I SA/Bk 118/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 24 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. w W. na decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku z dnia 18 stycznia 2023 r. nr 318000-COP.4103.7.2022 w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2015 r. p o s t a n a w i a: 1) znieść postępowanie sądowe w całości; 2) odrzucić skargę. W dniu 6 marca 2023 r. adwokat A. S., działając jako kurator O. Sp. z o.o. w W., wniosła skargę na decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku z dnia 18 stycznia 2023 r., wydaną w przedmiocie określenia spółce zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2015 r. W związku z tym, że skarżąca spółka w momencie wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie miała zarządu, który mógłby podejmować czynności dlań przewidziane, a braki w składzie organów spółki, a także w zakresie umocowania kuratora do działania w imieniu spółki, były brakami dającymi się uzupełnić, sąd mając na uwadze, że dla spółki ustanowiono kuratora w osobie A. S. i wobec faktu, że A. S. – po upływie okresu na jaki została pierwotnie ustanowiona kuratorem – zwróciła się do Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy o przedłużenie okresu ustanowienia jej kuratorem oraz o rozszerzenie kurateli na kolejne postępowania przed WSA, postanowieniem z dnia 23 maja 2023 r., na podstawie art. 31 § 2 p.p.s.a.:1. dopuścił tymczasowo do czynności w postępowaniu sądowym adwokat A. S. występującą jako kurator O. Sp. z o.o. w W.; 2. wyznaczył adwokat A. S. termin trzech miesięcy, od dnia doręczenia postanowienia, do przedłożenia zaświadczenia sądu, z którego wynika umocowanie A. S. jako kurator do reprezentowania O. Sp. z o.o. w W. przed sądem administracyjnym w sprawie niniejszej. Pismem z dnia 24 sierpnia 2023 r. A. S. wniosła o wydłużenie terminu do przedłożenia zaświadczenia, z którego wynika jej umocowanie jako kurator do reprezentowania spółki, wskazując że dotychczas Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy nie wydał postanowienia w zakresie jej wniosku o przedłużenie ustanowienia kuratora. Postanowieniem z dnia 15 września 2023 r. WSA w Białymstoku, przy zastosowaniu art. 165 p.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 p.p.s.a. zmienił punkt drugi postanowienia z dnia 23 maja 2023 r. w ten sposób, że wydłużył do dnia 31 grudnia 2023 r. termin do wykonania obowiązku przedłożenia zaświadczenia sądu, z którego wynika umocowanie A. S. jako kurator do reprezentowania O. Sp. z o.o. w W. przed sądem administracyjnym w sprawie niniejszej. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia sąd pouczył, że w tak zakreślonym terminie dopuszczona tymczasowo do czynności w niniejszym postępowaniu sądowym adwokat A. S. ma obowiązek wykazać umocowanie jako kuratora do reprezentowania skarżącej spółki przed sądami administracyjnymi w przedmiotowej sprawie, a jeżeli brak powyższy nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami i wyda odpowiednie postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 28 § 1 i art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako: "p.p.s.a.") osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Skargę na decyzję NPUCS w Białymstoku wniosła adwokat A. S., działając jako kurator spółki. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 15 lutego 2022 r. o sygn. XIII NsRejKRS 58252/20/2014, Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego – ustanowił kuratora dla spółki w osobie A. S. celem niezwłocznego podjęcia czynności zmierzających do powołania zarządu spółki, a w razie potrzeby do jej likwidacji, a także celem reprezentowania spółki w zakresie postępowań celno-skarbowych nr 318000-CKK1-1.500.24.2019 i nr 318000-CKK1-1.500.25.2019 prowadzonych przez NPUCS w Białymstoku, a w razie konieczności przekształcenia ww. kontroli w postępowanie podatkowe również w tym postępowaniu oraz ewentualnym postępowaniu odwoławczym – na okres jednego roku (k. 126/1 tom II akt adm.). Z przepisów art. 42 § 1, 2 i 3 Kodeksu cywilnego wynika, że jeżeli osoba prawna nie może być reprezentowana lub prowadzić swoich spraw ze względu na brak organu albo brak w składzie organu uprawnionego do jej reprezentowania, sąd ustanawia dla niej kuratora. Kurator podlega nadzorowi sądu, który go ustanowił. Do czasu powołania albo uzupełnienia składu organu, albo ustanowienia likwidatora kurator reprezentuje osobę prawną oraz prowadzi jej sprawy w granicach określonych w zaświadczeniu sądu. Kurator niezwłocznie podejmuje czynności zmierzające do powołania albo uzupełnienia składu organu osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentowania, a w razie potrzeby do jej likwidacji. Stosownie do art. 421 § 1 Kodeksu cywilnego, kuratora ustanawia się na okres nieprzekraczający roku. W szczególnie uzasadnionych przypadkach można przedłużać ustanowienie kuratora na czas oznaczony, jeżeli czynności kuratora, o których mowa w art. 42 § 3, nie mogły zostać zakończone przed upływem okresu, na który został ustanowiony. Zgodnie z art. 31 § 1-3 p.p.s.a., jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W przypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się do właściwego sądu opiekuńczego (§ 1). Sąd może dopuścić tymczasowo do czynności stronę niemającą zdolności sądowej lub procesowej albo osobę niemającą należytego ustawowego umocowania, z zastrzeżeniem, że przed upływem wyznaczonego terminu braki będą uzupełnione, a czynności zatwierdzone przez powołaną do tego osobę (§ 2). Jeżeli braków powyższych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie (§ 3). W myśl art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Art. 58 § 2 p.p.s.a. przewiduje jednak, że z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony. A. S. złożyła skargę na ww. decyzję w momencie, gdy upłynął już okres na jaki został wyznaczona kuratorem spółki, poza tym w postanowieniu Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy została upoważniona wyłącznie do występowania przed NPUCS w Białymstoku w zakresie postępowań szczegółowo tam wymienionych, co nie obejmuje postępowania sądowoadministracyjnego, zatem nie była uprawniona do wniesienia do sądu administracyjnego przedmiotowej skargi. Z tego powodu, uwzględniając prośbę A. S. sąd dopuścił ją tymczasowo do czynności w sprawie zawisłej przed WSA w Białymstoku, z zastrzeżeniem jednak, że w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia odpisu postanowienia z dnia 23 maja 2023 r. A. S. wykaże umocowanie jako kuratora do reprezentowania skarżącej spółki przed sądami administracyjnymi w przedmiotowej sprawie. Termin ten został następnie wydłużony na wniosek A. S. do dnia 31 grudnia 2023 r. Do chwili obecnej kurator nie przedłożyła do akt sprawy stosownego zaświadczenia, z którego wynikałoby jej umocowanie do działania w imieniu O. Sp. z o.o. w W. przed tut. sądem. W postanowieniu z dnia 23 maja 2023 r. zmienionym postanowieniem z dnia 15 września 2023 r. pouczono zaś, że jeżeli brak powyższy nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami i wyda odpowiednie postanowienie. Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że dopuszczona tymczasowo do udziału w postępowaniu sądowym adwokat A. S. występującą jako kurator O. Sp. z o.o. w W. nie usunęła w wyznaczonym terminie (do 31 grudnia 2023 r.) braku w zakresie umocowania do działania w imieniu spółki, nie podjęła też żadnych czynności związanych z przedłużeniem tego terminu. W związku z tym spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 31 § 3 p.p.s.a., uzasadniająca zniesienie postępowania, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami. Mając na uwadze, że brak ten istniał już przed wniesieniem skargi do sądu to postępowanie sądowe w niniejszej sprawie należało znieść w całości. Nie wykazanie powyższego umocowania sprawia też, że skargę należy odrzucić (art. 58 § 1 pkt 5, § 2 i § 3 p.p.s.a.).