I SA/Bk 1365/15

PostanowienieWSA w Białymstoku2016-06-13

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazał wysokie miesięczne wydatki i raty kredytów przekraczające jego dochód, ale nie przedstawił dowodów zalegania ze spłatami, może zostać uznany za dysponującego nieujawnionymi środkami finansowymi, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ pomimo wykazania wysokich miesięcznych wydatków i rat kredytów przekraczających jego dochód, nie przedstawił dowodów zalegania ze spłatami. Sąd uznał, że wnioskodawca dysponuje nieujawnionymi środkami finansowymi, które mogą pokryć koszty postępowania, co wynika z braku możliwości ustalenia faktycznych źródeł finansowania wydatków i wątpliwości co do zgodności złożonego oświadczenia z rzeczywistym stanem majątkowym.
Stan faktyczny
M. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, wskazując na samotne prowadzenie gospodarstwa domowego i emeryturę w wysokości 1.017 zł jako jedyne źródło utrzymania. Deklarował wysokie miesięczne wydatki na utrzymanie własne, domu oraz raty kredytów (ponad 2.000 zł miesięcznie), a także posiadanie domu, nieruchomości rolnej i starego samochodu. Nie przedstawił jednak dowodów zalegania ze spłatami zobowiązań.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. M. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje emerytura w wysokości 1.017 zł. Wnioskodawca ponosi wydatki związane z utrzymaniem własnym i domu w wysokości 1.500 zł oraz zakupu lekarstw – 100 zł. W skład majątku M. W. wchodzi: dom o powierzchni [...] m², stanowiący [...] bliźniaka, nieruchomość o powierzchni [...] ha oraz samochód osobowy [...] [...] rok prod. 1990. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Skarżący jest zadłużony w banku na kwotę ponad 100.000 zł (k. 43 - 44). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 18 maja 2016 r. (k. 46) M. W. oświadczył, że miesięczne wydatki związane z utrzymaniem własnym oraz posiadanego domu wynoszą około 915 zł w tym: energia elektryczna – 280 zł, gaz średnio zimą – 500 zł, podatek od nieruchomości – 43 zł, opłata za telefon, Internet i TV – 91,98 zł. Wnioskodawca jest właścicielem samochodu osobowego marki [...] [...], rok prod. 1990. Skarżący ponownie wskazał, iż ogólna kwota kredytu wynosi około 100.000 zł i jest przeznaczona na spłatę poprzednich kredytów oraz kart kredytowych, bieżące utrzymanie oraz pomoc córce studentce. Na codzienne utrzymanie, w tym leczenie skarżący wydaje kwotę około 10 zł, co stanowi 300 – 500 zł miesięcznie. W bieżącym regulowaniu rachunków (telefon i telewizor) pomaga mu pracujący syn. Wnioskodawca obecnie nie uzyskał żadnego dochodu z tytułu dodatkowej pracy (pisanie pism procesowych) k. 48 - 50. Do akt sprawy M. W. dołączył: harmonogram spłat kredytu na kwotę [...] zł, gdzie miesięczna rata w czerwcu 2016 r. wynosi 1.679,52 zł (k. 53-54); fakturę za gaz i energię elektryczną (k. 51); harmonogram spłat kredytu na kwotę [...] zł, gdzie miesięczna rata w czerwcu 2016 r. wynosi 450,72 zł (k. 52); harmonogram spłaty kredytu na kwotę [...] zł, gdzie miesięczna rata w czerwcu br. wynosi 62,39 zł (k. 52v); fakturę za leki (k. 55); kserokopie dowodu rejestracyjnego pojazdu (k. 56); odcinki emerytury za okres styczeń – marzec 2016 r. (k. 38). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sadowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu M. W. wykazał, iż wysokość jego miesięcznego dochodu wynosi 1.017 zł (emerytura). Wyszczególnione wydatki miesięczne związane z utrzymaniem domu i skarżącego stanowią łącznie około 1.215 – 1.415 zł, w tym wykazane: energia elektryczna – około 280 zł, gaz – 500 zł, podatek od nieruchomości – 43 zł, opłata za telefon, Internet, telewizję – 91,98 zł; wyżywienie i leczenie 300 – 500 zł. Ponadto, raty spłat kredytów wynoszą 2.192,63 zł – stan na czerwiec br. (k. 52 - 54); Majątek skarżącego to: dom o powierzchni [...] m², stanowiący [...] bliźniaka, nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha oraz samochód osobowy marki [...] [...], rok prod. 1990. M. W. w [...] r. i [...] r. zaciągnął kredyty bankowe na łączną kwotę 144.621,39 zł. Zobowiązanie te zostały zaciągnięte na cele konsumpcyjne - spłata zadłużeń i pokrycie bieżących wydatków. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. W sprawie niniejszej należało stwierdzić, iż treść złożonego przez M. W. oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Przede wszystkim należy podnieść, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia leży brak możliwości określenia faktycznych źródeł dochodu wnioskodawcy, nawet przy założeniu że syn wnioskodawcy opłaca mu rachunek za telefon i telewizję. Wskazany miesięczny dochód skarżącego stanowi kwota maksymalnie 1.017 zł netto. Deklarowane wydatki miesięczne wynoszą średnio około 1.300 zł, natomiast spłata kredytów miesięcznie zamyka się kwotą ponad 2.000 zł, tym samym przekraczają wskazany dochód o kwotę co najmniej 2.000 zł. W tych okolicznościach brak jest możliwości ustalenia źródeł finansowania wszystkich wydatków zwłaszcza, że M. W. oświadczył, że oprócz emerytury nie posiada zgromadzonych oszczędności. Ponadto wnioskodawca nie przedstawił żadnych dokumentów wskazujących na to, aby zalegał ze spłatą kredytów czy też bieżących rachunków. Ustalenia te nasuwają wątpliwość, co do rzeczywistej sytuacji majątkowej M. W. i rzeczywistych źródeł finansowania wykazanych wydatków. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, iż M. W. w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej, co w konkluzji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło