I SA/Bk 1132/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub ewentualnie częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o umorzenie zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego i odmowy wszczęcia postepowania w sprawie zmiany decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za [...] rok przez pominięcie gruntów ugorowanych p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi. J. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub ewentualnie częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący nie odrobił jeszcze strat w prowadzonym gospodarstwie rolnym powstałych w związku z internacją odbytą w okresie od [...] lutego 2006 r. do [...] marca 2007 r. oraz wymuszonym przez Prokuraturę Rejonową w B. leczeniem psychiatrycznym w warunkach oddziału zamkniętego w okresie od [...] stycznia do [...] lutego 2014 r. i w okresie od [...] kwietnia do [...] maja br. W szczególności nie został jeszcze wywieziony w pełni obornik, nie wykonano planowanych kapitalnych napraw maszyn i remontów budynków. Skutkuje to zwiększeniem wydatków na działania doraźne m.in. zakup plandek do przykrycia plonów zbóż, trzymanych tymczasowo na przyczepach na podwórku, wypożyczenie unieruchomionych awarią maszyn. Dodatkowo organy władzy publicznej przenoszą na wnioskodawcę obowiązki ustawowe, które wiążą się z koniecznością ponoszenia kosztów. W konsekwencji skarżący zmuszony jest do zamrażania kapitału przeznaczonego np. na odrobienie strat spowodowanych internacją. Powstałych w ten sposób strat nie rekompensuje zwrot kosztów sądowych. J. B. wskazał również na niezacielenie krów na skutek internacji, które spowodowało, że zwierzęta te dają mało mleka oraz na utratę klientów na mleko. Pomimo, zastąpienia tych krów zwierzętami pełnowartościowymi osiągniecie przez nie pełnej wydajności mlecznej wymaga czasu. Gmina S. zablokowała obrót nieruchomościami i z tego tytułu skarżący również nie może pozyskać żadnych środków. J. B. podkreślił, iż cierpi na nieuleczalną chorobę psychiczną. Skarżący jest trwale niezdolny do pracy, co w połączeniu z koniecznością zażywania lekarstw obniżających zdolność psychoruchową powoduje, że wnioskodawca może pracować jedynie we własnym gospodarstwie rolnym i to na własne ryzyko oraz skutkuje koniecznością korzystania z pomocy osób trzecich. J. B. utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 166,23 zł oraz sprzedaży mleka w wysokości 136 zł. Aktualnie, zatem uzyskuje dochód w łącznej kwocie 302,23 zł. Wykazane wydatki stanowią: woda – 27 zł (kwartalnie); energia elektryczna – 200 zł (miesięcznie); zajęcie pasa drogowego – 20 (rocznie); ubezpieczenie budynków i ubezpieczenie rolnicze – 425 zł; opłata śmieciowa – 10 zł (miesięcznie); utrzymanie własne – 690 zł (miesięcznie); butla gazowa – 45 zł (miesięcznie); doładowanie telefonu – 50 zł (kwartalnie); doładowanie Internetu – 25 zł (kwartalnie); OC ciągnika i przyczepy – 256 zł; paliwo – 5.160 zł (rocznie); kombajn – 3.600 zł (rocznie); podatek – 1.507 zł; pozostałe koszty utrzymania gospodarstwa rolnego – 8.000 zł (rocznie). Wnioskodawca posiada grunty rolne o powierzchni [...] ha (w tym [...] ha dzierżawione od gminy), las o powierzchni [...] ha, dom o powierzchni [...] m² - powierzchnia mieszkalna – [...] m2 (wartość 33.000 zł); [...] maszyn rolniczych mających średnio [...] lat (wartość szacunkowa około 74.500 zł); ciągnik (wartość 50.000 zł); [...] sztuk bydła (w tym [...] krowy). Razem ze skarżącym mieszka jego matka [...] [...], która prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności (poza środkami niezbędnymi do utrzymania siebie i gospodarstwa rolnego) oraz przedmiotów wartościowych. Za przyczyny uzasadniające przyznanie prawa pomocy wnioskodawca uznał: zapowiedź wszczęcia egzekucji przez wierzycieli tj. Gminę S. i Skarb Państwa oraz odmowę umorzenia bądź rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku rolnym od roku [...] – kwota należności to średnio 1.400 zł za każdy rok. Dodatkowo Ośrodek Pomocy Społecznej w S. nie rozpoznał wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. o przyznaje pomocy społecznej i wniosku o zawarcie kontraktu socjalnego. Kolejną przyczyną jest bezczynność Prokuratury Rejonowej w B. w przedmiocie ubezwłasnowolnienia skarżącego, co byłoby równoznaczne ze zwolnieniem z kosztów sądowych z mocy ustawy. Ponadto, Skarb Państwa od [...] r. nie ustalił i nie wypłacił odszkodowania za grunty przejęte pod ul. S. i G. w S. Ostatnie przymusowe leczenie wnioskodawcy skutkowało ugorowaniem części gruntów rolnych oraz niezwolnieniem ich z podatku rolnego. J. B. nie otrzymał również w roku bieżącym dopłat unijnych do prowadzonej produkcji rolnej, dodatkowo nie odwieszono mu części uzupełniającej rentę w kwocie 800 zł. Skarżący podkreślił, że w [...] r. uiścił koszty sądowe w łącznej kwocie 2.139,37 zł. Dodatkowo na rzecz Gminy S. J. B. uiścił kwotę 3.960 zł tytułem zwrotu zasądzonych kosztów zastępstwa procesowego. Wskazane sumy pieniężne wyczerpały limit środków zarezerwowanych w budżecie wnioskodawcy na pokrycie kosztów sądowych i uregulowanie własności gospodarstwa rolnego (k. 9 – 10 i k. 14 – 15). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (lub wnioskowane również częściowe zwolnienie od kosztów sądowych) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku J. B. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść wpisu od skargi (k. 5) bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżący utrzymuje się z otrzymywanej renty w łącznej wysokości 166,23 zł oraz dochodu ze sprzedaży mleka w kwocie 136 zł. Wnioskodawca posiada grunty rolne o pow. [...] ha, las o pow. [...] ha, dom o pow. [...] m², maszyny rolnicze – [...] sztuk oraz [...] sztuk bydła. J. B. jest osobą schorowaną, cierpiącą na nieuleczalną chorobę psychiczną, niezdolną do podjęcia dodatkowej pracy zarobkowej. Powyższe okoliczności, a przede wszystkim wysokość osiąganego dochodu w połączeniu ze złym stanem zdrowia pozwalają na stwierdzenie, że J. B. nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu od skargi w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.