I SA/Bk 119/09
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-04-02
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna i rodzinna wnioskodawcy, prowadzącego działalność gospodarczą z ograniczonymi dochodami i utrzymującego czworo dzieci, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja materialna i rodzinna wnioskodawcy, polegająca na niskich dochodach z działalności gospodarczej, utrzymywaniu czworga dzieci i bezrobotnej żony, braku oszczędności oraz posiadaniu jedynie wynajmowanego mieszkania i starego sprzętu, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
M. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną i rodzinną. Prowadzi działalność gospodarczą, ale od kilku miesięcy nie uzyskuje dochodów z powodu braku zleceń. Utrzymuje czworo małoletnich dzieci i bezrobotną żonę. Jego miesięczne utrzymanie rodziny wynosi około 2.500 zł, a dochód z działalności to średnio 1.000 zł miesięcznie. Nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów, a mieszkanie jest wynajmowane.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. [...]. "M." w Cz. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
M. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 16). Skarżący podniósł, iż prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą [...] "M.", ale od miesiąca września nie uzyskuje praktycznie żadnych dochodów z uwagi na brak zleceń. Wnioskodawca na utrzymaniu ma czworo małoletnich dzieci i bezrobotną żonę, która opiekuje się najmłodszą córką. Miesięczne utrzymanie rodziny wynosi około 2.500 zł. Jedynym źródłem utrzymania rodziny pozostaje dochód z działalności gospodarczej świadczonej w zakresie usług transportowych, średnio w wysokości około 1000 zł miesięcznie. Skarżący oprócz budynku warsztatowo – garażowego o powierzchni [...] m2 nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych, zaś mieszkanie, w którym zamieszkuje wraz z rodziną jest wynajęte. Dodatkowo wnioskodawca podkreślił, iż z uwagi na słabą kondycję finansową, stan rodzinny, sytuację życiową nie jest nawet w stanie uzyskać jakiejkolwiek pożyczki od osób trzecich bądź zaciągnąć kredyt (k. 16-19).
Dodatkowo w sprawie o sygnaturze akt I SA/Bk 586/08 toczącej przez WSA w Białymstoku skarżący, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wywiódł, iż prowadzi działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług transportowych własnym samochodem ciężarowym z 1987 roku, a ponadto jego żona posiada 18-letni samochód osobowy V. P. (k. 56 akt sprawy I SA/Bk 586/08). Do akt sprawy I SA/Bk 586/08 M. S. dołączył ponadto: zeznania podatkowe za 2008 rok, oświadczenie o użyczeniu lokalu, dokumentacją z leczenia dziecka, zaświadczenie ze studiów oraz kserokopie dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków (k. 57-75 akt sprawy I SA/Bk 586/08).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna M. S. uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia i dołączonych do sprawy dokumentów wynika, że sytuacja materialna i rodzinna M. S. uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca jest osobą utrzymującą czworo małoletnich dzieci i bezrobotną żonę, która opiekuje się najmłodszą córką. Jedynym jego źródłem utrzymania jest dochód uzyskiwany z działalności gospodarczej prowadzonej w zakresie usług transportowych świadczonych własnym samochodem ciężarowym z 1987 roku, średnio w wysokości około 1.000 zł (k. 18). Jednakże z uwagi na brak zleceń, sytuacja wnioskodawcy uległa w ostatnim okresie znacznemu pogorszeniu. Wnioskodawca posiada jedynie budynek warsztatowo – garażowego o powierzchni [...] m2, zaś mieszkanie, w którym zamieszkuje wraz z rodziną jest wynajęte. Dodatkowo żona wnioskodawcy posiada 18-letni samochód osobowy V. P. Poza tym skarżący nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności czy też innych przedmiotów wartościowych. Niski comiesięczny dochód nie zawsze nawet wystarcza na bieżące wydatki związane z utrzymanie rodziny skarżącego, w tym leczenie jednego dziecka (k. 16-17).
Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącego, a także zestawienie jego stałych wydatków oraz brak zgromadzonych oszczędności i majątku, który można spieniężyć pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło