I SA/Bk 129/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2006 i 2007 rok postanawia - przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, - w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. S. D. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką E. D. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny wnioskodawcy stanowi dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości 250 zł oraz emerytura E. D. wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej wysokości 850 zł. Prowadzona produkcja rolna przeznaczona jest na zaspokajanie potrzeb własnych skarżącego. W skład majątku S. D. wchodzi: dom o powierzchni [...] m² ([...] m² powierzchni użytkowej), nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowego), ciągnik rolniczy Z. rok produkcji [...] oraz samochód dostawczy [...] rok produkcji [...]. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności (k. 125 - 126). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 23 grudnia 2011 r. (k. 129) skarżący oświadczył, że prowadzi działalność ogólnorolniczą głównie na pokrycie potrzeb własnych, tj. hoduje [...] sztuk bydła, [...] sztuki trzody chlewnej oraz konia. Dodatkowo wnioskodawca uprawia [...] ha zbóż oraz posiada [...] ha użytków zielonych. S. D. we [...] 2011 r., sprzedał tucznika za 470 zł, w [...] 2011 r. otrzymał 850 zł tytułem odszkodowania za szkody wyrządzone przez bobry. W okresie październik - grudzień 2011 r. wnioskodawca nie osiągnął dochodów z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, w styczniu br. skarżący planuje sprzedaż [...] tuczników. S. D. nie otrzymał dopłat do prowadzonej produkcji rolnej w 2011 r. Wykazane wydatki miesięczne rodziny to: energia elektryczna – 221,28 zł; woda 52,82 zł; IV rata podatku – 13 zł. Do akt sprawy skarżący dołączył: zaświadczenie z Urzędu Gminy S. z dnia [...] grudnia 2011 r. (k. 127); rachunki za: energię elektryczną, wodę, oraz dowód uiszczenia IV raty podatku (k. 132). Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego) lub częściowym (zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego). Stosownie do regulacji art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy). Na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w kwocie 100 zł (k. 109). W tym miejscu należy, zatem stwierdzić, iż stałym źródłem dochodu dwuosobowej rodziny skarżącego pozostaje emerytura E. D. wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 850 zł miesięcznie. Dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego (sprzedaż inwentarza żywego) jest nieregularny zależy od miesiąca np. we wrześniu 2011 r. sprzedano sztukę trzody chlewnej za 470 zł, w okresie październik – grudzień 2011 r. nie uzyskano z tego tytułu żadnego dochodu, w styczniu br. skarżący ma zamiar sprzedać [...] tuczniki. Dodatkowo w [...] 2011 r. skarżący otrzymał odszkodowanie za szkody wyrządzone przez bobry – 850 zł. Wykazane przez S. D. wydatki miesięcznie to około 270 zł (energia elektryczna i woda). Majątek wnioskodawcy stanowi: dom o powierzchni [...] m² ([...] m² powierzchni użytkowej), nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowego), ciągnik rolniczy Z. rok produkcji [...], samochód dostawczy [...], rok produkcji [...], [...] sztuk bydła, [...] sztuki trzody chlewnej oraz koń. W tym miejscu należy podsumować, że uzyskiwany dochód rodziny wystarcza do pokrycia wydatków związanych z jej bieżącym utrzymaniem (nawet przy uwzględnieniu faktu, że wykazane wydatki miesięcznie nie obejmują kosztów zakupu żywności i środków czystości), skarżący nie wykazał bowiem żadnych niedostatków w tym zakresie, pozwala również na zaoszczędzenie kwoty pieniężnej, która to powinna być przeznaczona na pokrycie części kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wyszczególnione składniki gospodarstwa rolnego (np. inwentarz żywy czy posiadane maszyny rolnicze niezbędne do produkcji rolnej) świadczą o potencjalnych, niewykorzystanych przez wnioskodawcę możliwościach zarobkowych (vide. postanowienie NSA z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt II FZ 507/11 zapadłe w sprawie niniejszej). Dodatkowo należy wskazać, że majątek wnioskodawcy jest wolny od obciążeń. Dlatego, też z całą pewnością skarżący ma możliwość wygospodarowania na obecnym etapie postępowania kwoty 100 zł oraz pokrycia innych ewentualnych kosztów, które mogą się pojawić w sprawie niniejszej (przy uwzględnieniu zakresu przyznanego prawa pomocy tj. ustanowienia adwokata). Natomiast niewątpliwie S. D. nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z ustanowieniem adwokata w sprawie niniejszej. Przedstawione powyżej okoliczności stanowią bowiem negatywną przesłankę do przyznania wnioskowanego prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W tym miejscu należy wskazać, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 1 - 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.