I SA/Bk 1365/15

PostanowienieWSA w Białymstoku2016-10-20

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, może skutkować zmianą tego postanowienia, jeśli strona nie wykazała nowych okoliczności faktycznych uzasadniających taką zmianę?
Ratio decidendi
Złożenie przez stronę kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie obliguje sądu do ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy w kontekście przesłanek z art. 246 PPSA, jeśli nie powołano nowych okoliczności mogących wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu wyrażonego w prawomocnym postanowieniu. Zmiany okoliczności muszą skutkować pogorszeniem sytuacji materialnej wnioskodawcy, uzasadniającym zmianę uprzednio wydanego rozstrzygnięcia. Orzeczenie prawomocne wiąże strony, a wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy może być rozpatrywany jedynie w trybie art. 165 PPSA.
Stan faktyczny
Wnioskodawca M. W. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek ten został złożony po tym, jak prawomocnym postanowieniem z dnia 13 czerwca 2016 r. (utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia 03 sierpnia 2016 r.) odmówiono mu przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca wykazał miesięczny dochód w wysokości 1.017 zł z emerytury i ponosi wydatki związane z utrzymaniem domu w wysokości 1.000 zł, a także spłaca raty kredytów w kwocie 2.192,63 zł miesięcznie. Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał nowych okoliczności faktycznych uzasadniających zmianę prawomocnego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Bk 1365/15 w przedmiocie odmowy przyznania M. W. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok p o s t a n a w i a - odmówić zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Bk 1365/15 w przedmiocie odmowy przyznania M. W. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2016 r. zapadłym w sprawie niniejszej referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku odmówił przyznania M. W. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W wyniku rozpatrzenia sprzeciwu wnioskodawcy postanowieniem z dnia 03 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, które stało się prawomocne. W dniu [...] sierpnia 2016 r. (data stempla pocztowego k. 85) skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k. 89). W złożonym wniosku M. W. wykazał, iż źródłem jego utrzymania pozostaje emerytura w wysokości 1.017 zł miesięcznie. Wnioskodawca ponosi wydatki związane z utrzymaniem własnym i domu w wysokości 1.000 zł. W skład majątku M. W. wchodzi: dom o powierzchni [...] m², stanowiący [...] bliźniaka oraz nieruchomość o powierzchni[...] ha. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Skarżący jest zadłużony w banku na kwotę ponad 100.000 zł (k. 43 - 44). Z dołączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że M. W. spłaca raty zaciągniętych kredytów w łącznej kwocie 2.192,63 zł miesięcznie (k. 52 – 54). Odnosząc powyższe okoliczności do niniejszej sprawy, to należało zatem stwierdzić, iż postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne - w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej również jako p.p.s.a. Złożenie przez stronę kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie obliguje do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 p.p.s.a. W takim przypadku konieczne jest przede wszystkim zbadanie, czy strona powołała nowe okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska tut. Sądu, wyrażonego w prawomocnym postanowieniu z dnia 13 czerwca 2016 r. Zmiany okoliczności muszą skutkować pogorszeniem sytuacji materialnej wnioskodawcy, uzasadniającym zmianę uprzednio wydanego rozstrzygnięcia (vide. postanowienia NSA: z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II FZ 524/16 i z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt II OZ 1088/16, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dodatkowo zgodnie z treścią art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W związku z powyższym kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy może uzyskać bieg procesowy jedynie jako wniosek o zmianę prawomocnego orzeczenia wydanego w przedmiocie prawa pomocy, w trybie przywołanego wyżej przepisu art. 165 p.p.s.a. Podsumowując zatem należało stwierdzić iż, skarżący w kolejnym złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wykazał żadnych nowych okoliczności faktycznych, które w konsekwencji stanowiłyby o możliwości zmiany wzmiankowanego prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 czerwca 2016 r. odmawiającego przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Treść analizowanego obecnie wniosku jest tożsama z wnioskiem uprzednio złożonym, nie uległa bowiem jakiejkolwiek istotnej zmianie (poza zmniejszeniem wysokości ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem własnym do 1.000 zł). W konsekwencji oświadczenie M. W. w dalszym ciągu budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym z uwagi na brak możliwości określenia faktycznych źródeł dochodu wnioskodawcy - wskazany miesięczny dochód skarżącego stanowi kwota 1.017 zł netto, natomiast deklarowane wydatki miesięczne wynoszą średnio około 3.000 zł (wydatki związane z utrzymaniem własnym i raty spłaty kredytów), tym samym przekraczają wskazany dochód o kwotę co najmniej 2.000 zł. Powyższe skutkuje brakiem podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do zmiany okoliczności w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. uzasadniających zmianę prawomocnego postanowienia tut. Sądu z dnia 13 czerwca 2016 r., a w rezultacie przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie, o czym orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło