I SA/Bk 131/25

WyrokWSA w Białymstoku2025-06-18

Skład orzekający: Małgorzata Anna Dziemianowicz, Marcin Kojło, Dariusz Marian Zalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej z powodu wygaśnięcia umowy dzierżawy na dzień 31 maja 2019 r. oraz czy prawidłowo ustalił Maksymalny Kwalifikowalny Obszar (MKO) i sankcje w związku z rozbieżnościami powierzchniowymi?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, ponieważ skarżąca nie wykazała posiadania tytułu prawnego do gruntu na dzień 31 maja 2019 r., co było wymogiem wynikającym z art. 20 ust. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Sąd uznał również za prawidłowe ustalenia organów dotyczące Maksymalnego Kwalifikowalnego Obszaru (MKO) i sankcji, stwierdzając, że wnioskodawca odpowiada za prawidłowość deklarowanych powierzchni, a przepisy nie przewidują uwzględniania "błędu statystycznego".
Stan faktyczny
B. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Po wielokrotnych postępowaniach organy odmówiły przyznania pełnej kwoty płatności i nałożyły sankcje, stwierdzając zawyżenie powierzchni oraz uchybienia w przestrzeganiu wymogów. Skarżąca kwestionowała sposób wyliczenia powierzchni objętej sankcjami oraz odmowę przyznania płatności za część działek, argumentując m.in. wygaśnięciem umowy dzierżawy i błędnym wyliczeniem obszaru. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z dnia 4 lutego 2025 r. nr 9010-2025-000021 w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na 2019 r. oddala skargę. I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: 1. W dniu 29 maja 2019 r. B. sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej powoływana jako: "Spółka", "skarżąca") złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Białymstoku wniosek o przyznanie płatności na 2019 r., w którym ubiegała się o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) w ramach realizacji pakietu 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000, wariantu 4.7 - ekstensywne użytkowanie na obszarach specjalnej ochrony ptaków (OSO) i wariantu 4.8 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki, do działek rolnych o łącznej powierzchni 920,92 ha. 2. Decyzją z dnia 9 kwietnia 2021 r. nr 0189-2021-008645 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Białymstoku (dalej powoływany jako organ I instancji, Kierownik BP) odmówił Spółce przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, nakładając jednocześnie sankcję w wysokości 298.657,30 zł oraz sankcję w wysokości 4.443,00 zł, jednak w następstwie odwołania skarżącej decyzją z dnia 1 lipca 2021 r. nr 9010-2021-000998 Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łomży (dalej powoływany jako organ odwoławczy, Dyrektor POR) uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi BP. 3. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w dniu 15 grudnia 2022 r. Kierownik BP wydał decyzję nr 0189-2022-008911, jednak w następstwie odwołania skarżącej decyzją z dnia 10 marca 2023 r. nr 9010-2023-000225 uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi BP. 4. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w dniu 12 maja 2023 r. Kierownik BP wydał decyzję nr 0189-2023-013130, jednak w następstwie odwołania skarżącej decyzją z dnia 13 lipca 2023 r. nr 9010-2023-000747 uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi BP. 5. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w dniu 10 sierpnia 2023 r. Kierownik BP wydał decyzję nr 0189-2023-014146, jednak w następstwie odwołania skarżącej decyzją z dnia 16 października 2023 r. nr 9010-2023-004716 uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi BP. 6. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w dniu 8 grudnia 2023 r. Kierownik BP wydał decyzję nr 0189-2023-014856, jednak w następstwie odwołania skarżącej decyzją z dnia 23 lutego 2024 r. nr 9010-2024-000103 uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi BP. 7. