I SA/Bk 135/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 września 2019 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry oddala skargę. Zaskarżoną do tut. sądu decyzją z [...] lutego 2019 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. z [...] listopada 2018 r., nr r [...], wymierzającą T. P. karę pieniężną w wysokości 100.000 zł z tytułu urządzania gier na automacie [...] poza kasynem gry. W przedmiotowej sprawie [...] maja 2017 r. funkcjonariusze celno-skarbowi P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. przeprowadzili w lokalu przy ul. [...] w B. kontrolę w zakresie urządzania i prowadzenia gier hazardowych. W protokole kontroli z [...] maja 2017 r. stwierdzono, że kontrolowane urządzenie A. o ww. numerze umożliwia rozgrywanie gier na automatach w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2018 r. poz. 165 ze zm., dalej jako: "u.g.h.") W wyniku czynności kontrolnych ustalono, że kontrolowane urządzenie: 1) jest urządzeniem elektronicznym; 2) urządzenie posiada wrzutnik monet, akceptor banknotów, kieszeń na wygrane, rozpoczęcie gier może nastąpić po wcześniejszym zakredytowaniu automatu punktami kredytowymi uzyskanymi za środki pieniężne; 3) urządzenie umożliwia uzyskanie wygranej rzeczowej w postaci punktów, co pozwala na przedłużenie gry lub rozpoczęcie nowej bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także uzyskanie wygranej pieniężnej; 3) gry na urządzeniach zawierają element losowości. Organ ustalił, że podmiot prowadzący działalność w lokalu, w którym znajdowało się kontrolowane urządzenie, nie posiadał koncesji lub zezwolenia na urządzanie gier na urządzeniu, zgodnie z przepisami u.g.h. Z treści sporządzonej na potrzeby postępowania karno-skarbowego opinii biegłego Dział Laboratorium Celne P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. z [...] grudnia 2017 r. dotyczącej ww. automatu wynika m.in., że: 1) automat jest urządzeniem elektronicznym; 2) automat umożliwia uzyskanie wygranej pieniężnej oraz rzeczowej; 3) wyposażenie automatów umożliwia prowadzenie działalności komercyjnej; 4) automat umożliwia uzyskanie wygranej pieniężnej oraz rzeczowej, a gry mają charakter losowy zawierający element losowości, uzyskane wyniki są nieprzewidywalne i niezależne od woli gracza i zawierają się w definicji gier na automatach, określonej w art. 2 ust. 3 u.g.h., a możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej uzyskanej w poprzedniej grze zawiera się w definicji wygranej rzeczowej określonej w art. 2 ust. 4 u.g.h. Organ ustalił, że T. P. (najemca) w ramach prowadzonej działalności gospodarczej [...] kwietnia 2017 r. zawarł umowę najmu powierzchni ww. lokalu użytkowego w B. z M., M. i D. B. (wynajmujący). Zgodnie z § 1 umowy najemca zobowiązał się, że będzie użytkował przedmiot najmu w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Wszelkie zmiany sposobu i celu wykorzystywania pomieszczeń wymagają pisemnej zgody wynajmującego. Czysz za najem wynosił 600 zł netto. Przesłuchany [...] lutego 2018 r. w charakterze świadka M. B. zeznawał m.in., że: początkowa umowa najmu została podpisana z M. Z.; od momentu podpisania umowy do lokalu zostały wstawione stoły bilardowe i maszyny zręcznościowe, nie widział on tam automatów hazardowych; nie pamięta, kto zadzwonił do niego z pytaniem o wynajęcie części lokalu na półpiętrze; uzgodniono, że M. Z. ma płacić czynsz pomniejszony o czynsz za wynajem części lokalu na półpiętrze; nie pamięta on, kiedy na półpiętrze pojawiły się ścianki i drzwi, nie wie, co znajdowało się w środku; nie wie nic na temat automatów hazardowych; umowa z T. P. obowiązywała tylko 3 miesiące. Przesłuchany [...] października 2017 r. M. Z. zeznał, że automaty zatrzymane w maju 2017 r. nie należały do niego, lecz do T. P. – to on miał formalnie umowę dzierżawy i powierzchnia, na której stały automaty, wynajmowana była przez niego. Z uwagi na powyższy stan faktyczny i prawny, organ stwierdził, że strona w ramach prowadzonej działalności gospodarczej urządzała gry na ww. urządzeniach będących automatami w rozumieniu przepisów u.g.h., bez koncesji na kasyno gry. T. P. umożliwiał przez cały czas otwarcia lokalu wyeksponowanie gotowego do gry urządzenia, umożliwiał dostęp do niego, zapewniał zasilanie urządzenia w energię elektryczną niezbędną do jego użytkowania. Uczestniczył on w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych poprzez podejmowanie czynności nie tylko związanych z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych oraz organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzeń oraz ich używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Tym samym strona podlegała karze pieniężnej o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., wysokość której określa art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiódł T. P. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) przepisu prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 u.g.h. przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji zastosowanie polegające na wymierzeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów w świetle dokonanych ustaleń faktycznych prowadzi do wniosku, że czynności nie mogą być zakwalifikowane jako wypełniające pojęcie urządzania gier na automatach poza kasynem gry; 2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 122, art. 121 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 235 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej jako: "o.p.") poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, polegającej na wybiórczym potraktowaniu materiału dowodowego, jak również nieodniesieniu się do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji; - art. 122 o.p. w zw. z art. 235 o.p. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej przez przerzucanie na skarżącego ciężaru dowodu oraz zaniechaniu dokonania ustaleń co do rzeczywistych czynności podejmowanych przez skarżącego w stosunku do kwestionowanych urządzeń; - art. 191 o.p. w zw. z art. 235 o.p. poprzez dokonanie niezgodnej ze wskazaniami wierzy, logiki oraz zasad doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego w kwestii uznania skarżącego za podmiot urządzający gry hazardowe poza kasynem. Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu pierwszej instancji oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z 3 lipca 2019 r. WSA w Białymstoku odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej również jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Badając legalność zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier. W świetle art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona po uzyskaniu koncesji na kasyno gry. Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zakres definicji legalnej gry na automatach został poszerzony w art. 2 ust. 5 u.g.h., według którego grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Stosownie zaś do art. 89 ust. 1 u.g.h. karze pieniężnej podlega: urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia (pkt 1); urządzający gry hazardowe na podstawie udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia, który narusza warunki zatwierdzonego regulaminu, udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia lub prowadzi gry na automatach do gier, urządzeniu losującym lub urządzeniach do gier bez wymaganej rejestracji automatu do gier, urządzenia losującego lub urządzenia do gry (pkt 2); posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa (pkt 3); posiadacz samoistny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, o ile lokal nie jest przedmiotem posiadania zależnego (pkt 4); dostawca usług płatniczych, który nie przestrzega zakazu, o którym mowa w art. 15g (pkt 5); uczestnik gry hazardowej urządzanej bez koncesji, bez zezwolenia lub bez zgłoszenia (pkt 6); przedsiębiorca telekomunikacyjny, który nie wypełnił obowiązków wynikających z art. 15f ust. 5 (pkt 7); urządzający grę hazardową, której urządzanie stanowi monopol państwa (pkt 8). Według przepisu art. 89 ust. 4 u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa: w ust. 1 pkt 1 – a) w przypadku gier na automatach - 100 tys. zł od każdego automatu, b) w przypadku gier innych niż określone w lit. a i c – 5 - krotność opłaty za wydanie koncesji lub zezwolenia, c) w przypadku gier urządzanych bez dokonania wymaganego zgłoszenia - do 10 tys. zł; w ust. 1 pkt 2 - wynosi: a) w przypadku gier urządzanych na podstawie koncesji lub zezwolenia - do 200 tys. zł, b) w przypadku gier urządzanych na podstawie zgłoszenia - do 10 tys. zł; w ust. 1 pkt 3 i 4 - wynosi 100 tys. zł od każdego automatu; w ust. 1 pkt 5 - wynosi do 250 tys. zł; w ust. 1 pkt 6 - wynosi 100% uzyskanej wygranej niepomniejszonej o kwoty wpłaconych stawek; w ust. 1 pkt 7 - wynosi do 250 tys. zł; w ust. 1 pkt 8 - wynosi do 500 tys. zł; w ust. 3 - wynosi do 100 tys. zł. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 3 ww. ustawy grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W ocenie Sądu organy analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy zasadnie nałożyły na Skarżącego jako urządzającego gry hazardowe bez koncesji karę pieniężną w orzeczonej wysokości. W sprawie w toku kontroli oraz przeprowadzonych badań Działu Laboratorium Celnego P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. bezspornie ustalono cechy automatu, losowy charakter urządzanych gier oraz fakt, że automat umożliwia uzyskiwanie wygranych pieniężnych i rzeczowych. Opinia biegłego w pełni koreluje i potwierdza ustalenia dokonane w trakcie kontroli przez funkcjonariuszy celno-skarbowych, a w szczególności dotyczące funkcjonowania przedmiotowego automatu na podstawie przeprowadzonego eksperymentu odtworzenia przebiegu gry na urządzeniu. Dodatkowo przedmiotowy automat do gier był eksploatowany w lokalu bez wymaganego zezwolenia/koncesji oraz nie był zarejestrowany przez naczelnika urzędu celno-skarbowego zgodnie z art. 23a ust. 1 u.g.h. Sąd uznał za bezzasadne zarzuty skargi mające charakter procesowy. Oceniając przeprowadzone w sprawie postępowanie Sąd podkreśla, że na organy nałożony został obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i 187 § 1 o.p.). Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest nie tylko zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale również ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ powinien dokonać na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 191 o.p.). Dowodem jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 o.p.). Przeprowadzane dowody powinny być przydatne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i mają zbliżać sprawę do jej wyjaśnienia. Wyniki rozpatrzenia dowodów, dające obraz stanu faktycznego, powinny być przekonująco umotywowane i znajdować odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, obrazując proces myślowy, który doprowadził do podjęcia określonych ustaleń i w konsekwencji wydania takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy nie uchybiły powyższym zasadom postępowania podatkowego i dołożyły wszelkich starań, by dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, podjęto wszelkie działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Dokonując oceny wiarygodności zgromadzonych dowodów organy nie były skrępowane żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonały jej w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania opartego na wiedzy, doświadczeniu życiowym, prawach logiki, wzajemnych relacjach między poszczególnymi dowodami, z uwzględnieniem całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Za prawidłowością oceny uznania skarżącego za urządzający gry hazardowe bez koncesji przemawiają następujące skutecznie niepodważone dowody i fakty, wynikające ze skrupulatnie przeprowadzonego postępowania dowodowego. Z materiału dowodowego wynika, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] maja 2017 r. stwierdzono, że w lokalu przy ul. [...] w B. użytkowany był automat o nazwie A., tj. poza kasynem gry. Zgodnie z zawartą w dniu [...] kwietnia 2017 r. z M., M. i D. B. umową najmu pomieszczenia użytkowego o powierzchni 35 m² położonego w B. przy ul. [...], skarżący posiadał prawo do dysponowania wydzieloną częścią ww. lokalu. Potwierdzają to zeznania współwłaściciela nieruchomości M. B. z [...] lutego 2018 r. Z kolei przesłuchany w dniu [...] października 2017 r. świadek M. Z. zeznał, że automaty zatrzymane w miesiącu maju 2017 r. w lokalu przy ul. [...] należały do T. P., który wynajmował zajmowaną przez nie powierzchnię lokalu. Dodatkowo organ wskazał, że w lokalu najmowanym przez skarżącego kilka dni przed kontrolą przeprowadzoną w dniu [...] maja 2017 r. przeprowadzono kontrolę w zakresie urządzania gier hazardowych oraz posiadania automatów do gier bez wymaganego zezwolenia. W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] maja 2017 r. także stwierdzono urządzanie gier na automatach oraz posiadanie automatów bez wymaganego zezwolenia/koncesji, w związku z tym zatrzymano 3 automaty do gier. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że skarżący władając samodzielnie lokalem, w którym znajdowały się automaty do gier był podmiotem urządzającym gry na automatach, w lokalu przy ul. [...] w B., bez koncesji na kasyno gry. Strona umożliwiała przez cały czas otwarcia lokalu wyeksponowanie gotowego do gry urządzenia, umożliwiała dostęp do niego, zapewniała zasilanie urządzenia w energię elektryczną niezbędną do jego użytkowania. Skarżący aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych poprzez podejmowanie czynności nie tylko związanych z procesem udostępniania automatów, lecz także ze stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzeń oraz ich używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Organ w wydanej decyzji odniósł się do twierdzeń skarżącego, że jego rola ograniczyła się jedynie do oddania w podnajem wynajętej powierzchni lokalu przy ul. [...] w B. K. Sp. z o.o. W tym zakresie należy wskazać, że obowiązek podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zasadzie tej towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i art. 187 § 1 o.p.). Powyższe nie oznacza jednak, że obowiązek nieograniczonego poszukiwania dowodów ciąży tylko na organie podatkowym, zwłaszcza, gdy przeprowadzenie określonego dowodu leży w interesie strony. W kontrolowanym postępowaniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. wezwał skarżącego do nadesłania umowy najmu lokalu mieszczącego się przy ul. [...] w B. zawartej z K. Sp. z o.o. oraz faktur potwierdzających zapłatę czynszu, na które strona nie odpowiedziała i nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających jej twierdzenia. Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. skarżący został wezwany do złożenia wyjaśnień w charakterze strony w związku z urządzaniem gier hazardowych. Na powyższe wezwanie strona nie stawiła się. Stronie postępowania zapewniono także możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów oraz całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, z której również nie skorzystała. W konsekwencji zasadnie uznano, że twierdzenia skarżącego dotyczące podnajmu powierzchni lokalu przy ul. [...] w B. firmie K. Sp. z o.o. są gołosłowne i nie zostały poparte żadnymi dowodami. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających twierdzenia strony w tym zakresie. Strona też w żaden sposób nie wyjaśniła ewentualnych przyczyn niemożliwości przedłożenia żądanych dokumentów, biernie oczekując na działania organu. Dokumenty takie nie zostały również przedstawione w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dodatkowo, jak podniósł organ odwoławczy, zgodnie z § 1 pkt 5 zawartej umowy najmu przedmiotowego lokalu z dnia [...] kwietnia 2017 r., skarżący nie mógł podnajmować powierzchni innym podmiotom bez pisemnej zgody wynajmującego. Potwierdzają to również zeznania świadka M. B. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że ustaleniom dokonanym przez organy obu instancji nie można zarzucić dowolności czy sprzeczności, gdyż zostały one oparte o zgromadzony wyczerpująco i należycie oceniony materiał dowodowy. Organy wskazały dowody, na których oparły rozstrzygnięcie oraz podały powody odmówienia wiarygodności innym dowodom. Ocena stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie jest logiczna i zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Reasumując, zarzuty skargi Sąd uznał za bezzasadne. Z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że Skarżący, jako urządzający w lokalu przy ul. [...] w B. gry hazardowe bez koncesji podlega karze pieniężnej zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., a wysokość tej kary wynosi 100 000 zł od każdego automatu (art. 89 ust. 4 pkt 3 ustawy). W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).