I SA/Bk 122/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 listopada 2022 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] lutego 2022 r., nr [...]utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy T. z [...] grudnia 2021 r. nr [...]w sprawie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z [...] grudnia 2020 r. W. R. (dalej jako: "skarżący") zwrócił się do Wójta Gminy T. z prośbą o umorzenie zaległości za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej w T. Decyzją z [...] marca 2021 r. nr [...]Wójt Gminy T. odmówił skarżącemu umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Po rozpatrzeniu odwołania, SKO w B. decyzją z [...] kwietnia 2021 r. nr [...]uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż organ I instancji nie dokonał analizy sytuacji rodzinnej skarżącego. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego organ I instancji decyzją z 30 grudnia 2021 r., działając na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm. , dalej jako: "o.p.") odmówił skarżącemu umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stwierdził, że w sprawie nie zaistniał ważny interes strony ani interes publiczny, które miałby uzasadniać umorzenie zaległości. W odwołaniu od decyzji skarżący podniósł szereg argumentów wskazujących w jego ocenie na to, że nie dysponuje środkami finansowymi na normalną egzystencję. Wskazał, że utrzymuje się z zasiłku okresowego i sporadycznie z zasiłku celowego. Żądanie zapłaty zaległości w opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi niweczyłoby skutek udzielonej pomocy społecznej i godziło w życie i zdrowie skarżącego. Utrzymując w mocy decyzję Wójta Gminy T., Kolegium w decyzji z [...] lutego 2022 r. podniosło, nie jest w interesie społecznym, by umarzać zaległości osobom, które z jednej strony aktualnie zachowują bierną postawę w spłacie swoich zobowiązań, z drugiej mają choćby odległą perspektywę poprawy swojej sytuacji (nie można przecież zakładać, że skarżący nigdy nie podejmie zatrudnienia). Wskazało, że niezrozumiały jest dlaczego skarżący reguluje pewne zobowiązania (dostaw Internetu) inne pomijając, a jednocześnie nie podejmuje aktywności celem poprawy swojej sytuacji finansowej. Organ odwoławczy podniósł, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, posiadającą orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, który nie wyklucza jednak podjęcia pracy. Nie jest właścicielem żadnych nieruchomości, wartościowych rzeczy oraz nie posiada żadnych oszczędności w środkach pieniężnych, udziałach ani akcjach. Obecnie kształci się na Uniwersytecie w B., na [...] roku studiów doktoranckich humanistyczno-społecznych w zakresie Historii, Socjologii i Filozofii. Dochód wnioskodawcy od [...] kwietnia 2019 r. do [...] marca 2020 r. stanowił zasiłek dla bezrobotnych w łącznej kwocie 8.636,80 zł. Na podstawie przyznanych świadczeń z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. od [...] stycznia 2020 r. do chwili obecnej zasiłki celowe opiewały na kwotę 1.432,50 zł, (tj. średnio ok 120 zł miesięcznie) natomiast zasiłki okresowe w równorzędnym okresie wyniosły 6037,74 zł (tj. średnio ok. 503 zł) - łącznie daje to kwotę ok. 620 zł miesięcznie. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z 21 -letnim synem, który jest osoba uczącą się i niepracującą. Skarżący na wezwanie organu dostarczył dowody na następujące wydatki: recepty, zaświadczenie o wykonaniu badania rezonansu magnetycznego, skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne, faktury zakupu sprzętów rehabilitacyjnych na łączna kwotę 1068,10 zł, fakturę zakupu leków na kwotę 15,61 zł, dowód wpłaty za usługi internetowe w kwocie 110 zł, powiadomienia o zamiarze wstrzymania dostaw energii elektrycznej, wezwanie do zapłaty wynikające z umowy dostarczania paliwa gazowego — kwota do zapłaty — 1316,93 zł, faktury za dostawy wody z [...] stycznia 2021 na kwotę 35,22 zł oraz z [...] kwietnia 2021 r na kwotę — 23,71 zł, zaświadczenie z P. w B. z [...] października 2020 r. potwierdzające rejestrację skarżącego, jako osoby bezrobotnej od dnia [...] marca 2019 r. oraz fakt pobierania zasiłku od [...] marca 2019 r. do [...]marca 2020 r. na łączną kwotę 8636,80 zł, wyrok Sądu Rejonowego W. z [...] stycznia .2019 r. orzekający o zaliczeniu wnioskodawcy do lekkiego stopnia niepełnosprawności z powodu przyczyny niepełnosprawności [...] na stałe i do lekkiego stopnia niepełnosprawności z powodu niepełnosprawności [...] do dnia [...] czerwca 2020 r., decyzję o utracie przez skarżącego prawa do zasiłku od dnia [...] marca 2020 r., zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o dochodzie w roku podatkowym 2020 w kwocie 2615,50 zł. Z analizy zebranego materiału dowodowego wynika, iż w 2021 roku wydatki poniesione zostały na zakup lekarstw w kwocie 15,61 zł oraz opłatę za usługi internetowe w kwocie 110 zł. Pozostałe przedstawione faktury nie zostały opłacone, a recepty niezrealizowane. Natomiast w 2020 r. udokumentowane wydatki dotyczyły zakupu lekarstw 134,02 zł, zakupu sprzętu rehabilitacyjnego w kwocie 1068,10 zł. W ocenie Kolegium zestawienie dochodów i wydatków skarżącego wskazuje, że osiąga on bardzo niewielki dochód i faktycznie funkcjonuje na granicy minimum socjalnego. Jednakże organ zauważył, że oprócz wydatków niezbędnych do życia (żywność, leki) reguluje również pewne zobowiązania, które można uznać za takie, które nie są konieczne do egzystencji np. faktura za internet. Organ odwoławczy zaznaczył także, że z pisma Powiatowego Urzędu Pracy w B. dotyczącego przedstawianych propozycji pracy oraz podejmowanych inicjatyw przy podejmowaniu pracy przez wnioskodawcę wynika, że od [...] marca 2019 r. do [...] listopada 2021 r. przedstawiono skarżącemu 4 oferty pracy, oraz zalecono analizę ofert prasowych oraz ofert na stronach internetowych. Na przedstawione propozycje zatrudnienia skarżący kontaktował się z pracodawcami telefoniczne, a Powiatowy Urząd Pracy nie posiada informacji z jakiego powodu nie doszło do zatrudnienia. Kolegium podniosło, że ze zgormadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący dysponuje stałym dochodem z pomocy społecznej, który nie podlega egzekucji. Jednocześnie nie wykazuje aktywności celem poprawy swojej sytuacji finansowej, poprzez poszukiwanie zatrudnienia. Wskazało, że umorzenie zaległości ma charakter stały zaś można przyjąć, że sytuacja skarżącego ulegnie w pewnej perspektywie czasowej poprawie Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do umorzenia zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Powyższe nie oznacza, że skarżący nie może wnioskować np. o rozłożenie tej zaległości na raty. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący złożył skargę do tut. Sądu, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie art. 67a § 1 pkt 3, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. W obszernym uzasadnieniu skargi podniósł, że organy nie podjęły żadnych działań ani czynności, aby w sposób zgodny z zasadą prawdy obiektywnej wyjaśnić jakie wydatki są niezbędne i wystarczające dla utrzymania jego egzystencji. Zdaniem skarżącego organy w sposób ułomny i niekompletny, bez należytej staranności rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy. Zaznaczył, że jego dochody w okresie od [...] kwietnia 2019 r. do końca 2021 r. wyniosły łącznie 16.107 zł (miesięcznie 488 zł), co oznacza, że były one drastycznie poniżej progu minimum egzystencji, co stanowi zagrożenie dla jego zdrowia i życia. Zarzucił organom, że nie odniosły się w żadnym zakresie do tych niezbędnych wydatków wnioskującego, jak również nie dokonały zestawienia tych wydatków z uzyskiwanym dochodem. Podniósł również, że wbrew twierdzeniom organów nie otrzymał z Powiatowego Urzędu Pracy żadnej propozycji zatrudnienia, lecz ogólne informacje o tym, że oferty pracy znajdują się w ogłoszeniach prasowych oraz na stronach internetowych. Absurdalne są również, w ocenie skarżącego, twierdzenia organu, że skoro opłaca on internet to powinien tym bardziej opłacać koszty gospodarowania odpadami komunalnymi. Wskazał, że z powodu braku linii telefonicznej oraz braku zasięgu telefonii komórkowej w miejscu zamieszkania, posiadanie przez niego dostępu do internetu jest warunkiem koniecznym i jedyną możliwością bezpłatnych połączeń. Skarżący nie zgodził się również z hipotetycznym sformułowaniem organu poprawieniu się w przyszłości jego sytuacji, skoro przeczy temu materiał dowodowy. W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w skrócie "p.u.s.a."), sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Z przepisu art. 1 p.u.s.a. wynika, że sądowoadministracyjna kontrola administracji publicznej zawsze powinna uwzględniać trzy aspekty, a mianowicie: 1) ocenę zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym; b) ocenę dochowania wymaganej procedury; c) ocenę respektowania reguł kompetencji. Kontrola ta polega więc na wszechstronnym zbadaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, a sąd powinien poddać szczególnie gruntownej ocenie i analizie te wszystkie aspekty sprawy, w odniesieniu do których istnieją wątpliwości, a ustalenia organów są odmienne od wniosków i twierdzeń strony. Należy również dodać, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.")). W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że zestawienie dochodów i wydatków Skarżącego wskazuje, iż osiąga on bardzo niewielki dochód. Jednakże zauważyć nalży, że oprócz wydatków niezbędnych do życia (żywność, leki) reguluje również pewne zobowiązania, które można uznać za takie które nie są konieczne do egzystencji np. faktura za Internet. W ocenie Sądu, na co słusznie zwrócił uwagę organ, faktem jest, że Skarżący nie dysponuje znacznymi środkami finansowym, ale niezrozumiałym jest dlaczego znajduje finanse, by regulować np. dostarczanie Internetu, a jednocześnie nie znajduje środków, by pokryć zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W ocenie Sądu nie można niejako premiować biernej postawy osób w opłacaniu opłaty za gospodarowanie odpadami tylko z tego względu, że obowiązkiem gminy jest i tak odbieranie tych odpadów, przez co zobowiązania z tego tytułu traktowane są w sposób marginalny, czyli jako takie których pokrywać na bieżąco nie trzeba. Skarżący wykonuje bierną postawę jeśli chodzi o dążenie do poprawy swojej sytuacji materialnej, czego dowodzą choćby działania w zakresie podjęcia zatrudniania. Organ I i II instancji dokonał analizy sytuacji rodzinnej Skarżącego - zamieszkuje on wspólnie z 21 - letnim, uczącym się i nie pracującym synem. Czyli jest to osoba, która już nie potrzebuje stałej opieki i w miarę swoich możliwości również może poszukiwać zatrudnienia i uzyskiwania źródeł dochodu. Ze zgormadzonego materiału dowodowego wynika, że Skarżący dysponuje stałym dochodem z pomocy społecznej, który nie podlega egzekucji. Jednocześnie nie wykazuje aktywności celem poprawy swojej sytuacji finansowej, poprzez poszukiwanie zatrudnienia, szczególnie że nie jest osobą w wieku emerytalnym. Umorzenie zaległości ma charakter stały zaś można przyjąć, że sytuacja Skarżącego ulegnie w pewnej perspektywie czasowej poprawie, już teraz niezrozumiały jest dlaczego Skarżący reguluje pewne zobowiązania (dostaw Internetu) inne pomijając, a jednocześnie nie podejmuje aktywności celem poprawy swojej sytuacji finansowej. Premiowanie tego typu zachowania byłoby nieuzasadnionym preferencyjnym podejściem do osób, które unikają opłaty za gospodarowanie odpadami względem podatników, którzy podejmują wysiłki, by takie opłaty regulować. Nie jest w interesie społecznym, by umarzać zaległości osobom, które z jednej strony aktualnie zachowują bierną postawę w spłacie swoich zobowiązań, z drugiej mają choćby odległą perspektywę poprawy swojej sytuacji (nie można przecież zakładać, że Skarżący nigdy nie podejmie zatrudnienia). Uzyskanie ulgi podatkowej jest odstępstwem od zasady równości, gdyż na mocy indywidualnej decyzji podatnik zostaje zwolniony z obowiązku świadczenia wnikającego z ustawy, (wyrok WSA z dnia 5 lipca 2018 r. I SA/Kr 376/18). Pod pojęciem "interesu publicznego" należy rozumieć pewną potrzebę zaspokojenia, która powinna służyć zbiorowości lokalnej jak i całemu społeczeństwu. Względy społeczne przemawiają za tym i wymagają, żeby opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi były realizowane, a podatnik bez należytej rozwagi nie był z nich zwalniany. Istnieją również inne możliwości, z których Skarżący nie skorzystał. Chodzi przede wszystkim o rozłożenie zaległości lub odsetek na raty, umorzenie części lub całości odsetek, itd. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.