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w dniu 27 listopada 2024 r. Kierownik BP wydał decyzję nr 0189-2024-016751, na mocy której odmówił Spółce uznania utraty posiadania działek objętych umową dzierżawy nr 3/2019 z dnia 11 maja 2009 r. w wyniku przeprowadzenia przetargu przez Narwiański Park Narodowy w roku 2019 jako zdarzenia siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, umorzył postępowanie w części dotyczącej powierzchni 0,05 ha wycofanej zmianą z dnia 23 listopada 2022 r. oraz przyznał płatności w ramach realizacji pakietu 4, wariantu 4.7 w pomniejszonej wysokości, nakładając sankcję w wysokości 1.085,87 zł i w ramach pakietu 4, wariantu 4.8 w pomniejszonej wysokości nakładając sankcję w wysokości 7.610,20 zł. 8. W następstwie odwołania skarżącej decyzją z dnia 4 lutego 2025 r. nr 9010-2025-000021 Dyrektor POR utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że ustalenia organu I instancji są prawidłowe. W trakcie kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono, że na deklarowanych do płatności w ramach pakietu 4, wariantu 4,7 i 4.8 działkach doszło do zawyżenia powierzchni uprawnionej do płatności (organ dokonał zmniejszenia płatności do MKO i do powierzchni podjętego zobowiązania) oraz stwierdzono uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów. Z uwagi na powyższe uchybienia zdaniem organu odwoławczego Kierownik BP prawidłowo w ramach pakietu 4, wariantu 4.7 i 4.8 przyznał płatności w pomniejszonej wysokości oraz mając na uwadze niespełnienie zobowiązań ustanowionych w programie rozwoju obszarów wiejskich lub innych obowiązków dotyczących operacji ustalił Spółce również kwotę sankcji za lata 2015-2018 w oparciu o § 34a pkt 3 lit. a) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r. poz. 415 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie rolno-środowiskowo-klimatyczne"). Dyrektor POR nie uwzględnił zarzutu dotyczącego błędnego wyliczenia przez organ I instancji łącznej powierzchni obszaru wykluczonego z płatności z zastosowaniem kar administracyjnych w ramach wariantu 4.7 i 4.8. Zdaniem Spółki organ I instancji z niezrozumiałych przyczyn dodał do siebie obie wartości ustalone w ramach poszczególnych wariantów, zamiast je od siebie odjąć, ponadto Spółka wykonała prace na obszarze większym na niż ten jaki zakładała początkowo. Wyjaśniono jednak, że zadeklarowanie powierzchni przekraczającej wielkość podjętego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego skutkuje zawyżeniem powierzchni. Dyrektor POR podkreślił, że obowiązkiem rolnika jest zadeklarowanie we wniosku o płatność prawidłowej powierzchni gruntów rolnych, ponieważ to wnioskujący rolnik dysponuje wiedzą o powierzchni użytkowanej rolniczo, decyduje o treści wniosku, który składa do ARiMR. Wypełniając wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca składa oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność. Ubiegając się o płatność to wnioskodawcy zobowiązani są do zachowania szczególnej staranności przy określeniu powierzchni, rodzaju upraw zgłaszanych do przedmiotowych płatności, a także wskazania działek ewidencyjnych, na których działki rolne są położone zgodnie ze stanem na gruncie. W zakresie tych warunków mieścić się będzie więc także prawidłowe zadeklarowanie powierzchni działek rolnych, zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym. Stwierdzono, że wniosek nie był prawidłowy pod względem faktycznym, a Spółka nie wykazała skutecznie w toku postępowania, że nie ponosi winy za zadeklarowanie we wniosku nieprawidłowych danych. Wyjaśniono, że wnioskodawcy, jako użytkownicy gruntów, winni być zorientowani o sposobie i powierzchni ich użytkowania. Wypełniając wniosek, to wnioskodawca określa zakres swojego żądania i to on ponosi odpowiedzialność za popełnione błędy. W przedmiotowej sprawie zdaniem Dyrektora POR organ I instancji prawidłowo ustalił, że Spółka przekroczyła termin 15 dni roboczych na złożenie oświadczenia o zaistnieniu siły wyższej, gdyż po raz pierwszy zgłosiła przeprowadzenie przetargu w dniu 25 kwietnia 2019 r. przez Narwiański Park Narodowy jako okoliczność o charakterze siły wyższej w piśmie z dnia 13 lutego 2023 r. Zdaniem organu odwoławczego nie można też uznać, że przedstawione okoliczności były nieprzewidywalne i niezależne od podmiotu, a ich następstw nie można było uniknąć przy zachowaniu należytej staranności. Strona postępowania wiedziała, że termin zakończenia umowy dzierżawy z dnia 11 maja 2009 r. jest niejednoznaczny, znała daty ogłoszenia i przeprowadzenia przetargu, a pomimo to zadeklarowała sporne działki we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019. Zauważono, że dla uzyskania płatności nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, ale ponadto należy je rolniczo użytkować – co oznacza, że prawo do płatności przysługuje właśnie podmiotowi, który faktycznie użytkuje działkę rolną i jest w jej dyspozycji w dniu 31 maja. B. Sp. z o.o. na podstawie umowy dzierżawy nr 3/2009 z dnia 11.05.2009 r. (zawartej na okres dziesięciu lat z Narwiańskim Parkiem Narodowym) dzierżawiła działki objęte konfliktem kontroli krzyżowej czyli działki będące przedmiotem wniosku dwóch producentów, tj. B. Sp. z o. o oraz J. Sp. z o.o. Natomiast druga strona zawarła umowę dzierżawy nr 16/2019 z Narwiańskim Parkiem Narodowym dnia 20 sierpnia 2019 r. Według Dyrektora POR w niniejszej sprawie istnieją podstawy do zastosowania wykładni wyrażonej w wyroku TSUE C-216/19, Zdaniem organu odwoławczego w sprawie mamy analogiczną sytuację, gdyż żaden z wnioskodawców nie jest właścicielem, lecz każdy z nich wywodzi tytuł prawny z umowy dzierżawy. Zdaniem organu odwoławczego na dzień 31 maja 2019 roku B. Sp. z o.o. nie posiadała prawa do dysponowania spornymi gruntami, bowiem umowa dzierżawy nr 3/2009 była zawarta na czas oznaczony, co oznacza, że wygasła po upływie 10 lat od dnia 11 maja 2009 r., tj. 10 maja 2019 r. Polskie prawo nie przewiduje automatycznego przedłużenia umowy dzierżawy zawartej na czas określony. Aby uznać, że umowa została przedłużona wymagana jest wyraźna zgoda wydzierżawiającego, a tej zgody wydzierżawiający nie udzielił, co wynika z pisma Dyrektora Narwiańskiego Parku Narodowego z dnia 23 grudnia 2022 r. 9. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając decyzję w całości, zarzuciła naruszenie: I. prawa materialnego: 1) art. 19 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz. UE L nr 181 z 20 czerwca 2014 r., s. 48-73, dalej jako: "rozporządzenie 640/2014") poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, w sytuacji gdy nie doszło do zgłoszenia do celów uzyskania dopłat obszarów niezatwierdzonych zgodnie z art. 18 rozporządzenia 640/2014, a to organ sam stwierdził że powierzchnia działki jest większa niż powierzchnia zobowiązania, co wskazuje, że pomimo prawidłowo zgłoszonych działek po ich ponownej weryfikacji przez organ rzeczywista powierzchnia zobowiązania była większa i powinna być kwalifikowana do dopłat, 2) art. 24 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U. UE L z 2013 r., nr 347, poz. 608 ze zm., dalej jako "rozporządzenie nr 1307/2013") w zw. z art. 29 ust. 1 lit a i c rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U. UE L nr 227 z dnia 31 lipca 2014 r., dalej jako: "rozporządzenie nr 809/2014") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie, poprzez uznanie, że spółka nie dysponowała nieruchomością w dniu 31 maja roku składania wniosku, wymogu przedstawienia tytułu prawnego do nieruchomości oraz uznania, że w przypadku przyznania płatności dojdzie do przyznania tej samej płatności do tego samego obszaru, w sytuacji gdy z ustaleń faktycznych wynika, że Spółka nieruchomością dysponowała w 2019 roku, wykonała zobowiązanie, a przyznanie płatności innemu podmiotowi stanowiło błąd organu, II. przepisów postępowania, tj.: 1) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako: k.p.a.) – przez niewywiązanie się przez organ z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności przez niezebranie całego oraz nierozpatrzenie już zebranego materiału dowodowego i niedokonanie jego wszechstronnej, całościowej oceny – co doprowadziło do błędnego uznania, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, 2) art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wszechstronny całego materiału dowodowego, gdzie organ z posiada wiedzę o prowadzonych pracach, zakresie zobowiązania, zgłoszonych działkach, co doprowadziło do uznania, że powierzchnię wykluczoną z płatności i powierzchnię przekraczającą zobowiązanie należało do siebie dodać, co doprowadziło do nadmiernego naliczenia kar, 3) art. 79a k.p.a. poprzez brak wskazania przez organ I instancji w piśmie informującym o zakończeniu postępowania administracyjnego wszystkich przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania wezwania spełnione lub wykazane, co mogło skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony, 4) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, że organ I instancji w sposób wyczerpujący uzasadnił wydane rozstrzygnięcie, jak również powielenie przez organ odwoławczy tego naruszenia poprzez posługiwanie się ogólnikowymi stwierdzeniami, które poddają w wątpliwość wyczerpującą analizę materiału dowodowego, a tym samym prawidłowe rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała na dwa główne błędy jakie popełnia zdaniem strony organ, to jest sposób wyliczenia powierzchni łącznej obszaru wykluczonego z płatności oraz w zakresie odmowy przyznania płatności za działki objęte "konfliktem kontroli krzyżowej" o powierzchni 141,98 ha. Organ odwoławczy w ocenie skarżącej zasadniczo powiela błędy organu I instancji, potwierdzając że zarówno wyliczenie obszaru wykluczonego powinno polegać na dodaniu do siebie obszarów, gdzie doszło do koszenia przekraczającego zobowiązanie z obszarem gdzie koszenie nie zostało wykonane jak i to, że dochodzi do konfliktu kontroli, co powoduje konieczność obniżenia płatności. Zdaniem skarżącej nielogicznym byłoby dodatkowe jeszcze karanie Spółki za to, że wykonała więcej pracy na obszarach większych niż to wynikało z pierwotnych przeliczeń. Skarżąca twierdzi, że trudno zgodzić się z zastosowanym przez organ I instancji sposobem wyliczania powierzchni. Według skarżącej powinno się przyjąć pewien błąd pomiarowy, który pozwala na uniknięcie konieczności przeliczania drobnych wielkości rzędu 0,01 ha czy nawet 0,001 ha – co w perspektywie wielohektarowych działek jest faktycznie błędem statystycznym. Ponadto w ocenie Spółki nie ulega wątpliwości, że płatności za obszar 141,98 ha należne są skarżącej – szczególnie że obowiązujące w 2019 r. przepisy nie wymagały wykazywania się tytułem prawnym do nieruchomości, a Spółka nim dysponowała (umowa dzierżawy nr 3/2009 wraz z aneksami). Podniesiono też, że choć warunek posiadania tytułu prawnego do tych gruntów na dzień 31 maja roku składania wniosku nie jest konieczny, to jednak był spełniony w tym postępowaniu wraz z warunkiem dysponowania gruntami. Potwierdzają to także ustalenia organu, który przyznaje, że najwcześniej drugi podmiot grunty te mógł objąć – choć tego nie zrobił – od dnia 20 sierpnia 2019 r. po podpisaniu umowy dzierżawy. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia do organu odwoławczego, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. 10. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. 2. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. 3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 4. Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy dwóch zasadniczych kwestii. Pierwsza z nich odnosi się do rozwiązania stwierdzonego konfliktu kontroli krzyżowej, natomiast przedmiotem drugiej jest prawidłowość ustaleń organów w zakresie zadeklarowanych i stwierdzonych powierzchni działek zgłoszonych do płatności. 5. W przedmiocie pierwszej z tak oznaczonych kwestii spornych, tj. rozwiązania konfliktu kontroli krzyżowej należy stwierdzić, że nie można uznać racji strony skarżącej, choć również przyjęte przez organy rozwiązanie jest obarczone błędem, z tym że pomimo zaistnienia tego błędu decyzje organów odpowiadają prawu. Ściślej rzecz biorąc, strony w sprawie wydają się nie zauważać, że zgłoszone przez skarżącą do płatności działki, będące w zarządzie Narwiańskiego Parku Narodowego (NPN), stanowią własność Skarbu Państwa. W sposób ogólny stanowią o tym przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2024 r. poz. 1478), regulujące m.in. zasady funkcjonowania parków narodowych, a w realiach niniejszej sprawy potwierdza ten stan rzeczy m.in. umowa dzierżawy z 11 maja 2009 r. pomiędzy NPN a skarżącą w § 1 ust. 1 tej umowy. Zastosowanie w sprawie powinien więc znaleźć art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2023 r. poz. 2298, dalej jako: u.w.r.o.w.). W myśl powołanego przepisu, jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, to taka pomoc do gruntu będącego własnością Skarbu Państwa, państwowej osoby prawnej, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządowej osoby prawnej przysługuje podmiotowi, który ma do tego gruntu tytuł prawny, z tym że w przypadku działań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 10-12 - podmiotowi, który, na dzień 31 maja danego roku, ma do tego gruntu tytuł prawny. Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne wymienia się w art. 3 ust. 1 pkt 10 u.w.r.o.w., a więc zgodnie z art. 20 ust. 4 płatność ma przysługiwać podmiotowi, który ma tytuł prawny do gruntu na dzień 31 maja danego roku. Należy więc podkreślić, że w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że organ ma prawo oczekiwać od wnioskodawcy przedstawienia tytułu prawnego na dzień 31 maja danego roku na podstawie ww. przepisu. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy miały prawo wymagać wykazania, że w dniu 31 maja 2019 r. skarżąca była stroną umowy dzierżawy co do spornych gruntów. W sprawie nie miała więc decydującego znaczenia wykładnia wyrażona przez TSUE w wyroku z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. akt C-216/19, lecz wyłącznie treść art. 20 ust. 4 u.w.r.o.w. W ocenie sądu organy przyjęły natomiast trafnie, że w dacie 31 maja 2019 r. skarżąca nie była już stroną umowy dzierżawy z NPN, gdyż umowa ta już wcześniej wygasła. W § 2 ust. 1 umowy czas trwania umowy oznaczona "na okres 10 lat od dnia podpisania umowy 07.05.2009". Nie doszło do przedłużenia czasu trwania umowy z woli stron, a przepisy prawa nie przewidują w takim przypadku wydłużenia terminu dzierżawy z mocy prawa (w szczególności nie ma zastosowania art. 695 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny - Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.). Ustalenia organów pozwalają też na stwierdzenie, że sporne grunty nie były też przedmiotem użyczenia. W tym zakresie z pisma NPN z 19 maja 2020 r. skierowanego do nowego dzierżawcy – J. sp. z o.o., załączonego do pisma NPN z 17 kwietnia 2024 r., mogłoby wynikać co najwyżej, że to ta druga spółka władała gruntami za zgodą NPN, a nie skarżąca. Należy więc stwierdzić, że warunek przedstawienia tytułu prawnego określony w art. 20 ust. 4 u.w.r.o.w. nie został spełniony, w związku z czym bez znaczenia pozostaje czy skarżąca faktycznie uprawiała sporne grunty. Ostatecznie organy błędnie uzasadniły wymóg przedstawienia tytułu prawnego, jednak ich decyzje odpowiadają prawu, bowiem zaistniała podstawa do odmowy przyznania płatności do tych gruntów. 6. Natomiast odnosząc się do drugiego spornego zagadnienia, dotyczącego prawidłowości stwierdzenia Maksymalnego Kwalifikowalnego Obszaru (MKO) ustalenia organów należy uznać w pełni za prawidłowe. W tym zakresie należy wskazać na dwie kwestie. Po pierwsze, w sprawie organy stwierdziły odchylenia polegające na tym, że powierzchnia stwierdzona działki (stwierdzona przez organ) jest większa niż deklarowana we wniosku (dalej jako odchylenia "dodatnie"), jak i przeciwnie – że powierzchnia stwierdzona jest mniejsza niż deklarowana ("ujemne"). Skarżąca podnosi, że organ nie powinien dodawać tych odchyleń do siebie, lecz uważa, że odchylenia "dodatnie" powinny pomniejszać stwierdzone odchylenia "ujemne". Po drugie, zdaniem strony nieznaczne odchylenia od deklarowanej powierzchni działki (np. 0,01 ha) mogą stanowić błąd statystyczny i nie powinny być uwzględniane. 7. Co do pierwszego twierdzenia wymaga podkreślenia, że to wnioskodawca odpowiada za treść wniosku, w tym powinien zadeklarować prawidłową powierzchnię działek. Zarówno wskazanie zbyt dużej powierzchni, jak i zbyt małej stanowi nieprawidłowość – niezgodność między deklaracją zawartą we wniosku samej strony a powierzchnią rzeczywistą. Tymczasem wnioskodawca nie może otrzymać płatności za powierzchnię, której nie zadeklarował we wniosku (odchylenia dodatnie), jak i niedopełnione w części deklaracje co do powierzchni (odchylenia ujemne). W uproszczeniu można stwierdzić, że odchylenia ujemne nie równoważą dodatnich. Przede wszystkim ma to miejsce z tego względu, że płatności przyznawane są na wniosek, a więc organy nie mogą przyznać płatności do powierzchni działki, której strona nie wskazała. Jednocześnie organy nie mogą też przyznać płatności do całej deklarowanej powierzchni działki, jeśli w rzeczywistości jest ona mniejsza. 8. Natomiast co do drugiego twierdzenia należy stwierdzić, że strona w swojej argumentacji nie próbuje odwoływać się nawet do przepisów prawa. Założenie o ewentualnym błędzie statystycznym nie ma żadnych podstaw. W orzecznictwie aprobowane są bez większych zastrzeżeń stosowane przez organy narzędzia do ustalania powierzchni działek. Nie ma podstaw w przepisach do uwzględniania jakiegokolwiek "błędu statystycznego". W orzecznictwie sądów administracyjnych zasadnie podkreśla się, że w sytuacji stwierdzenia przez organ administracyjny rozpoznający wnioski o dopłaty, że powierzchnia deklarowana we wniosku różni się od powierzchni zatwierdzonej, różnice mogą zostać stwierdzone w trakcie kontroli przeprowadzonej na miejscu bądź kontroli administracyjnej (art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004), dla potrzeb której wykorzystywać można techniki skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej (GIS) polegające na ortoodwzorowaniu lotniczym lub satelitarnym. Uzyskane w drodze jednego lub drugiego rodzaju kontroli wyniki mają równoprawne znaczenie, co oznacza, że skontrolowanie i ustalenie powierzchni rzeczywistej do dopłaty przy użyciu systemu komputerowej identyfikacji jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu lub zestawiania go z danymi z ewidencji gruntów (wyrok NSA z 24 czerwca 2009, II GSK 1069/08, powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na internetowej stronie bazy orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). 9. Sąd stwierdził również, że wielkość uchybień, a w związku z tym zmniejszenie płatności zostało określone zgodnie z przepisami rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, w szczególności § 33 ust. 3, który odsyła do załącznika nr 8 tego rozporządzenia. Organ w tabeli przyjął właściwie współczynniki, zgodnie z rozporządzeniem rolno-środowiskowo-klimatycznym. Nie jest to przy tym kwestionowane przez stronę. 10. Sąd uznał więc, że organy rozpatrzyły sprawę prawidłowo, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czemu w wyczerpujący sposób dały dowód w wydanych decyzjach. W opinii składu orzekającego organy dołożyły wszelkich starań, by dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, podjęto wszelkie działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Dokonując oceny wiarygodności zgromadzonych dowodów, organy nie były skrępowane żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonały jej w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania, opartego na wiedzy, doświadczeniu życiowym, prawach logiki, wzajemnych relacjach między poszczególnymi dowodami, z uwzględnieniem całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Za niezasadne należało zatem uznać podniesione w skardze zarzuty naruszenia wskazanych przepisów k.p.a. 11. Sąd nie doszukał się innych naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które uzasadniałyby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. 12. W tym stanie rzeczy skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło