuwzględniania opłacanej stawki "za pojemnik". Stawki opłaty za gospodarowanie opadami dla nieruchomości zamieszkałych powinny być Skarżącemu znane, ustanowione zostały bowiem aktami prawa miejscowego. Opłata uzależniona od pojemności pojemnika i ilości odbiorów występuje tylko w przypadku nieruchomości niezamieszkałych zgodnie z art. 6j ust. 3 w zw. z art. 6c ust. 2 u.c.p.g. - W przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 2, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstającymi na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2., w przypadku Miasta B. opłata od nieruchomości zamieszkałych uzależniona jest od powierzchni gospodarstwa domowego. Oznacza to, że zarzuty zawarte w skardze są nieuzasadnione. Sąd jednak na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższy zapis Sąd stwierdził naruszenie przez organ przepisów dotyczących przedawnienia określenia wysokości opłaty za okres od października do grudnia 2013 r. Zgodnie z brzmieniem art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Oznacza to, że zobowiązanie w zakresie ostatniego kwartału 2013 r. przedawniło się z końcem roku 2018. Decyzja natomiast organu odwoławczego wydana została [...] lutego 2019 r., a zatem już po okresie przedawnienia co do roku 2013. Z tych powodów skarga zasługiwała na uwzględnienie. Jednocześnie stwierdzić należy, że Sąd nie mógł uchylić decyzji w części, gdyż jej sentencja rozstrzygająca co do istoty sprawy na to nie pozwalała. Ze względu na powyższe, na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.