I SA/Bk 1223/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o orzeczeniu o odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako wspólnika za zaległości podatkowe M. s.c z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika, za odsetki od tych zaległości i koszty postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, że odwołanie M. Z. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], zostało wniesione z uchybieniem terminu. Jako podstawę tego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. – dalej: "o.p."). W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że decyzja z dnia [...] lipca 2016 r. została doręczona stronie 29 lipca 2016 r. w trybie art. 150 § 4 o.p. Ustawowy termin do wniesienia odwołania – 14 dni (art. 223 § 2 pkt 1 o.p.) upłynął 12 sierpnia 2016 r. Odwołanie zostało nadane przez pełnomocnika w UP w dniu 16 sierpnia 2016 r. Nie złożono przy tym podania o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W skardze złożonej do Sądu na ww. postanowienie pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie: 1) art. 115 § 1 i 4 o.p. w zw. z art. 108 § 1 o.p., poprzez niewydanie decyzji, o jakiej mowa w tych przepisach; 2) art. 120 o.p., przez naruszenie zasady legalizmu; 3) art. 121 o.p., przez naruszenie zasady zaufania podatnika do organów podatkowych. Organ wydał decyzję faktycznie bez udziału podatnika. Nie udzielił też jakichkolwiek informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem postępowania; 4) art. 122 o.p., poprzez niepodjęcie starań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Decyzja została wydana na podstawie zbioru dokumentów sprzed wielu lat i organ nie był zainteresowany żadnym własnym, indywidualnym postępowaniem. Organ kierował się uznaniowością, a nie zasadą prawdy materialnej i uzasadnionego interesu podatnika; 5) art. 123 § 1 o.p., poprzez niezapewnienie podatnikowi czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Podatnik nie brał udziału w postępowaniu, ponieważ organ nie przeprowadził żadnego postępowania. Podatnik nie miał możliwości przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz nie mógł zgłosić swoich żądań; 6) art. 124 o.p., poprzez nie wyjaśnienie przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy i wydawaniu decyzji. Podatnik nie został przekonany o słuszności stanowiska zajętego przez organ; 7) art. 26a ustawy o ochronie danych osobowych, poprzez wydanie skarżonej decyzji wyłącznie na podstawie informatycznych danych osobowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem skargi jest postanowienie stwierdzające wniesienie przez skarżącą z uchybieniem terminu odwołania od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji orzekającego o odpowiedzialności podatkowej wspólników spółki cywilnej za jej zaległości podatkowe z tytułu skarżącego za zaległości podatkowe ww. spółki cywilnej z tytułu dochodowego od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika za pobrane i niewpłacone zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące od stycznia do grudnia 2011 r., od stycznia do grudnia 2012 r., styczeń i luty 2013 r., odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne oraz niepobrane i niewpłacone zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące styczeń – luty i kwiecień – lipiec 2011 r., odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie rozstrzyga sprawy podatkowej co do istoty. Wniesienie odwołania uruchamia postępowanie odwoławcze, którego wstępną fazą jest ocena, czy środek odwoławczy wniesiony od decyzji organu pierwszej instancji zawiera elementy niezbędne do jego merytorycznego rozpatrzenia. Jednym z takich elementów jest zachowanie terminu do jego wniesienia i organ, do którego wpływa odwołanie ma obowiązek zbadać w pierwszej kolejności, czy zostało ono wniesione w ustawowym terminie, który zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 o.p. wynosi 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji. Ustalenie w wyniku wstępnego badania odwołania, że nie zostało ono złożone w terminie, implikuje konieczność wydania postanowienia, w którym organ odwoławczy stwierdza ten fakt. Podstawę prawną ku temu stanowi art. 228 § 1 pkt 2 o.p. Pamiętać trzeba, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną. Stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującego przepisu prawa i każde, nawet nieznaczne przekroczenie 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia, o którym mowa w 228 § 1 pkt 2 o.p. W realiach rozpatrywanego przypadku decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lipca 2016 r. została skutecznie doręczona skarżącej w trybie zastępczym wynikającym z art. 150 o.p. Zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 o.p., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. W myśl art. 150 § 2 o.p., zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Zgodnie z § 3 omawianej regulacji, przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Natomiast zgodnie z art. 150 § 4 o.p., w przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Uwzględniając powyższe uregulowanie zasadnie organ przyjął, że skutek doręczenia decyzji wystąpił 29 lipca 2016 r. Przesyłka adresowana do skarżącej awizowana była dwukrotnie. Pierwsza awizacja miała miejsce 15 lipca 2016 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru). Skarżąca mogła zatem zaskarżyć decyzję w terminie upływającym 12 sierpnia 2016 r. Skoro odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym 16 sierpnia 2016 r. to nie ulega żadnej wątpliwości, że zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. W tych okolicznościach faktycznych organ drugiej instancji nie mógł przystąpić do merytorycznego rozpoznania sprawy i oceny rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji co do jego istoty, ale był zobowiązany zastosować przepis art. 228 § 1 pkt 2 o.p. i stwierdzić uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca – działając za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika - nie podniosła konkretnych zarzutów kwestionujących zgodność z prawem przedmiotowego postanowienia. Nie przedstawiła jakichkolwiek argumentów podważających skuteczność dokonanego doręczenia – w tym zakresie Sąd w pełni podziela argumentację przedstawioną przez organ podatkowy. Skarga w swej treści zawiera natomiast zarzuty odnoszące się do merytorycznej treści decyzji organu pierwszej instancji. Zarzuty te nie mogą jednak zostać ocenione, gdyż w sprawie tej kontrolowana jest legalność postanowienia kończącego postępowanie odwoławcze z przyczyn proceduralnych. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).