I SA/Bk 114/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowych od osób fizycznych za lata 2006,2007 i 2009 wraz z należnymi odsetkami p o s t a n a w i a odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. A. W. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż uzyskuje dochód z tytułu renty okresowej z KRUS w kwocie 703,74 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomości rolne o powierzchni około [...] ha, a także oszczędności w kwocie 1.265 zł oraz 1555 akcji [...]. (notowanych na GPW S.A. w W.). W uzasadnieniu swego wniosku skarżący podniósł, iż po śmierci ojca musiał zapłacić podatek do Urzędu Skarbowego, ponadto jest zadłużony na rzecz matki O. G. na kwotę przewyższającą 80.000 zł. Jest to dług z 2001 r., który powstał na skutek straty poniesionej przez skarżącego na giełdzie papierów wartościowych. Ponadto po śmierci ojca skarżący musi regulować opłaty również za jego mieszkanie w G. Od miesiąca maja czynsz za mieszkanie w B. wynosi 440,46 zł, zaś za mieszkanie ojca 277,38 zł (k. 14-15,39). Ponadto w dodatkowym oświadczeniu wnioskodawca wskazał, iż obecnie zamieszkuje w G. w mieszkaniu ojca i poza wskazanym majątkiem nie posiada żadnych innych nieruchomości. Zaakcentował także, iż nieruchomości rolne o powierzchni [...] ha są przymusowo dzierżawione w związku z przepisami dotyczącymi przyznawania renty w KRUS (k. 39). Do akt sprawy skarżący przedłożył kserokopię decyzji KRUS w sprawie przyznania renty (k. 40). Stosownie do regulacji art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 tejże ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia pełnomocnika. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w związku z tym uzasadniona jest pomoc Państwa. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie sytuacja materialna A. W. G. uzasadnia tezę, iż mimo wnioskowanego całkowitego zwolnienia do kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, jest on w stanie ponieść koszty sądowe oraz koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W złożonym oświadczeniu skarżący A. W. G. wykazał, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i aktualnie zamieszkuje w mieszkaniu po zmarłym ojcu w G., natomiast w mieszkaniu w B. jest jedynie zameldowany. Źródło miesięcznego utrzymania stanowi dochód w kwocie 703,74 zł, uzyskiwany z tytułu renty (k. 40). W skład majątku wnioskodawcy wchodzi mieszkanie o powierzchni [...] m2 położone w B. oraz nieruchomości rolne o powierzchni około [...] ha (dzierżawione), a także oszczędności w kwocie 1.265 zł oraz 1555 akcji [...]. (notowanych na GPW S.A. w W.). Skarżący nie przedstawił wydatków swojej rodziny, ale z wniosku wynika, iż w całości wyczerpują one uzyskiwane dochody. Skarżący ma zadłużenie podatkowe oraz u matki na kwotę przewyższającą 80.000 zł z tytułu straty poniesionej na giełdzie papierów wartościowych. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącego stałych źródeł dochodów w kwocie 703,74 zł (renty) oraz poczynione przez wnioskodawcę oszczędności w kwocie 1.265 zł, w połączeniu z posiadanym majątkiem (mieszkaniem, nieruchomością rolną, 1555 akcjami spółki notowanej na giełdzie papierów wartościowych) pozwalają na uznanie, iż A. W. G. jest w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, w tym koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazana we wniosku kwota oszczędności (1.265 zł) może być przeznaczona na pokrycie kosztów postępowania sądowo - administracyjnego. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek oraz zgromadzone oszczędności. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych oszczędności powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy pokrycie przez skarżącego kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w jego utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy. Na marginesie podnieść również należy, iż zarówno z akt administracyjnych niniejszej sprawy, jak i ze zwrotnych potwierdzeń odbioru w sprawie wynika, że w mieszkaniu skarżącego w B. zamieszkuje jeszcze matka. Powyższe oznacza, iż koszty utrzymania tego mieszkania w całości nie obciążają skarżącego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.