I SA/Bk 118/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 września 2007 r. oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec - listopad 1998 r. p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. Pan M. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienia adwokata. Wnioskodawca stwierdził, że nie jest w stanie prowadzić osobiście niniejszej sprawy ze względu na jej skomplikowany charakter i brak wiedzy z zakresu prawa podatkowego, natomiast stan majątkowy i uzyskiwane dochody nie pozwalają mu na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. We wniosku wskazał również, iż otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 5.270 zł brutto, jego żona - 2.300 zł brutto, teściowa otrzymuje zaś rentę w wysokości 1.100 zł. Wnioskodawca posiada dom o pow. 160 m². Postanowieniem wydanym w dniu 3 września 2007 r. w sprawie I SA/Bk 118/06, referendarz sądowy oddalił wniosek strony. Pan M. B. na powyższe postanowienie złożył w ustawowym terminie sprzeciw, w którym podnosił, że we wniosku przedstawił swoją sytuację rodzinną i majątkową uzasadniającą w jego ocenie przyznanie pełnomocnika z urzędu. Dodał, że wskazana wysokość dochodów jest dochodem brutto, co oznacza, że po opodatkowaniu pozostaje kwota wystarczająca na bieżące utrzymanie i spłaty kredytu na zakupiony samochód. Strona stwierdziła, że na opłacenie pełnomocnika z wyboru musiałby przeznaczyć miesięczną pensję. Stąd też zdaniem wnioskodawcy istnieją podstawy do ustanowienia pełnomocnika z urzędu, tym bardziej, że sprawa jest bardzo zawiła. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje: Wobec wniesienia przez skarżącego sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, złożony przez Pan M. B. wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie natomiast z art. 252 § 1 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zawierać oświadczenie strony obejmujące, między innymi, dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wykładnia przytoczonych przepisów prawa wskazuje, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. To strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy winna wykazać, że znajduje się w takim położeniu, iż nie jest w stanie wyłożyć niezbędnych kosztów postępowania. Wniosek ten powinien również obejmować dane, umożliwiające rzetelną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (por. art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do wezwania Sądu z dnia 26 listopada 2007 r. wnioskodawca został zobligowany na podstawie art. 255 cytowanej ustawy do złożenia w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania oświadczenia, w którym należało wskazać: wysokość kwoty kredytu na zakupiony samochód osobowy i ewentualnie kwotę, która pozostała do jego spłacenia, wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem wnioskodawcy i rodziny (np. zakup żywności, lekarstwa, opłaty za prąd, wodę, telefon – w tym komórkowy, czynsz itp. – należało również dołączyć dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych wydatków). W tym samym terminie zobowiązano skarżącego do przedłożenia: zaświadczenia pracodawców o wysokości wynagrodzeń M. B. i M. B. z ostatnich 3 miesięcy oraz dokument poświadczający wysokość emerytury G. K. (np. ostatni odcinek emerytury), odpisów zeznań podatkowych wnioskodawcy i jego małżonki za 2006 r. Wnioskodawca jednakże nie zadośćuczynił powyższemu wezwaniu i nie przedłożył żądanych dokumentów i informacji. Fakt ten uniemożliwia Sądowi dokonanie pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji materialnej i rodzinnej strony, w kontekście podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dodać należy, że w niniejszej sprawie był już złożony przez stronę wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a postępowanie w tej kwestii zostało zakończone prawomocnym postanowieniem z dnia 20 września 2006 r. oddalającym wniosek (zażalenie strony na powyższe rozstrzygnięcie NSA oddalił w postanowieniu z 18 grudnia 2006 r., sygn. akt I FZ 611/06). Przy ponownym złożeniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, Sąd zobligowany był zbadać, czy sytuacja majątkowa lub rodzinna na tyle uległa zmianie, aby uzasadnione było uwzględnienie wniosku. Wobec nie przedłożenia przez wnioskodawcę wskazanych wyżej żądanych informacji, uznać należy, iż nie wykazano, że sytuacja majątkowa i osobista uległa zmianie, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W tym stanie rzeczy na mocy art. 246 § 1 pkt 2 i przy zastosowaniu art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.