I SA/Bk 1194/15

WyrokWSA w Białymstoku2016-04-06

Skład orzekający: Jacek Pruszyński, Paweł Janusz Lewkowicz, Andrzej Melezini

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej i stwierdził wydanie pierwotnej decyzji z naruszeniem prawa, gdy wnioskodawca w okresie wymaganym do spełnienia warunku 10-letniego prowadzenia działalności rolniczej był zatrudniony i podlegał ubezpieczeniu społecznemu w innym państwie (Belgii)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo wznowiły postępowanie i stwierdziły wydanie decyzji o przyznaniu renty strukturalnej z naruszeniem prawa. Podstawą rozstrzygnięcia było ustalenie, że skarżący w okresie wymaganym do spełnienia warunku 10-letniego prowadzenia działalności rolniczej na własny rachunek był zatrudniony w Belgii i podlegał tamtejszemu ubezpieczeniu społecznemu, co uniemożliwiało mu osobistą realizację produkcji rolnej i skutkowało niespełnieniem warunku nieprzerwanego prowadzenia działalności rolniczej oraz podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników na dzień złożenia wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej w 2004 r., a decyzją z 2005 r. została mu ona przyznana. Po otrzymaniu informacji o zatrudnieniu skarżącego w Belgii w latach 2001-2010, organ wznowił postępowanie. Ustalono, że skarżący w tym okresie podlegał belgijskiemu ubezpieczeniu społecznemu, co uniemożliwiało mu osobistą realizację produkcji rolnej i skutkowało niespełnieniem warunku 10-letniego prowadzenia działalności rolniczej na własny rachunek oraz podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników na dzień złożenia wniosku. W konsekwencji organy stwierdziły wydanie pierwotnej decyzji z naruszeniem prawa. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.),, sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, w wyniku wznowienia postępowania, wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej z naruszeniem prawa oddala skargę. W dniu [...] września 2004 r. Pan K. K. (dalej: "Skarżący") złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w M. wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Postanowieniem z [...] listopada 2004 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. stwierdził spełnienie przez Skarżącego wstępnych warunków do uzyskania renty strukturalnej. Po przedłożeniu przez Skarżącego dokumentów potwierdzających przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. decyzją z [...] marca 2005 r. , nr [...] przyznał Skarżącemu rentę strukturalną na okres od grudnia 2004 r. do listopada 2014 r. Następnie organ I instancji otrzymał informację, że Skarżący w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2010 podlegał ubezpieczeniu belgijskiej instytucji ubezpieczeniowej. Skarżący potwierdził zatrudnienie w Belgii w tym okresie. W związku z powyższym w dniu [...] kwietnia 2015 r. organ wznowił postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej. Organ ustalił też w sprawie, że od dnia [...].12.2012 r. Skarżący został wyłączony z ubezpieczenia społecznego rolników z funduszu emerytalno-rentowego, ponieważ na podstawie decyzji ZUS w W. znak: [...], od dnia [...] kwietnia 2012 r. została mu przyznana emerytura Dodatkowo organ pozyskał dokumenty w postaci: decyzji z ZUS z dnia 18 grudnia 2012 r., zaświadczenie z ZUS I oddział w W. wydział Realizacji Umów Międzynarodowych z dnia [...] lutego 2015 r., oświadczenia Skarżącego z dnia [...] marca 2015 r. w którym potwierdził okres pracy w Belgii w charakterze robotnika gminnego od [...] stycznia 2001 do [...] grudnia 2010 r. Po rozpatrzeniu materiału dowodowego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. w dniu [...] czerwca 2015 r. wydał decyzję nr [...] o stwierdzeniu wydania decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. z naruszeniem prawa. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z [...] sierpnia 2015 r., nr [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że Skarżący wniosek o przyznanie renty strukturalnej złożył w dniu [...] września 2004 r., a więc okres 10 lat prowadzenia działalności rolniczej na własny rachunek to okres od 7 września 1994 r. do 7 września 2004 r. W związku z tym, że Skarżący był zatrudniony na terenie Belgii i z tego tytułu od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2010 r. podlegał belgijskiemu ubezpieczeniu społecznemu organ przyjął, że z okresu przypadającego na prace wykonywaną w Belgii 3 lata i 9 miesięcy przypada na okres weryfikowany na okoliczność prowadzenia przez Skarżącego na własny rachunek nieprzerwanie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym przez co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie renty strukturalnej (07.09.1994 r. do 07.09.2004 r). Organ wskazał, że Skarżący w tym czasie koncentrował swoje życie zawodowe za granicą, co uniemożliwiało osobistą realizację produkcji rolniczej w swoim gospodarstwie, a zatem przez ten okres nie prowadził działalności rolniczej na własny rachunek. Ponadto okres podlegania ubezpieczeniu w Belgii spowodowało, iż na dzień złożenia wniosku, tj. [...] września 2004 r. Skarżący nie był ubezpieczony w KRUS. Organ wskazał, że na podstawie § 19 ust. 3 pkt 1 i ust 4 rozporządzenia rentowego z dnia 30 kwietnia 2004r., dokumentami potwierdzającymi okres prowadzenia działalności rolniczej w ostatnich 10 latach przed złożeniem wniosku oraz podleganiem ubezpieczeniu społecznemu rolników na dzień złożenia wniosku jest zaświadczenie właściwej jednostki KRUS o podleganiu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przed złożeniem wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Organ orzekający o rencie strukturalnej jest związany treścią takiego zaświadczenia, jedynie co do podlegania przez stronę ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie, jaki stwierdzono w zaświadczeniu. Jednak zebrane w sprawie dowody potwierdzają, iż Skarżący nie spełnił warunków do uzyskania renty strukturalnej, bowiem w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną, nieprzerwanie działalność rolniczą na własny rachunek prowadził przez okres 6 lat i 3 miesięcy (a pozostałe 3 lata i 9 miesięcy z tego okresu przypadały na zatrudnienie w Belgii) oraz w dniu składania wniosku nie był ubezpieczony w KRUS, gdyż w tym czasie podlegał ubezpieczeniu w belgijskiej instytucji ubezpieczeniowej. Organ odwoławczy stwierdził, że w tej sytuacji zaświadczenie organu emerytalnego nie wiąże organu orzekającego o rencie strukturalnej w kwestii przyznania tejże renty. Zdaniem organu, skoro Skarżący nie podlegał ubezpieczeniu rolniczemu w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej ([...].09.2004 r.) a nadto nie prowadził nieprzerwanie działalności rolniczej przez okres co najmniej 10 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku o przyznanie renty, to nie spełniał przesłanek do przyznania renty strukturalnej. W tej sytuacji zasadnym było wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż nowo ujawnione okoliczności istniejące w chwili wydania decyzji o rencie strukturalnej ([...].03.2005 r.) nie były znane organowi wydającemu decyzję. Organ odwoławczy stwierdził więc, że rozstrzygnięcie stwierdzające wydanie decyzji z naruszeniem prawa znajduje oparcie w art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że dotyczą one kwestii rozstrzyganych przez KRUS. To na mocy ostatecznej decyzji Prezesa KRUS z dnia [...] marca 2015 r. zostało stwierdzone ustanie w okresie od 1 stycznia 2001 do dnia 31 grudnia 2004 r. ubezpieczenia społecznego Skarżącego. Okoliczność ta, jak również przesłanki, z powodu których stwierdzono ustanie ubezpieczenia, nie mogą podlegać ocenie Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR ponieważ nie posiada on kompetencji w zakresie orzekania o podleganiu rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu Dodatkowo organ zauważył, że Skarżący składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej własnoręcznym podpisem stwierdził, iż zna zasady przyznawania i wypłaty renty strukturalnej. Skarżący nie informował jednak organu I instancji, że na dzień złożenia wniosku jest zatrudniony w Belgii, a jako wnioskodawca składał oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność. Na powyższą decyzję Skarżący wywiódł skargę do WSA w Białymstoku, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz Konstytucji RP, mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 94 § 2 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, a zwłaszcza dowodu z wyjaśnień Skarżącego, w sytuacji, gdy jego pełnomocnik poinformował organ, że jego ojciec jest po ciężkiej operacji i nie może osobiście stawić się do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. w celu złożenia wyjaśnień, zaś w takiej sytuacji kierujący rozprawą powinien ją odroczyć, jeżeli niestawienie się strony zostało spowodowane przeszkodą trudną do przezwyciężenia, a także z innej ważnej przyczyny. - art. 2 w zw. z art. 67 ust. 1 Konstytucji RP poprzez obrazę zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa (demokratyczne państwo prawne), w wyniku wydania decyzji po upływie 10 lat od przyznania Skarżącemu renty strukturalnej, co również w oczywisty sposób stanowi niewspółmierną ingerencję w prawa jednostki i pozbawia należnego zabezpieczenia społecznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa krajowego i unijnego, a zarzuty podnoszone przez skarżącego są nieuzasadnione. Zarzuty wymienione w skardze nie odnoszą się w istocie do żadnych konkretnych stwierdzeń, czy ustaleń organów obu instancji, które zdaniem skarżącego zostały niewłaściwie zinterpretowane przez te organy. Należy podkreślić, iż charakter sprawy, jak też zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy nie budzi żadnych wątpliwości, co do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego zachodzącego w rozpatrywanej sprawie, toteż nie jest uzasadnionym zarzut naruszenia art. 7 i 77 kpa, iż organ nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do ustalenia stanu taktycznego. W ocenie Sądu organy podjęły niezbędne działania w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, postępowanie dowodowe oraz ocena dowodów i sposób wyjaśnienia stronie przesłanek którymi kierował się organ przy wydaniu decyzji była prawidłowa związku z czym podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego są niezasadne. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 114 póz. 1191 z późn. zm.): "Rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarz rwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki: • ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników; • prowadził nieprzerwanie działalność rolnicza w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalna i w tym okresie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, przez okres co najmniej 5 lat; • w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalna podlegał ubezpieczeniu emerytalno- rentowemu; • przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha; • zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej; " W przedmiotowej sprawie w prowadzonym w trybie wznowienia postępowaniu administracyjnym ustalono, iż w wyniku decyzji Prezesa KRUS z dnia [...].03.2015 rolnicze ubezpieczenie społeczne Pana K. K. ustało w okresie od 01.01.2001r., do 31.12.2004r, w związku z nowymi informacjami otrzymanymi z KRUS. W związku z tym, w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej tj. [...].09.2004r., Skarżący nie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Zatem rozstrzygniecie zawarte w skarżonej decyzji o przyznaniu renty strukturalnej stoi w oczywistej sprzeczności § 4 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 114 póz. 1191 ze zm.). Konsekwencją powyższego stwierdzenia powinno być wyeliminowanie wadliwego rozstrzygnięcia merytorycznego z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 146 § 1 kpa: "Uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. " W związku z tym, iż od dnia doręczenia decyzji upłynęło ponad pięć lat, okres ten stanowi przekroczenie terminu przewidzianego w art. 146 Kpa, a co za tym idzie zgodnie z art. 151 § 2 Kpa, zarówno organ I jak i II instancji prawidłowo orzekł, iż decyzja została wydana z naruszeniem prawa tj. przyznano płatność mimo niespełnienia przez stronę postępowania warunku § 4 pkt.3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 114 póz. 1191 z późn. zm.). Podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 94 Kpa, w sytuacji gdy pełnomocnik informował organ, że jego ojciec jest po ciężkiej operacji i nie może osobiście stawić się do Biura Powiatowego ARiMR w M., jest całkowicie niezasadny. Jak wynika z akt rozpatrywanej sprawy wyjaśnienia Pana M. K. zawierało jedynie informację, że strona postępowania jest po operacji. Z przedmiotowego pisma nie wynikało, że Pan K. K. nie mógł stawić się osobiście do Biura Powiatowego w M. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło