I SA/Bk 115/12

WyrokWSA w Białymstoku2012-06-20

Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Sławomir Presnarowicz, Urszula Barbara Rymarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wszczęcia postępowania podatkowego, może jedynie wyeliminować to postanowienie z obiegu prawnego, czy też musi jednocześnie orzec co do istoty sprawy, umorzyć postępowanie, czy też przekazać sprawę do ponownego rozpoznania?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji, nie może jedynie wyeliminować tego postanowienia z obiegu prawnego. Zgodnie z art. 233 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji musi być połączone z równoczesnym orzeczeniem co do istoty sprawy, umorzeniem postępowania, albo przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W przeciwnym razie, uchylenie postanowienia jest wadliwe.
Stan faktyczny
Skarżąca sprzedała nieruchomość i nie złożyła w terminie oświadczenia o spełnieniu warunków do ulgi meldunkowej. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, ale nie orzekł co do istoty sprawy ani nie przekazał jej do ponownego rozpoznania. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając organowi odwoławczemu wadliwe uchylenie postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2012 r. i stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi E. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków o zwolnieniu od opodatkowania uzyskanego przychodu z tytułu zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości. Pani E. W.-P., dalej określana także jako: "Skarżąca" w dniu [...].10. 2008 r. sprzedała w formie aktu notarialnego nieruchomość w Ł., położoną przy ul. S. [...], zabudowaną domem murowanym o pow. 109 m2. Nieruchomość powyższą Skarżąca nabyła umową darowizny dnia [...].10.2008 r. Dnia [...].10.2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. wezwał Skarżącą do złożenia wyjaśnień w związku ze sprzedażą nieruchomości w 2008 roku. Na wezwanie Skarżąca zgłosiła się w Urzędzie Skarbowym w dniu [...].10.2011 r. i oświadczyła, że zapomniała powiadomić Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. o uldze meldunkowej oraz że powiadomi o tym fakcie jak najszybciej. Dnia 24.10.2011 r. wpłynęło do Urzędu Skarbowego w Ł. pismo od Skarżącej wyjaśniające przyczynę nie złożenia w terminie wymaganego oświadczenia. Do pisma dołączono oświadczenie Skarżącej z dnia 20.10.2011 r., że zamieszkiwała w zbytej dnia 31.10.2008 r. nieruchomości (domu) 24 lata oraz poświadczenie Urzędu Miejskiego w Ł. z dnia 20.10.2011 r. o wymeldowaniu się ze zbytej nieruchomości. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. postanowieniem z dnia [...].12.2011 r., Nr [...] odmówił wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia od opodatkowania uzyskanego przychodu z tytułu zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat licząc po roku, w którym nastąpiło nabycie. Na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. dnia 30.12.2011 r. Skarżąca złożyła zażalenie, w którym stwierdzała, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. jest krzywdzące. Wyjaśniła, iż nie złożenie stosownego oświadczenia w 2008 roku (po sprzedaży domu) zwalniającego od opłaty podatku dochodowego, wynikało z niezrozumienia jej zapytania w Urzędzie Skarbowym, w którym była i pytała, jakie ma złożyć druki, ponieważ sprzedała dom. Po rozpatrzeniu zażalenia, w oparciu o akta sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej w B., postanowieniem Nr [...] z dnia [...].02.2012 r. uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji, celem wyeliminowania tego postanowienia z obiegu prawnego. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...].02.2012 r. odebrane zostało przez Skarżącą 01.03.2012 r. Dnia 29.02.2012 r. do Dyrektora Izby Skarbowej w B. wpłynęło pismo z dnia 27.02.2012 r. nazwane uzupełnieniem zażalenia wraz z ksero kopii NIP-3 złożonej do organu I instancji dnia 17.02.2004 r. i dnia 12.02.2009 r., na które Dyrektor Izby Skarbowej w B. udzielił odpowiedzi pismem z dnia [...].03.2012 r., nr [...]. Skarżąca na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...].02.2012 r. założyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W skardze zarzucono Dyrektorowi Izby Skarbowej w B., że uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. i jednocześnie stwierdził, że należy nadal prowadzić wobec skarżącej postępowanie podatkowe. Skarżąca wyjaśniała, iż złożyła do Urzędu Skarbowego w Łomży NIP-3 z dnia 17.02.2004 r., w którym oświadczyła, że nadal jej miejscem zamieszkiwania jest adres w Ł. przy ul. S. oraz NIP-3 z dnia 12.02.2009 r., z którego wynika, że z dniem 5.12.2008 r. zmieniła miejsce zamieszkania. Zdaniem Skarżącej, złożenie dokumentów NIP-3 należy potraktować, jako złożenie oświadczenia o tym, że spełniła warunki do skorzystania z "ulgi meldunkowej". A zatem Skarżąca uważa, że zmieściła się w wymaganym terminie do 30.04.2009 roku. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie wszystkie zarzuty zawarte w skardze należy uznać za zasadne. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia postanowienia, sąd bada jego zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst. jedn. Dz. U. z 2012, poz. 270). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej, jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że stosownie do treści art. 134 § 1 powoływanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdza naruszenie przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. przepisów art. 233 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej powoływana jako: "o.p."), poprzez nie uwzględnienie w sentencji zaskarżonego postanowienia pełnej dyspozycji danego przepisu. W myśl bowiem art. 233 § 1 pkt 2 o.p. w zw. z art. 239 organ odwoławczy wydaje postanowienie, w którym uchyla postanowienie organu pierwszej instancji: a) w całości lub w części - i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając te postanowienie - umarza postępowanie w sprawie, b) w całości i sprawę przekazuje do rozpatrzenia właściwemu organowi pierwszej instancji, jeżeli postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. Powoływany przepis art. 233 § 1 pkt 2 o.p. zawiera pełen katalog uprawnień rozstrzygających, przysługujących organowi odwoławczemu. Jednak wśród tych uprawnień nie ma możliwości tzw. "prostego" uchylenia postanowienia organu I instancji. Uchylenie postanowienia organu I instancji może mieć miejsce tylko w połączeniu z równoczesnym orzeczeniem co do istoty sprawy, bądź umorzeniem postępowania I instancji albo w połączeniu z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji (zob. wyrok NSA z dnia 13 lutego 1996 r., SA/Sz 2157/95, opublikowane w: LEX nr 26709.). Ponieważ w rozpatrywanej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w B., postanowieniem Nr [...] z dnia [...].02.2012 r. uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji, celem wyeliminowania tego postanowienia z obiegu prawnego – bez jednoczesnego orzeczenia, co do istoty sprawy, bądź umorzenie postępowania I instancji albo w połączeniu z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, dlatego Sąd postanowił o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie Sąd na tym etapie postępowania za przedwczesne uznaje ustosunkowywanie się do zarzutów zawartych w skardze, gdyż wadliwe rozstrzygnięcie organu odwoławczego uniemożliwia w tym stanie dokonanie pełnej kontroli podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" powoływanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji orzeczenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło