I SA/Bk 1366/15
WyrokWSA w Białymstoku2016-03-31
Skład orzekający: Wojciech Stachurski, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Paweł Janusz Lewkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o umorzenie postępowania egzekucyjnego można kwestionować merytoryczną zasadność decyzji, na podstawie których toczy się postępowanie egzekucyjne?Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne może zostać umorzone, jeżeli obowiązek nie istniał, został umorzony lub wygasł. Jednakże, w postępowaniu o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie można kwestionować merytorycznej zasadności decyzji, na podstawie których toczy się postępowanie egzekucyjne. Aby postępowanie egzekucyjne mogło zostać umorzone, najpierw należy skutecznie wzruszyć decyzje, na podstawie których się ono toczy.Stan faktyczny
Skarżący C. L. złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w B. na podstawie tytułów wykonawczych. Dyrektor Oddziału ZUS odmówił umorzenia, wskazując na istnienie i wymagalność obowiązku, potwierdzone prawomocnymi decyzjami. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, podkreślając, że w postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować prawidłowości decyzji określających wysokość zobowiązania. Skarżący w skardze do WSA podtrzymał wniosek, powołując się na decyzje KRUS i twierdząc, że obowiązek w ZUS nie powstał.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2016 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. oddala skargę
W związku z prowadzonym przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...]4, od [...] do [...] wobec majątku C. L. ("Skarżący"), Skarżący C. L. złożył wniosek o zawieszenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z [...] września 2015 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych. Uznał, iż obowiązek istnieje i jest wymagalny. Wskazał, że decyzje z [...] grudnia 2013 r. o nr [...]i z [...] lutego 2014 r. o nr [...], które były podstawą wystawienia w/w tytułów wykonawczych, nie zostały uchylone i są prawomocne .
W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący wskazał, że postępowanie należy umorzyć w oparciu o przepis art. 59 § 1 pkt 2 upea, gdyż obowiązek nie istniał z uwagi na istnienie "bezterminowej" decyzji KRUS-u , którą otrzymał wraz
z oświadczeniem o wyborze ubezpieczenia.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał na treść art. 59 § 1 pkt 2 upea i wyjaśnił, że nieistnienie obowiązku oznacza, iż obowiązek ten nie powstał albo uchylono decyzje nakładające ten obowiązek.
Następnie Dyrektor wskazał, ze Skarżący prowadząc działalność gospodarczą był zobowiązany do opłacania składek na ubezpieczenie. Postępowanie egzekucyjne objęte tytułami wykonawczych o nr od [...] do [...], od [...] do TW [...] prowadzone jest na podstawie decyzji z [...] grudnia 2013 r. o nr [...]i z [...] lutego 2014 r.
o nr [...]. Legalność tych decyzji została potwierdzona wyrokiem Sądu Okręgowego w B. z [...] maja 2014r. sygn.. akt [...] i Sądu Apelacyjnego w B. z [...] lutego 2015 r., sygn akt [...]. W/w decyzje są prawomocne i podlegają wykonaniu. W związku z tym postępowanie egzekucyjne nie może być umorzone.
Dodatkowo organ zaznaczył, że w postępowaniu w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego nie jest możliwe kwestionowanie prawidłowości decyzji określających wysokość zobowiązania, czy decyzji o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników.
W skardze do Sądu na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej Skarżący podtrzymał wniosek o umorzenie postępowania. Wskazał, że posiada prawomocne decyzje Prezesa KRUS o objęciu ubezpieczeniem społecznym rolników oraz z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.
Zdaniem Skarżącego obowiązek opłacania składek w ZUS w ogóle nie powstał w tych okresach, za które ZUS domaga się od niego zapłaty składek. Żadna z decyzji Prezesa KRUS, na które się powołuje, nie została uchylona, zmieniona ani unieważniona, a jedynie zmiana, uchylenie lub unieważnienie tych decyzji mogło wpłynąć na zmianę ubezpieczenia. Skarżący wskazał też, że wszystkie decyzje ZUS są następstwem decyzji KRUS z dnia [...] stycznia 2005r., która została wydana
z rażącym naruszeniem prawa, zawiera wadę prawną powodującą jej nieważność
z mocy prawa i dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej prawomocną
i ostateczną decyzją. Decyzja KRUS z [...] stycznia 2005r. nie jest też dokumentem, który by zmieniał lub uchylał którąkolwiek z wymienionych w skardze decyzji.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej, podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.
Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. oraz art. 3
i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem
i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego
z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi.
Zgodnie z brzmieniem art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu, albo jeżeli obowiązek ten nie istniał. Słusznie wskazuje organ, że skarżący prowadząc działalność gospodarczą miał obowiązek odprowadzania właściwych składek na ubezpieczenia społeczne a tego nie czynił. Postępowania egzekucyjne się toczą i prowadzone są na podstawie tytułów wykonawczych wydanych w oparciu o określone decyzje, które z kolei utrzymał w mocy Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny w B. Słusznie zatem konkluduje organ, że aby zaistniała możliwość umorzenia postępowania egzekucyjnego, najpierw należy skutecznie wzruszyć
te decyzje, na podstawie których postępowanie egzekucyjne się toczy. Skarżący jednak tego nie uczynił, próbując doprowadzić do umorzenia postępowania egzekucyjnego powołując się na dowody merytoryczne, które mogą odnosić się
do decyzji a nie tego postępowania. Pamiętać bowiem należy, że w postępowaniu umorzeniowym nie można kwestionować decyzji merytorycznej, na co liczy skarżący.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a Sąd postanowił jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło