I SA/Bk 127/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z [...] marca 2012 r. nr [...], w którym odmówiono J. J. (dalej jako skarżąca) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z [...] stycznia 2012 r. nr [...], wydanej w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 r. Rozstrzygnięcie to podjęte zostało po rozpatrzeniu wniosku z 13 lutego 2012 r. o przywrócenie ww. terminu, w którym skarżąca wskazała, że od 18 stycznia 2012 r. do 3 lutego 2012 r. przybywała w szpitalu z dzieckiem, które sama wychowuje. List z decyzją odebrała sąsiadka i przekazała skarżącej po jej powrocie ze szpitala. Skarżąca podniosła również, że po powrocie ze szpitala w pierwszej kolejności musiała zając się zapewnieniem odpowiedniego sprzętu do dalszego leczenia dziecka w domu. Do wniosku dołączyła kopię karty informacyjnej i zaświadczenia lekarskiego. Dyrektor Oddziału Regionalnego stwierdził, że przywrócenie terminu obwarowane jest czterema przesłankami określonymi w art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej w skrócie: "Kpa"), które muszą zostać spełnione łącznie. Jego zdaniem skarżąca uprawdopodobniła brak winy przy dokonywaniu czynności procesowych, nie dopełniła jednak warunków określonych w art. 58 § 2 Kpa. Przede wszystkim organ uznał, że przedmiotowy wniosek skarżąca złożyła po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, co czyni go nieskutecznym. Wskazał, że w sprawie tej przyczyna uchybienia terminu na wniesienie odwołania ustała 3 lutego 2012 r., tj. po powrocie skarżącej ze szpitala. Termin na wniesienie prośby minął 10 lutego 2012 r., natomiast wniosek został złożony 13 lutego 2012 r. Organ stwierdził ponadto, że skarżąca wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu nie złożyła odwołania. Nie spełniła zatem kolejnego warunku do przywrócenia terminu. W skardze do Sądu skarżąca podniosła, że list polecony odebrała sąsiadka i przekazała go jej po powrocie ze szpitala. Wskazała, że po powrocie do domu musiała najpierw zapewnić dziecku odpowiednie warunki. Ze względu na niską temperaturę (do -30°C) dom był wyziębiony, woda zamarznięta, dlatego też w pierwszym rzędzie zwróciła się do GOPS o środki na opał. Następnie musiała zapewnić dziecku leki i sprzęt potrzebny do jego podawania w warunkach domowych. W związku z tym zwróciła się o pozytywne rozpatrzenie sprawy. W złożonym na rozprawie piśmie, ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7 Kpa w zakresie, w jakim organ zaniechał dokładnego zbadania stanu faktycznego, w szczególności w zakresie dotyczącym uprawdopodobnienia zachowania terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu oraz art. 58 Kpa, poprzez wadliwe przyjęcie, że strona nie dopełniła wraz z wnioskiem tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. Pełnomocnik nie zgodził się z organem, że datą, od której należy liczyć termin na złożenie wniosku w tej sprawie, jest 3 lutego 2012 r., tj. dzień opuszczenia szpitala przez skarżącą. Podkreślił, że skarżąca musiała niezwłocznie zapewnić synowi dogodne warunki do rekonwalescencji, co trwało do 8 lutego 2012 r. Pełnomocnik zakwestionował ponadto ustalenia organu w przedmiocie niedopełnienia przez skarżącą wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której termin ten był ustanowiony. Jego zdaniem obowiązkiem organu było wezwanie skarżącej w trybie art. 64 § 2 Kpa do dokonania tej czynności. Niezależnie od powyższego zauważył, że w niniejszej sytuacji należałoby przyjąć, że strona dopełniła czynności złożenia odwołania, jako że z jej podania wynikało w sposób dorozumiany niezadowolenie z przyjętego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 58 § 1 Kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do art. 58 § 2 Kpa, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Trafnie organ wskazał, że powyższa regulacja uzależnia przywrócenie terminu od łącznego spełnienia czterech przesłanek, tj. 1) wniesienia przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, 2) uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, 3) dochowania 7 - dniowego terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, 4) dopełnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Dyrektor Oddziału Regionalnego uznał, że skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Okoliczność ta nie jest kwestionowana w sprawie. Spór dotyczy natomiast tego, czy zostały spełnione pozostałe przesłanki, określone w art. 58 § 2 Kpa. W tym zakresie Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia niniejszej sprawy, do czego zobowiązuje go art. 7 Kpa. Rozwinięciem tej zasady jest reguła wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 Kpa). W kontekście tych zasad postępowania, jako sprzeczne z nimi jawi się działanie Dyrektora Oddziału Regionalnego arbitralnie ustalającego, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania, od której należy liczyć termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, ustała w dniu opuszczenia przez skarżąca szpitala. Z treści wniosku wynika tymczasem, że przyczyną uchybienia terminu do wniesienie odwołania w tej sprawie nie był tylko pobyt skarżącej w szpitalu, ale również podnoszone przez nią okoliczności zapewnienia synowi dogodnych warunków do rekonwalescencji domowej. W kontekście zachowania 7 dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu organ powinien rozważyć okoliczności związane z koniecznością zapewnienia dziecku skarżącej odpowiednich warunków do dalszego leczenia w domu. Na tę okoliczność strona przedstawiła stosowne dowody. Z dokumentów dołączonych do wniosku i skargi wynika, że skarżąca przebywała z małoletnim synem w szpitalu od 18 stycznia 2012 r. do 3 lutego 2012 r. Po wypisie zalecono podawanie leków w warunkach domowych poprzez inhalator. Na wniosek złożony 6 lutego 2012 r. Wójt Gminy S. przyznał skarżącej świadczenia z pomocy społecznej w formie specjalnego zasiłku celowego na dofinansowanie opału, zakupu inhalatora, tuby do podawania leków wziewnych oraz leków (decyzje z 8 lutego 2012 r.). Zauważenia wymaga ponadto, że skarżąca nie twierdziła, że przesyłka listowa zawierająca decyzję została jej przekazana w dniu opuszczenia szpitala. Wskazała jedynie, że list ten został jej przekazany po powrocie ze szpitala. Organ i w tym przypadku powinien rozważyć, czy data przekazania stronie przesyłki miała znaczenie dla ustalenia, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu. Za pozbawioną podstaw prawnych w realiach tej sprawy należało uznać również odmowę przywrócenia terminu z uwagi na niezłożenie odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Niewątpliwie, składając taki wniosek należy jednocześnie dopełnić czynności, dla której termin był ustanowiony i został przekroczony. Niedopełnienie tej czynności stanowi jednak zdaniem Sądu brak formalny podania, który podlega usunięciu w trybie art. 64 § 2 Kpa (zob. wyrok NSA OZ w Białymstoku z 2 sierpnia 2000 r. SA/Bk 142/00, opublikowany w OSP 2002/5/72). Przyjęcie odmiennej konsekwencji niedopełnienia czynności (tu złożenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia), narusza zasadę ograniczonego formalizmu. Stwierdzone naruszenie przepisów postępowania uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Dlatego też orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270). O niewykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono zaś w myśl art. 152 tej ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wyrażoną w niniejszym wyroku ocenę prawną. Przede wszystkim zastosuje tryb przewidziany w art. 64 § 2 Kpa i wezwie skarżącą do uzupełnienia braku formalnego prośby o przywrócenie terminu poprzez złożenie odwołania, z jednoczesnym pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W razie nadesłania przez skarżącą odwołania w warunkach tego wezwania, organ ponownie oceni kwestię złożenia wniosku po terminie, o którym mowa w art. 58 § 2 zdanie pierwsze Kpa, uwzględniając rozważania w tej kwestii zawarte w niniejszym wyroku.