I SA/Bk 125/11

PostanowienieWSA w Białymstoku2011-05-05

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy ustawy z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia na mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przyznano natomiast prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, gdyż skarżący wykazał, że jego dochody (renta w wysokości 940,32 zł brutto) i wydatki (550 zł miesięcznie) uniemożliwiają mu pokrycie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Z. K. S. złożył skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżący oświadczył, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym, jego jedynym dochodem jest renta w wysokości 940,32 zł brutto, a wynajmuje mieszkanie i nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
Rozstrzygnięcie
1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 05 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. K. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od kwietnia do października [...] roku oraz od grudnia [...] roku do grudnia [...] roku p o s t a n a w i a 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Z. K. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego oświadczając, iż pozostaje sam w gospodarstwie domowym. Źródło miesięcznego dochodu wnioskodawcy stanowi renta w wysokości 940,32 zł brutto. Skarżący wynajmuje dwupokojowe mieszkanie w domu jednorodzinnym. Z. K. S. nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 10 - 11). Ad 1. Na wstępie należy odnieść się do wniosku skarżącego w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od kwietnia do października [...] roku oraz od grudnia [...] roku do grudnia [...] roku, należy, zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono jak w sentencji. Ad 2. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez Z. K. S. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku Z. K. S. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Należy, bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym i utrzymuje się w oparciu o miesięczny dochód w wysokości 940,32 zł brutto (782,97 zł netto) - potwierdzenie wypłaty renty za [...] 2011 r. – k. 64 akt administracyjnych. Wykazane wydatki miesięczne wnioskodawcy to 550 zł, w tym: opłaty za czynsz, gaz, energię elektryczną i inne – 500 zł oraz koszty zakupu lekarstw – 50 zł (k. 56 akt administracyjnych). Skarżący zajmuje wynajmowane dwupokojowe mieszkanie w domu jednorodzinnym, nie posiada zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu wnioskodawcy, w połączeniu z brakiem oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż Z. K. S. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów ustanowienia radcy prawnego w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło