I SA/Bk 135/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącego M. D. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego w Ł. z [...] marca 2012 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego w S. nr [...] przyznającą Panu M. D. (dalej jako skarżący), płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. Decyzje zapadły na tle następującego stanu faktycznego. Wnioskiem z 11 maja 2011 r. skarżący wystąpił o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej (JPO) do wszystkich deklarowanych działek rolnych o łącznej powierzchni wynoszącej 26,11 ha, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do działek rolnych o powierzchni 18,80 ha oraz płatności uzupełniającej do powierzchni upraw przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce - JPO TUZ) do powierzchni 7,31 ha. W dniu 20 lipca 2011 r. w gospodarstwie skarżącego została przeprowadzona kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą inspekcji terenowej, w ramach której ustalono zawyżenie powierzchni działek zgłoszonych do płatności zwierzęcej oznaczonej literami A i K. Ustalenia dokonane podczas kontroli stały się podstawą przyznania płatności zwierzęcej jedynie do 6,94 ha. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego w Ł. po rozpatrzeniu odwołania stwierdził, że w oparciu o Raport z czynności kontrolnych organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie i słusznie przyznał płatność zwierzęcą do powierzchni stwierdzonej tj. do 6,76 ha. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że wniosek nie był prawidłowy pod względem faktycznym, a skarżący nie wykazał skutecznie w toku postępowania, iż nie ponosi winy za zadeklarowanie we wniosku nieprawidłowych danych. W konsekwencji organ uznał, że nie miał zastosowania w sprawie przepis art.73 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach wsparcia bezpośredniego dal rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) 1234/2007 w odniesieniu do wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora win (Dz.U. UE. L. 2009/316/65), dalej jako rozporządzenie nr 1122/2009. W skardze na ww. decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego w Ł., skarżący kwestionuje zakwalifikowaną do płatności powierzchnię dotyczącą działek rolnych o symbolach A i K, wskazując równocześnie, iż powierzchnia tych działek rolnych zadeklarowana we wniosku jest mniejsza od powierzchni wskazanej w informacji dotyczącej działek deklarowanych do płatności. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy uznał zarzuty w niej zawarte za bezpodstawne podnosząc, że decyzje zarówno I jak i II instancji zostały wydane na podstawie przepisów prawa krajowego i unijnego. Powierzchnia działek wskazana w "informacji dotyczącej działek deklarowanych do płatność" jest powierzchnią maksymalną wskazanej działki ewidencyjnej, ustaloną na podstawie ortofotomapy, która może być wykorzystywana rolniczo tj. może być wykorzystana do uprawy roślin z grupy jednolitej płatności obszarowej. Nie oznacza to jednak, że uprawa na tej powierzchni jest zawsze prowadzona. Dlatego też Agencja w całości podtrzymała stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę uwzględniono, chociaż nie z uwagi na zarzuty w niej podniesione. Sąd administracyjny nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270, dalej jako p.p.s.a.), dopatrzył się innego naruszenia prawa procesowego, które mogła mieć wpływ na wynik sprawy. W omawianej sprawie ustalenia dokonane w trakcie kontroli na miejscu w dniu 20 lipca 2011 r. w gospodarstwie skarżącego, utrwalone w protokole z czynności kontrolnych, stały się podstawą przyznania płatności zwierzęcej do powierzchni stwierdzonej na miejscu tj. do 6,76 ha, a nie do powierzchni zadeklarowanej w złożonym przez skarżącego wniosku. (7,31 ha). Kontrole na miejscu dotyczące pojedynczych wniosków w ramach systemów pomocy obszarowej powinny być przeprowadzone z uwzględnieniem przepisów prawa wspólnotowego, jak i porządku krajowego. I tak w rozporządzeniu nr 1122/2009 wprowadzono mechanizm umożliwiający rolnikowi podpisanie sprawozdania kontroli zanim właściwy organ wyciągnie wnioski z ustaleń w zakresie zmniejszeń płatności lub wykluczeń (art.32 ust.2). W porządku krajowym realizację powyższej zasady umożliwia natomiast przepis art. 31 ust. 7 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego (Dz. U z 2008 r., Nr 170, poz.1051 ze zm.), w myśl, którego w przypadku, gdy kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie z kontroli, może w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nich zawartych. Z przepisów przytoczonych wyżej wynika, że na etapie poprzedzającym wyciągnięcie wniosków z ustaleń kontroli w przedmiocie zmniejszeń płatności lub wykluczeń organ po pierwsze zobowiązany jest zapewnić kontrolowanemu, zapoznania się z treścią sprawozdania z kontroli, a po drugie umożliwić zgłoszenie umotywowanych zastrzeżeń na piśmie w terminie 14 dni od daty doręczenia raportu (sprawozdania) z kontroli. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień. Tymczasem z akt administracyjnych wynika, że nie umożliwiono skarżącemu zapoznania się z ustaleniami poczynionymi podczas kontroli oraz zgłoszenia w ustawowym terminie umotywowanych zastrzeżeń do ustaleń dotyczących stwierdzonej w trakcie kontroli powierzchni działek A i K, zgłoszonych do płatności uzupełniającej do powierzchni upraw przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Owszem organ podjął próbę dostarczenia protokołu kontroli skarżącemu, o czym świadczyć mogą informacje zawarte na formularzu oceny raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni (k-20 akt admin.) oraz zapisy na karcie z dziennika nadawczego (k-21 akt admin.), lecz brak w aktach administracyjnych przesłanych do sądu, informacji potwierdzającej fakt odbioru spornego raportu kontroli przez skarżącego. Również skarżący na rozprawie nie był w stanie jednoznacznie potwierdzić faktu otrzymania spornego protokołu kontroli. W myśl postanowień art. 3 ust. 1. ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Natomiast w ust. 3 przepisu wskazano, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tym samym w wyniku zaniechania doręczenia raportu z kontroli, organy na etapie poprzedzającym wyciągnięcie wniosków z ustaleń kontroli i ustalania stanu faktycznego sprawy, uniemożliwiły skarżącemu zgłoszenie wniosków dowodowych oraz złożenia wyjaśnień dotyczących stwierdzonej w toku przeprowadzonej kontroli powierzchni spornych działek A i K, czym naruszył zarówno postanowienia art. 3 ust. 3 oraz art. 31 ust. 7 ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego, jak również art.32 ust.2 rozporządzenia nr 1122/2009, w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe spowodowało uchylenie zaskarżonej decyzji w oparciu o postanowienia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012 r., poz.270), dalej jako: "u.p.p.s.a.". Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien skutecznie doręczyć skarżącemu protokół kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie w dniu 20 lipca 2011 r., tak by jeszcze na etapie postępowania administracyjnego skarżącego mógł złożyć umotywowane zastrzeżenia i ewentualne wnioski dowodowe pozwalające na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 u.p.p.s.a., a o niewykonalności uchylonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art.152 u.p.p.s.a.