I SA/Bk 1285/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi PHU "B." K. B. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2015 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2010 roku p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. K. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką J. B. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi: zasiłek dla bezrobotnych otrzymywany przez wnioskodawcę w wysokości 783,20 zł brutto (678,71 zł netto) – świadczenie to przysługuje do [...] [...] 2016 r., oraz wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę otrzymywane przez J. B. w wysokości 4.046,70 zł brutto (2.885,63 zł netto), a także otrzymywany przez nią dodatek za godziny nadliczbowe w wysokości 347 zł. Wykazane wydatki miesięczne to: energia elektryczna – 200 zł; wywóz śmieci – 25 zł; rata spłaty kredytu zaciągniętego wraz z córką na zakup jej mieszkania – 1.600 zł; polisa ubezpieczeniowa J. B. – 73,28 zł; polisa ubezpieczeniowa K. B. – 120 zł (rocznie); węgiel – 130 zł (1.562 zł rocznie); drewno –125 zł (1.500 zł rocznie); czasopisma, książki, kosmetyki, fryzjer itp. – 200 zł; żywność – 1.500 zł; środki czystości – 100 zł; ubrania – 200 zł; lekarstwa – 100 zł; podatek od nieruchomości – 400 zł. Skarżący okresowo korzysta z pomocy rodziny. Wobec wnioskodawcy prowadzona jest egzekucja komornicza na łączną kwotę 615.648 zł (z odsetkami). Majątek K. B. stanowi: [...] udziału we współwłasności połowy działki o powierzchni [...] ha, na której jest usytuowany dom o powierzchni [...] m2 (wraz z rodzeństwem) – postepowanie spadkowe po rodzicach nie zostało przeprowadzone oraz [...] udziału we współwłasności połowy działki o powierzchni około [...] m2, na której znajduje się budynek usługowy o powierzchni [...] m2. Wnioskodawca pozostaje pod opieką poradni zdrowia p. (k. 48 – 49). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 22 grudnia 2015 r. (k. 51) skarżący oświadczył, iż nie uzyskuje dochodu z tytułu posiadania udziału w działce, na której usytuowany jest budynek usługowy. K. B. sporadycznie otrzymuje od rodziny pomoc rzeczową – żywność. Wnioskodawca podkreślił również, iż z rachunku bankowego, którego wyciąg został dołączony do akt sprawy korzysta również jego córka J. Ł., której pracownik P. L. wpłaca na konto utarg ze sklepu, które to wpłaty są następnie przelewane na konto firmowe córki by uniknąć prowizji bankowej (k. 53). Do akt sprawy skarżący dołączył: zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego (k. 10 – 14); dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych wydatków (k. 15; k. 17 – 26); polisę ubezpieczeniową (k. 16); zaświadczenie lekarskie (k. 27); akty zgonu (k. 28 – 30); zaświadczenie z urzędu pracy z dnia [...] października 2015 r. (k. 31); zaświadczenie o wysokości zarobków J. B. (k. 54); wyciąg z rachunku bankowego za okres wrzesień – listopad 2015 r. (k. 55 – 70); zeznania podatkowe małż. B. za 2014 r. (k. 71 – 79). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu K. B. wykazał, iż aktualnie wysokość stałego miesięcznego dochodu dwuosobowej rodziny to łączna kwota 3.911,40 zł netto (zasiłek dla bezrobotnych, wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia, dodatek za nadgodziny). K. B. jest osobą bezrobotną od [...] kwietnia 2015 r. do [...] kwietnia 2016 r., z tego tytułu pobiera zasiłek (k. 31). J. B. jest zatrudniona w Zespole S. w S. na stanowisku n. (k. 54). W wyniku analizy rachunku bankowego za okres wrzesień – listopad 2015 r. (k. 57 – 70) ustalono, że wpływy gotówkowe na konto małż. J. i K. B. wyniosły: we wrześniu 3.949 zł; w październiku - 8.621,43 zł (z czego 4.000 zł stanowi pożyczka na cele m. zaciągnięta w zakładzie pracy przez J. B. k. 64); w listopadzie – 20.411,40 zł. Podkreślenia wymaga, że do wskazanych wyżej kwot pieniężnych nie wliczono wpłat dokonywanych na konto przez J. Ł. i P. L. jako, że te nie stanowią dochodu małż. B. W 2014 r. J. B. uzyskała przychód w wysokości 75.525,93 zł (k. 71 – 75), w tym samym okresie przychód K. B. wyniósł 358.547,61 zł, przy dochodzie 15.165,37 zł (k. 77 – 79). Wykazane wydatki miesięczne wynoszą łącznie 4.653,28 zł (energia elektryczna, wywóz śmieci, rata spłaty kredytu zaciągniętego wraz z córką na zakup jej mieszkania, polisa ubezpieczeniowa J. B., opał, drewno, czasopisma, gazety, fryzjer, kosmetyki, żywność, środki czystości, ubrania, lekarstwa, podatek od nieruchomości). Dodatkowo skarżący uiszcza opłatę za swoją polisę ubezpieczeniową w wysokości 120 zł rocznie (k. 48v). W skład majątku K. B. wchodzi: [...] udziału we współwłasności połowy działki o powierzchni [...] ha na której jest usytuowany dom o powierzchni [...] m2 oraz [...] udziału we współwłasności połowy działki o powierzchni około [...] m2, na której znajduje się budynek usługowy o powierzchni [...] m2. Wobec wnioskodawcy prowadzona jest egzekucja komornicza na łączną kwotę 652.587,51 zł (z odsetkami) k. 10 – 14. Wnioskodawca pozostaje pod opieką poradni zdrowia p. (k. 27). Przede wszystkim należy podnieść, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legło ustalenie średniej wysokości wpływów miesięcznych na konto wnioskodawcy. W badanym okresie tj. od [...] września do [...] listopada 2015 r. wpływy na rachunek bankowy małż. B. wyniosły łącznie 32.981,83 zł, co stanowi średnio 10.993.94 zł miesięcznie. Największy wpływ zanotowano w listopadzie tj. 20.411,10 zł (k. 57 – 61). Biorąc pod uwagę powyższe należało zatem stwierdzić, iż skarżący mając świadomość prowadzonego postepowania sadowoadministracyjnego i związanych z nim kosztów powinien wygospodarować część tej kwoty na pokrycie wpisu od skargi w sprawie niniejszej. Przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Ponadto, koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.