I SA/Bk 126/04
WyrokWSA w Białymstoku2004-06-16
Skład orzekający: Sędzia WSA S. Presnarowicz, Sędzia NSA J. Orzel, Asesor WSA W. Stachurski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, ustalając zobowiązanie w podatku od nieruchomości, prawidłowo określił moment powstania obowiązku podatkowego w sytuacji zmiany klasyfikacji gruntu w ewidencji gruntów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego przez organy podatkowe. Organy nie wykazały w sposób wyraźny, kiedy nastąpiło zdarzenie uzasadniające powstanie obowiązku podatkowego w związku ze zmianą klasyfikacji gruntu w ewidencji, co jest kluczowe dla prawidłowego ustalenia wysokości podatku od nieruchomości zgodnie z art. 6 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Brak ten uniemożliwił prawidłowe określenie momentu powstania obowiązku podatkowego i mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący J. M. i H. M. zakwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza C. B. ustalającą podatek od nieruchomości za 2004 r. Skarżący podnosili, że naliczony podatek jest zbyt wysoki, a zmiana danych w ewidencji gruntów nastąpiła bez możliwości złożenia sprzeciwu. W skardze domagali się uchylenia decyzji SKO oraz uchwały Rady Miejskiej w C. B. ustanawiającej stawki podatku na 2004 r. Sąd wyłączył do odrębnego rozpoznania skargę na uchwałę Rady Miejskiej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie może być wykonana w całości, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżących kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA S. Presnarowicz, Sędzia NSA J. Orzel, Asesor WSA W. Stachurski (spr.), Protokolant U. Zajko, po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi J. M., H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie podatek od nieruchomości za 2004 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżących kwotę 100,00 ( słownie: stu ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
W wyniku wszczętego z urzędu postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2004 Burmistrz C. B. decyzją z dnia [...].02.2004 r. ustalił J. M. i H. M. zobowiązanie w tym podatku na kwotę [...] zł. Za podstawę wymiaru przyjęto budynki mieszkalne o pow. [...] m2, pozostałe budynki o pow. [...] m2, a także grunty pozostałe o pow. [...] m2. W krótkim uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż wymiaru podatku dokonano na podstawie danych z ewidencji gruntów oraz Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w C. B. z dnia [...].12.2003 r.
Od powyższej decyzji strony wniosły odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., negując wysokość naliczonego podatku, który ich zdaniem jest zbyt wysoki w porównaniu do daniny wymierzanej w latach poprzednich oraz w porównaniu do podatków wymierzanych w sąsiednich gminach. Organ odwoławczy nie podzielił poglądu odwołujących się i decyzją z dnia [...].03.2004 r. Nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że J. i H. M. władają działką gruntu sklasyfikowaną w ewidencji gruntów jako "B", tak więc zastosowano do niej obowiązującą w 2004 r. stawkę podatkową wynikającą z uchwały Rady Miejskiej z dnia [...].12.2003 r. w wysokości 0,20 zł od 1 m2 powierzchni. Organ I instancji miał w tej sprawie obowiązek zastosowania stawek podatku aktualnych w roku 2004, a nie stawki z roku poprzedniego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strony wniosły o uchylenie decyzji SKO w B. twierdząc, że zmiana danych w ewidencji gruntów nastąpiła bez możliwości złożenia sprzeciwu, a będąca we władaniu skarżących działka jest w istocie nieużytkiem, gdyż przebiega nad nią linia energetyczna wysokiego napięcia. Dodatkowo strony wniosły także o uchylenie uchwały Rady Miejskiej w C. B. ustanawiającej stawki w podatku od nieruchomości obowiązujące w roku 2004.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie. W stanowisku podkreślono, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podatkowi od nieruchomości podlegają wszelkie grunty z wyjątkiem tych ujętych
w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy. Grunt będący we władaniu skarżących oznaczony jest w ewidencji gruntów symbolem "B", a więc nie jest to żadna z kategorii gruntów wyłączonych z zakresu przedmiotowego podatku od nieruchomości. Nie jest to również nieużytek (taki grunt oznaczony jest w ewidencji symbolem "N"). Strony mają obowiązek opłacać od tego gruntu podatek od nieruchomości według stawek obowiązujących dla tzw. gruntów pozostałych, a organ podatkowy jest związany informacjami uwidocznionymi w ewidencji.
Według SKO w B. sprawy związane z aktualizacją danych ewidencji gruntów nie wchodzą w zakres postępowania podatkowego. Zarzut braku możliwości złożenia sprzeciwu nie mógł więc być przedmiotem rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości. Organ podatkowy nie ma też prawa badać zgodności z prawem uchwały Rady Miasta wprowadzającej nowe stawki w podatku od nieruchomości - zarówno organ I jak i II instancji zobowiązane są działać na podstawie prawa (także prawa miejscowego). Niniejsza sprawa dotyczy zobowiązana w podatku od nieruchomości wymierzonego za rok 2004 na podstawie aktualnie obowiązującej ustawy
o podatkach i opłatach lokalnych oraz uchwały Rady Miejskiej w C. B. Nr [...] z dnia [...].12.2003 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2004 r. Jako że nie stwierdzono nieważności wspomnianego aktu prawa miejscowego, jawi się on jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji.
Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym w Białymstoku J. M. podtrzymał swoją skargę zarówno na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dn. [...].03.2004 r., jak też na uchwałę Rady Miejskiej C. B. Nr [...] z dnia [...].12.2003 r. Wobec powyższego Sąd postanowił wyłączyć do odrębnego rozpoznania sprawę w zakresie skargi na wymienioną uchwałę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skargę należało uwzględnić, jednak z innych przyczyn, niż zostały w niej przywołane.
Sąd dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew ciążącemu na organach podatkowych obowiązkowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego, a także obowiązkowi faktycznego i prawnego uzasadnienia decyzji, w przedmiotowej sprawie nie wskazano w sposób wyraźny, kiedy zaistniało zdarzenie,
z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie obowiązku podatkowego.
Zgodnie z art.2 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.
z 2002 r. Nr 9, poz.84 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają między innymi grunty. Wyłączone spod opodatkowania tym podatkiem są jednak grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zakrzewione
i zadrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej – art.2 ust. 2 cyt. ustawy. Treść przywołanego przepisu wskazuje, iż ustawodawca skutki podatkowe w podatku od nieruchomości wiąże w tym zakresie
z faktycznym zapisem ewidencji gruntów i budynków. Nie ma natomiast znaczenia, jak dane grunty ujęte są w planie zagospodarowania przestrzennego. Koreluje to z zapisem art. 21 ustawy z dnia 17.05.1999 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz.1086 ze zm.), zgodnie z którym dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków i świadczeń. W myśl art.6 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na opodatkowanie w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. Także w sytuacji, gdy obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek.
Na wysokość ustalonego J. M. i H. M. zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2004 r., poza podniesieniem przez Radę Gminy stawki podatku, istotny wpływ miała także zmiana, której dokonano w ewidencji gruntów. W jej następstwie grunty oznaczone jako użytki rolne zmieniono na grunty budowlane. W konsekwencji stały się one przedmiotem opodatkowania w podatku od nieruchomości. Z decyzji organów podatkowych nie wynika jednak wyraźnie, kiedy tej zmiany dokonano, co ma w tej sprawie podstawowe znaczenie dla określenia momentu powstania obowiązku podatkowego. Wydana przez Burmistrza C. B. decyzja wymiarowa obejmuje cały 2004 r. Jednoczenie Burmistrz w skierowanym do SKO w B. stanowisku do odwołania pisze, iż "od 1984 r. do stycznia 2004 r. Wydział Geodezji Starostwa Powiatowego w B. nie naniósł do rejestru gruntów faktycznego stanu działki budowlanej Państwa M.". Dopiero następstwem wniosku skierowanego przez Burmistrza C. B. "było zawiadomienie przez Wydział Geodezji Starostwa Powiatowego o zmianie z dnia [...].01.2004 r. Nr [...]"(...). Przyjmując, że zmiana
w ewidencji gruntów nastąpiła faktycznie w styczniu 2004 r., organ podatkowy nie mógł
w świetle art. 6 ust.5 ustawy o podatkach lokalnych objąć opodatkowaniem tych gruntów za miesiąc styczeń 2004 r. Okoliczność ta wymaga jednak uprzedniego wyjaśnienia, a także wskazania i uzasadnienia w treści decyzji daty powstania obowiązku podatkowego.
W obecnym kształcie zaskarżona decyzja narusza przepis art. 187 i art.210 §1 pkt 6 ustawy z dnia 28.09.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.). Stwierdzone naruszenie przywołanych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, na zasadzie na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), skargę należało uwzględnić. Rozpatrując ponownie sprawę stwierdzone wątpliwości należy wyjaśnić, a braki w uzasadnieniu decyzji uzupełnić. O niewykonalności uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art.152, zaś o kosztach postępowania na zasadzie art. 200 i art.205 (1 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło