I SA/Bk 128/09

WyrokWSA w Białymstoku2009-07-14

Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Sławomir Presnarowicz, Urszula Barbara Rymarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca ustalone prawo do emerytury rolniczej może przejąć rentę strukturalną po zmarłym małżonku, jeśli spełnia pozostałe warunki?
Ratio decidendi
Skarżąca nie spełnia warunku określonego w § 10 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych, ponieważ posiada ustalone prawo do emerytury rolniczej. Samo oświadczenie o zawieszeniu pobierania emerytury nie powoduje wygaśnięcia prawa do niej, a tym samym nie eliminuje przeszkody do przyznania renty strukturalnej. W związku z tym organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania renty strukturalnej.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przejęcie renty strukturalnej po zmarłym małżonku, który był do niej uprawniony. Organy administracji odmówiły przyznania renty, wskazując, że skarżąca ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury rolniczej, co wyklucza możliwość przejęcia renty strukturalnej. Skarżąca argumentowała, że spełnia pozostałe warunki i że jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję utrzymującą w mocy odmowę przyznania renty.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 lipca 2009 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie renty strukturalnej 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) na rzecz ustanowionego z urzędu adwokat M. F. kwotę brutto 292,80 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym VAT 52,80 zł (słownie: pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) – tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, a także kwotę 17 zł (słownie: siedemnaście złotych) tytułem zwrotu niezbędnych wydatków. W dniu 24 września 2008 r. J. P. (dalej powoływana również jako Skarżąca) wystąpiła z wnioskiem do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w B. z wnioskiem o przejęcie renty strukturalnej po zmarłym w dniu 20 sierpnia 2008 r. małżonku – R. P. Zmarły małżonek uprawniony był do pobierania renty strukturalnej od miesiąca marca 2005 r. do lutego 2015 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. odmówił przyznania renty strukturalnej, albowiem Skarżąca ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury rolniczej z KRUS, co wyklucza możliwość przejęcia renty strukturalnej po zmarłym małżonku. Z powyższą decyzją nie zgodziła się Skarżąca i w złożonym odwołaniu zaznaczyła, iż wydana decyzja jest dla niej krzywdząca. Wskazała, iż mimo, że jest uprawniona do emerytury z KRUS spełnia warunki do przejęcia renty strukturalnej po zmarłym małżonku, albowiem nie osiągnęła wieku emerytalnego zaś przekazane gospodarstwo rolne stanowiło źródło utrzymania dla obojga małżonków. Skarżąca nie prowadzi również działalności rolniczej. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż w sprawie bezspornie ustalono, iż Skarżąca nie spełniła warunku określonego w § 10 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004r. Nr 114 póz. 1191 ze zm.), albowiem od dnia 1 marca 2005 r. ma ustalone prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników. Organ podkreślił, iż w świetle wydanych decyzji administracyjnych, wyrażona w oświadczeniu z dnia 17 listopada 2008 r. chęć zawieszenia przez Skarżącą wypłaty pobieranego świadczenia emerytalnego z KRUS, nie zmienia faktu, iż Skarżąca ma przyznane prawo do emerytury rolniczej. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, Skarżąca podniosła, iż zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca. Podkreśliła, iż w dniu przekazywania gospodarstwa rolnego na syna, oboje – wspólnie z małżonkiem, posiadali uprawnienia do renty strukturalnej, ale tylko jedno z nas mogło ją otrzymać. Dlatego też mąż przeszedł na rentę strukturalną, zaś Skarżąca skorzystała z emerytury rolniczej w KRUS w niepełnym wymiarze. Zaznaczyła, iż w decyzji o przyznaniu renty strukturalnej zawarte jest pouczenie, z którego wynika, że w razie śmierci uprawnionego rentę przyznaje się współmałżonkowi, nie dłużej niż do dnia, do którego rentę pobierałby uprawniony. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uwzględnienie skargi może nastąpić w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miałoby ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w dalszej części przywoływanej w skrócie, jako "p.p.s.a." Podstawowym zaś celem i efektem kontroli sądowej jest eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził istnienia którejś z wymienionych przesłanek dających podstawę do uchylenia decyzji. Spór pomiędzy stronami w sprawie jest wynikiem uznania przez organy obu instancji, że Skarżąca J. P. nie spełnia jednego z warunków uprawniających ją do przejęcia renty strukturalnej po zmarłym małżonku R. P. W szczególności organy uznały, iż Skarżąca ma ustalone prawo do emerytury rolniczej wypłacanej przez KRUS. W myśl § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004r. Nr 114 poz. 1191 ze zm.), małżonkowi uprawnionego do renty strukturalnej, w razie śmierci tego uprawnionego, przyznaje się rentę strukturalną, nie dłużej jednak niż do dnia, do którego tę rentę pobierałby uprawniony, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki: 1) przekazane gospodarstwo rolne stanowiło źródło utrzymania dla obojga małżonków; 2) małżonek uprawnionego do renty strukturalnej: a) ukończył 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, b) nie prowadzi działalności rolniczej. W aktach sprawy znajduje się kserokopia decyzji Prezesa KRUS z dnia [...] marca 2005 r., z której wynika, że Skarżącej została przyznana emerytura rolnicza od dnia 1 marca 2005 r. Następnie decyzją z dnia [...] marca 2008 r. została podwyższona wysokość przyznanego świadczenia emerytalnego od dnia 1 marca 2008 r. do kwoty 709,18 zł. Nie ulega zatem wątpliwości, iż Skarżąca w chwili śmierci małżonka jak również obecnie posiada ustalone prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników. Podkreślić należy, iż powyższych okoliczności nie kwestionowała Skarżąca. W świetle powyższego należało stwierdzić, iż słusznie organy obu instancji odmówiły Skarżącej przyznania prawa do renty strukturalnej po zmarłym małżonku. Skarżąca nie spełniała wszystkich niezbędnych warunków do przyznania renty strukturalnej – ma ustalone prawo do emerytury rolniczej a zatem nie spełnia warunku wskazanego w § 10 ust. 1 pkt 2 lit. a) powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów. Odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdzić należy, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Sąd rozumie rozgoryczenia Skarżącej z uwagi na zaistniałą sytuację i znaczne pogorszenie sytuacji finansowej, jednakże wskazywane okoliczności nie mogły mieć wpływu na zgodność z prawem wydanego rozstrzygnięcia. Z faktu, iż w pouczeniu do decyzji z dnia 13 maja 2005 r. o przyznaniu renty strukturalnej R. P. było zapisane, iż małżonkowi uprawnionego do renty w razie jego śmierci przyznaje się rentę strukturalną, jednak nie dłużej niż do dnia, do którego rentę tę pobierałby uprawniony, Skarżąca nie może wywodzić materialnoprawnego umocowania do przyznania renty strukturalnej. Szczegółowe zasady i warunki przyznawania renty strukturalnej małżonkom osób zmarłych uprawnionych do tych rent są uregulowane w cytowanym wyżej § 10 rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r., z którego to przepisu jednoznacznie wynika, iż Skarżąca nie spełnia warunków do jej przyznania. Również fakt złożenia przez Skarżącą w dniu 17 listopada 2008 r. oświadczenia o zawieszeniu pobierania emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników z chwilą przyznania renty strukturalnej po zmarłym małżonku, w żaden sposób nie wpływa na prawidłowość zaskarżonej decyzji. Takie oświadczenie nie powoduje wygaśnięcia prawa do emerytury rolniczej a w konsekwencji Skarżąca w dalszym ciągu nie spełnia warunków do przyznania renty po zmarłym małżonku. Powyższe pozwalało Sądowi uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Zasadnie odmówiono Skarżącej przyznania renty strukturalnej po zmarłym małżonku, gdyż nie spełniała wszystkich warunków, o których mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich. Biorąc pod uwagę powyższe, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O przyznaniu wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu adwokatowi i zwrocie niezbędnych wydatków, Sąd orzekł na podstawie art. 250 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów § 2 ust. 1-3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i § 19 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło