I SA/Bk 1170/16

WyrokWSA w Białymstoku2017-05-10

Skład orzekający: Paweł Janusz Lewkowicz, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Andrzej Melezini

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchybienie materialnoprawnego terminu do złożenia zaświadczenia o posiadaniu koni, wymaganego do przyznania płatności ekologicznej, może być usprawiedliwione przez powołanie się na siłę wyższą lub nadzwyczajne okoliczności, takie jak choroba czy śmierć bliskich?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin do złożenia zaświadczenia o posiadaniu koni, wymagany do przyznania płatności ekologicznej, jest terminem prawa materialnego, którego uchybienie skutkuje utratą uprawnienia do płatności. Powołanie się na siłę wyższą lub nadzwyczajne okoliczności nie mogło wpłynąć na prawidłowość rozstrzygnięcia organów, ponieważ przepisy dotyczące siły wyższej w kontekście płatności rolnych dotyczą głównie kar administracyjnych, a nie odmowy przyznania płatności. Ponadto, w postępowaniu o przyznanie płatności ekologicznych obowiązują szczególne zasady, ograniczające obowiązek organów do poszukiwania dowodów z urzędu, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2015, ubiegając się o płatności w kilku wariantach. Organ I instancji przyznał płatność w jednym wariancie, a odmówił w pozostałych, wskazując na niezłożenie w wymaganym terminie zaświadczenia o liczbie posiadanych koni. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżący w skardze podniósł, że niedostarczenie zaświadczenia wynikało z trudnej sytuacji życiowej (choroba, śmierć bliskich), którą uznał za siłę wyższą. Zarzucił organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz,, sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Protokolant stażysta Mateusz Kownacki, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej na 2015 rok oddala skargę. Pan A. K. (dalej powoływany także jako: Skarżący) złożył w dniu [...] czerwca 2015 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w A. wniosek o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014 - 2020) na rok 2015, w którym ubiegał się o przyznanie płatności w ramach realizacji wariantu 7.1 - Uprawy rolnicze po okresie konwersji do działek rolnych o łącznej powierzchni 2,00 ha, wariantu 11.1 - Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji do działek rolnych o łącznej powierzchni 4,50 ha, wariantu 12.1 – trwałe użytki zielone po okresie konwersji do działek rolnych o łącznej powierzchni 11,07 ha, w tym o przyznanie kosztów transakcyjnych. W dniu [...] czerwca 2016 r. Skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w A. wyjaśnienie, z którego wynika, że niezłożenie zaświadczenia o liczbie koni w wymaganym terminie spowodowane było skutkiem choroby i brakiem pamięci. Na powyższą okoliczność Skarżący przedłożył kserokopię dokumentacji medycznej oraz zaświadczenie nr [...] z Wojewódzkiego Związku Hodowców Koni w B. o liczbie koni. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A., decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], przyznał Skarżącemu płatność ekologiczną na rok 2015 w wariancie 7.1 do powierzchni deklarowanej, kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych na rok 2015 w wysokości 125,21 zł oraz odmówił przyznania płatności ekologicznej w wariancie 11.1 i w wariancie 12.1. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że warunki i tryb przyznawania płatności ekologicznej określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 370 ze zm., dalej powoływane jako rozporządzenie ekologiczne). Organ zaznaczył, że przy ocenie spełnienia przez wnioskodawcę warunków do przyznania płatności ekologicznych, określonych w ust. 3 pkt 2 i ust. 4 rozporządzenia ekologicznego, bierze się pod uwagę zwierzęta: posiadane przez rolnika lub jego małżonka w okresie od dnia 15 marca do dnia 30 września danego roku, w odniesieniu do których rolnik lub jego małżonek dokonali wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt zgłoszeń do rejestru: zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - w przypadku bydła, kóz i owiec, koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, wskazane w zaświadczeniu wydanym przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję - w przypadku koni; wymienione w wykazie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, posiadane przez rolnika lub jego małżonka w okresie od dnia: a) przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 65 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli, w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, do dnia przeprowadzenia kontroli w roku złożenia wniosku o przyznanie tej płatności - w przypadku zwierząt innych niż wymienione w pkt 1, utrzymywanych przez rolnika lub jego małżonka, którzy zostali objęci systemem kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007, nie później niż w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, b) objęcia systemem kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007, w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej do dnia przeprowadzenia kontroli w roku złożenia wniosku o przyznanie tej płatności - w przypadku zwierząt innych niż wymienione w pkt 1, utrzymywanych przez rolnika lub jego małżonka, którzy zostali objęci systemem kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007, w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej. Liczbę DJP oblicza się jako iloczyn liczby zwierząt i współczynnika przeliczenia zwierząt na DJP, który jest określony w załączniku nr 6 do rozporządzenia, według średniego stanu z okresu określonego odpowiednio w ust. 8 pkt 3 lub ust. 9, przy czym w przypadku, o którym mowa w: 1) ust. 3 pkt 1, liczba zwierząt jest wskazana w wykazie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym; 2) ust. 3 pkt 2 i ust. 4, liczba zwierząt jest: ustalana na podstawie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt -w przypadku bydła, kóz i owiec, ustalana na podstawie danych zawartych w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b - w przypadku koni, wskazana w wykazie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym - w przypadku zwierząt innych niż wymienione w lit. a i b. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b, zawiera: 1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres rolnika lub jego małżonka; w przypadku: rolnika będącego osobą fizyczną lub jego małżonka - numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (PESEL), a jeżeli rolnik lub jego małżonek nie posiadają obywatelstwa polskiego - kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości, rolnika niebędącego osobą fizyczną - numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON); wykaz koni, które były wpisane lub zgłoszone do rejestru koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez rolnika lub jego małżonka w okresie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1, ze wskazaniem daty urodzenia tych koni. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b, rolnik składa do kierownika biura powiatowego Agencji do dnia 31 października roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż Skarżący zadeklarował realizację wariantu 11.1 na powierzchni 4,50 ha oraz wariantu 12.1 na powierzchni 11,07 ha, łącznie 15,57 ha. Aby uzyskać przedmiotowe płatności Skarżący zobowiązany był do posiadania zwierząt w ilości odpowiadającej 4,67 DJP. Biorąc pod uwagę, iż Skarżący nie posiadał zwierząt gospodarskich oznakowanych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt tj. bydła, kóz i owiec oraz nie złożył do dnia 31 października 2015 r. zaświadczenia wydanego przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych o posiadaniu koni, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. słusznie odmówił przyznania przedmiotowej płatności. Organ nadmienił, że termin na dostarczenie zaświadczenia jest terminem materialno-prawnym i nie podlega przywróceniu. Wskazane przez Skarżącego powody, dla których nie złożył w wymaganym terminie zaświadczenia o liczbie koni nie zostały uwzględnione, bowiem jedynym powodem jest przypadek siły wyższej. Zdaniem organu II instancji w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 15 rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., regulującego zasady zwolnienie od nałożenia sankcji finansowych, bowiem złożony wniosek nie był prawidłowy pod względem faktycznym, a Skarżący nie wykazał skutecznie w toku postępowania, iż nie ponosi winy za zadeklarowanie we wniosku nieprawidłowych danych. Zdaniem organu w sprawie nie miał zastosowania również art. 64 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 wskazujący kiedy nie nakłada się kar administracyjnych, bowiem a aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających wystąpienie siły wyższej, natomiast niezłożenie zaświadczenia o liczbie koni w wymaganym terminie do 31 października 2015 r. nie było wynikiem błędu oczywistego ani wynikiem błędu organu. Skarżący nie wykazał skutecznie w toku postępowania, iż nie ponosi winy za niespełnienie warunku dotyczącego złożenia zaświadczenia o liczbie koni w wymaganym terminie do 31 października roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę, w której wskazał, że spełniał warunki do przyznania płatności ekologicznej, co potwierdziła kontrola ekologiczna (z jednostki certyfikującej). Skarżący wskazał, iż jedynym jego niedopatrzeniem było niedostarczenie do ARiMR w terminie zaświadczenia o ilości koni. Skarżący powołał się na trudną sytuację życiową tj. w roku 2013 - leczenie szpitalne, w roku 2014 -śmierć matki i żony, zaś w marcu 2016 roku operację trepanacji czaszki. Zdaniem Skarżącego powołane okoliczności należało uznać za siłę wyższą. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia 28 kwietnia 2017 r., ustanowiony w sprawie profesjonalny pełnomocnik Skarżącego, dodatkowo zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego: - art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2017 r., poz. 562, powoływana dalej jako ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich) poprzez jego niezastosowanie z uwagi na nierozpatrzenie, w sposób wyczerpujący, całego materiału dowodowego i nie wzięcie pod uwagę znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. o posiadanych koniach skoro przed wydaniem decyzji organy dysponowały przedmiotowym dowodem; - § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego poprzez jego niewłaściwą interpretację z uwagi na uznanie, iż nie zachowanie terminu do złożenia zaświadczenia o liczbie posiadanych koni powoduje bezskuteczność czynności dokonanej po jego upływie, skoro nie ma przewidzianego rygoru utraty prawa do dopłaty czy też nałożenia jakichkolwiek sankcji, w przypadku jego niedotrzymania. Można niniejszy termin uznać za termin porządkowy a organy posiadały zaświadczenie przed wydaniem decyzji. Skarżący przedstawił również dowody wskazujące na brak możliwości jego złożenia we wcześniejszym terminie, - art. 2 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 w związku z art. 29 ust. 3 i art. 3 pkt 11 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w związku z § 6 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego poprzez jego niezastosowanie i nie uwzględnienie zaistnienia w niniejszej sprawie "siły wyższej" ani "nadzwyczajnych okoliczności" skoro Skarżący szczegółowo przedstawił okoliczności, poparte dowodami, o zaistnieniu przesłanek do ich uwzględnienia. - art. 64 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających wystąpienie siły wyższej. Ponadto, pełnomocnik Skarżącego zarzucił uchybienia przepisom prawa regulującym zasady postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 7 i art. 77 § 4 k.p.a. polegające na nie uwzględnienie, iż fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu skoro dysponował informacjami z jednostki certyfikującej, że dany producent rolny spełnia wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym i posiada konie; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. polegające na nieuwzględnienie, na żądanie Skarżącego, dowodu w postaci zaświadczenia o posiadaniu koni skoro przedmiotem niniejszego dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na przyjęciu dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego i nie uwzględnienie dowodu w postaci zaświadczenia o posiadanych koniach; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie tj. nie uwzględnienie zaświadczenia o posiadanych koniach oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie z jakich powodów odmówił uwzględnienia zaistnienia siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności przy niezachowania przez skarżącego terminu do złożenia zaświadczenia o posiadanych koniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Na wstępie należy przypomnieć ramy prawne sprawy zawisłej przed sądem. Warunki i tryb przyznawania płatności ekologicznej określa tzw. rozporządzenie ekologiczne. Z jego treści, w szczególności § 9 wynika, że przy ustalaniu spełniania warunków określonych w ust. 3 pkt 2 i ust. 4 bierze się pod uwagę zwierzęta: 1) posiadane przez rolnika lub jego małżonka w okresie od dnia 15 marca do dnia 30 września danego roku, w odniesieniu do których rolnik lub jego małżonek dokonali wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt zgłoszeń do rejestru: a) zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - w przypadku bydła, kóz i owiec, b) koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, wskazane w zaświadczeniu wydanym przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję - w przypadku koni; 2) wymienione w wykazie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, posiadane przez rolnika lub jego małżonka. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b, rolnik składa do kierownika biura powiatowego Agencji do dnia 31 października roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej. Z akt sprawy bezspornie wynika, że Skarżący w terminie do 31 października 2015 r. nie złożył wymaganego zaświadczenia. Uzyskał je dopiero w czerwcu 2016 r. (data wystawienia zaświadczenia to [...] czerwca 2016 r.) i wówczas przedłożył je organowi I instancji. Opóźnienie w złożeniu zaświadczenia tłumaczył stanem zdrowia oraz brakiem pamięci. W ocenie Sądu zgodzić się należało z organami ARiMR obu instancji, że termin wskazany w § 9 pkt 12 rozporządzenia ekologicznego jest terminem prawa materialnego, a zatem złożenie zaświadczenia po jego upływie nie wywołuje skutków prawnych. Terminy materialnoprawne to terminy wyznaczające okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków podmiotu w formie konkretyzacji norm prawa materialnego, np. poprzez wydanie decyzji lub bezpośrednio z mocy prawa. Uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje zaś skutek w postaci wygaśnięcia tych praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Inaczej mówiąc, termin materialnoprawny ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację prawa podmiotowego, zaś konsekwencją jego uchybienia jest wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 631/13). Ustawodawca przewidział, że rolnik ubiegający się o płatność ekologiczną do pakietów 11 i 12, warunek posiadania zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia (m.in. w zakresie koni) dokumentuje poprzez przedłożenie w terminie do 31 października roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej, zaświadczenia wydanego przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję. Nie dopełnienie tegoż obowiązku skutkować zatem będzie utratą przysługującego rolnikowi uprawnienia, w postaci płatności ekologicznej do odpowiedniego pakietu. Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie spotykany jest również pogląd zgodnie z którym, fakt posiadania koni w określonym czasie rolnik może wykazać także za pomocą innych środków dowodowych (np. z pomocą paszportów koni), jednakże także w nim wskazuje się, że cezura czasowa możliwości wykazania faktu posiadania tychże koni, ograniczona jest w czasie do 31 października danego roku – (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 1 grudnia 2016 r., I SA/Sz 997/16). Tym samym, podnoszone przez stronę skarżącą argumenty dotyczące przyczyn nie złożenia w terminie zaświadczenia, jak chociażby stan zdrowia Skarżącego oraz śmierć najbliższych członków rodziny, nie mogły wpłynąć na prawidłowość podjętego przez organy rozstrzygnięcia. Przyjmując nawet, że analizowany termin ma charakter procesowy, podkreślić należy, że Skarżący na etapie postępowania administracyjnego nie składał wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tejże czynności. Co więcej, z akt sprawy wynika, że Skarżący uzyskał wymagane zaświadczenie dopiero w dniu [...] czerwca 2016 r., a zatem z ponad półrocznym opóźnieniem, w stosunku do końcowego terminu jakim był 31 października 2015 r. Brak jest również podstaw do przyjęcia, aby wskazany w § 9 pkt 12 rozporządzenia ekologicznego termin uznać za termin porządkowy. Terminy porządkowe są terminami procesowymi adresowanymi do organu a nie do stron postępowania i służą zapewnieniu sprawności i szybkości postępowania, w przeciwieństwie do terminów kierowanych do stron. Te ostatnie mają najczęściej charakter prekluzyjny, co oznacza, że jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej strony lub uczestnika postępowania. Na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty dotyczące nieuwzględnienia przez organy obu instancji wskazanych przez Skarżącego okoliczności (choroby, śmierci członków najbliższej rodziny) jako zdarzeń tzw. "siły wyższej", usprawiedliwiającej złożenie po terminie zaświadczenia o liczbie koni. Wskazać przede wszystkim należy, że wskazywane przez pełnomocnika Skarżącego jak i organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. regulują sytuację wystąpienia siły wyższej w aspekcie stosowania kar administracyjnych i sankcji, a nie odmowy przyznania płatności ekologicznej do poszczególnych wariantów tak jak w przedmiotowej sprawie. Z treści decyzji tak organu I instancji jak i organu odwoławczego nie wynika, aby Skarżący został obciążony jakimikolwiek sankcjami czy karami z tytułu niezłożenia w terminie wymaganego zaświadczenia, dlatego też okoliczności i przyczyny nie wywiązania się przez Skarżącego z obowiązku złożenia w terminie zaświadczenia nie miały istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem podjętych rozstrzygnięć. Mając na uwadze powyższe za niezasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, wskazać należy, że w postępowaniu dotyczącym płatności bezpośrednich obowiązują zasady odmienne od zasad ogólnych znajdujących zastosowanie w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów k.p.a. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Porównanie przytoczonej regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił pewien wyjątek od zasady inkwizycyjności wyrażonej w art. 7 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku pomocy przyznawanej w postaci płatności ekologicznej obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ograniczono również stosowanie zasady informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej (art. 9 k.p.a.) oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Takie ograniczenia wynikają z charakteru przyznawanych środków, które są przyznawane bezzwrotnie, jeśli beneficjenci zrealizują warunki pomocy. Z tych względów ich sytuacja prawna nie może być oceniania przez ten sam pryzmat, co adresata aktu lub czynności administracyjnej realizowanego w zakresie imperium państwa. W świetle powyższych regulacji i zasad przyjąć należało, że organy ARiMR nie miały obowiązku poszukiwania dowodów potwierdzających posiadanie przez Skarżącego koni, ani też zwracania się, czy to do Skarżącego czy też jednostki certyfikującej o nadesłanie takich dowodów. To Skarżący, w terminie do 31 października 2015 r. zobowiązany był do przedłożenia wymaganego zaświadczenia o liczbie koni, którego to obowiązku nie dopełnił. Dlatego też Skarżący nie może zarzucać organom, że nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie, skoro sam nie dopełnił ciążących na nim obowiązków. Powyższej oceny nie może zmienić, podnoszona w skardze okoliczność pozytywnego wyniku kontroli przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą. Okoliczność prawidłowego utrzymania zwierząt i spełnienie wymogów produkcji ekologicznej nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Spełnienie przez Skarżącego wymagań do uznania, że produkuje wyroby ekologiczne (uzyskanie certyfikatów) nie oznacza automatycznie, że spełnia przesłanki do przyznania płatności ekologicznej. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, organy obu instancji, wydając zaskarżone decyzje o przyznaniu płatności ekologicznych jedynie w części za 2015 r. działały zgodnie z obowiązującymi przepisami. Tym samym nie można podzielić zarzutów skargi, jakoby organy dopuściły się naruszenia prawa materialnego i zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, w szczególności wynikających z art. 7, 77 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym, uznając że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło