I SA/Bk 121/09

PostanowienieWSA w Białymstoku2009-05-05

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawcy, obejmująca prowadzenie działalności gospodarczej generującej stratę, posiadanie nieruchomości i pojazdów, ale brak oszczędności i niskie dochody, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna wnioskodawcy, charakteryzująca się niskimi dochodami z działalności gospodarczej, która przyniosła znaczną stratę, brakiem oszczędności oraz koniecznością ponoszenia bieżących wydatków na utrzymanie rodziny, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
A. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją materialną. Wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą w gastronomii, która obecnie nie przynosi dochodu i zakończyła się stratą w 2008 roku. Na utrzymaniu ma żonę i dziecko, a jego miesięczny dochód wynosi około 1000 zł. Posiada nieruchomości i dwa samochody, ale nie ma oszczędności. Wnioskodawca przedstawił szczegółowe zestawienie swoich wydatków oraz dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie wartości celnej sprowadzonego z USA używanego samochodu osobowego p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. A. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 30). Skarżący podniósł, iż prowadzi działalność gospodarczą, ale obecnie nie przynosi ona żadnego dochodu, a rok podatkowy 2008 został zakończony stratą. Wnioskodawca na utrzymaniu ma żonę i dziecko. Jedynym źródłem utrzymania rodziny pozostaje dochód z działalności gospodarczej, średnio w wysokości około 1000 zł miesięcznie. Skarżący posiada dom o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, nieruchomość pod działalnością gospodarczą o powierzchni [...] m2 oraz dwa samochody: [...], rok produkcji [...] i [...], rok produkcji [...]. Poza tym skarżący nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 30-31). Dodatkowo skarżący w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wywiódł, iż prowadzi działalność gospodarczą w zakresie gastronomii pod nazwą "K. U. – A. S." w miejscowości H. [...], gm. B. Wskazał również, iż obecnie nie prowadzi żadnej działalności rolniczej albowiem około [...] ha zostało wydzierżawionych nieodpłatnie w zamian za płody rolne. Pozostałe zaś grunty to łąka i pastwisko dla dwóch koni. W związku z powyższym wnioskodawca nie otrzymuje żadnych dopłat z Unii Europejskiej oraz nie posiada żadnych maszyn rolniczych. Przedstawiając swoje wydatki A. S. oświadczył, iż do jego miesięcznych należności należy zaliczyć: podatek od nieruchomości – 14.811 zł rocznie, energię elektryczną i gaz – 2000 zł, pozostałe bieżące opłaty – 2000 zł, ubezpieczenie – 5000 zł rocznie, wywóz nieczystości i ścieków – 550 zł oraz spłata kredytu zaciągniętego w Banku Spółdzielczym w B. P. w wysokości 150.000 zł – 2.250 zł rata (k. 36). Do akt sprawy wnioskodawca dołączył również: informację o wysokości straty w 2008 roku, zeznania podatkowe za 2008 rok, decyzję w sprawie ustalenia zobowiązania pieniężnego za posiadane grunty i nieruchomości, umowę dzierżawy gruntów rolnych, rachunki za energię elektryczną oraz umowę ubezpieczeniową (k. 38-46). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna A. S. uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia i dołączonych do sprawy dokumentów wynika, że sytuacja materialna i rodzinna A. S. uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca jest osobą utrzymującą bezrobotną żonę oraz dziecko. Jedynym jego źródłem utrzymania jest dochód uzyskiwany z działalności gospodarczej prowadzonej w zakresie gastronomii, średnio w wysokości około 1.000 zł (k. 31). Jednakże z uwagi na słabą koniunkturę działalność ta w ostatnim okresie nie przyniosła żadnego dochodu, a rok podatkowy 2008 został zakończony stratą w wysokości 109.846,60 zł (k. 38-40). Wnioskodawca posiada dom o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha ([...] ha zostało wydzierżawione), nieruchomość pod działalnością gospodarczą o powierzchni [...] m2 oraz dwa samochody: [...], rok produkcji [...] i [...], rok produkcji [...], będące przedmiotem postępowania w sprawie niniejszej oraz w sprawie o sygn. akt I SA/Bk 122/09. Poza tym skarżący nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności czy też innych przedmiotów wartościowych. Niski dochód z działalności gospodarczej obecnie nie wystarcza nawet na bieżące wydatki związane z utrzymanie rodziny skarżącego. Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącego i uzyskanie w 2008 roku straty z działalności gospodarczej w wysokości 109.846,60 zł, a także zestawienie jego stałych wydatków oraz brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło