I SA/Bk 1381/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 16 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2015 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2011 r. p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej ponad uiszczoną kwotę 1.500 zł, - w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. D. C. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką A. C. Źródło utrzymania rodziny stanowi zasiłek dla bezrobotnych otrzymywany przez wnioskodawcę w wysokości 783,20 zł brutto. A. C. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Skarżący nie osiąga dochodu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, została ona zawieszona z dniem [...] kwietnia 2015 r. Bieżące wydatki rodziny pokrywane są z pozostałych oszczędności i incydentalnej pomocy córki A. C. – P. M. Wykazane wydatki miesięczne wynoszą: energia, wywóz nieczystości, telefon to 711,56 zł, koszt paliwa wynosi 300 zł; koszty jedzenia i zakupu lekarstw – 800 zł. Dodatkowo D. C. obciążony jest odsetkami bankowymi w kwocie około 1.500 zł. Wnioskodawca płaci również alimenty na rzecz swojej córki D. C. w wysokości 1.000 zł miesięcznie. Skarżący podkreślił, iż wykazane w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w sprawie niniejszej oszczędności w wysokości 21.500 zł uległy uszczupleniu. D. C. uiścił bowiem koszty sądowe w łącznej wysokości 9.000 zł, natomiast pomoc córki nie ma charakteru stałego, dlatego też część wydatków pokrywana jest ze zgromadzonych oszczędności. W skład majątku D. C. wchodzi: działka rolna w J. o powierzchni [...] ha (szacunkowa wartość 50.000 zł) – podlegająca zabezpieczeniu hipoteką przymusową; udział w [...] części nieruchomości rolnej w S, o powierzchni [...] ha (szacunkowa wartość udziału - 10.000 zł) – podlegająca zabezpieczeniu hipoteką przymusową; samochód osobowy F. F., rok prod. [...] – podlega zajęciu zabezpieczającemu; motocykl K., rok prod. [...] – podlega zajęciu zabezpieczającemu oraz zgromadzone oszczędności w wysokości 10.000 zł. Majątek odrębny A. C. stanowi: udział w [...] części nieruchomości rolnej w K. (szacunkowa wartość udziału to 30.000 zł); udział w [...] części nieruchomości rolnej w S. (szacunkowa wartość udziału 10.000 zł) oraz oszczędności w wysokości 5.000 zł. D. C. posiada dwa rachunki bankowe podlegające zajęciu zabezpieczającemu, łączne zadłużenie wynikające z tych rachunków to 10.077.041,40 zł. Dodatkowo wnioskodawca posiada rachunek nie podlegający zabezpieczeniu o zadłużeniu 9.737.201.49 zł (k. 213 – 214 i k. 37 - 39). Dodatkowo skarżący oświadczył, że wraz ze współmałżonką zajmuje nieodpłatnie nieruchomość przy ul. B. w B. stanowiącą własność P. M. (córki A. C.). Powierzchnia działki oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie nr [...], [...] – D. G. numerem [...] wynosi [...] ha, zaś posadowiony na niej budynek mieszkalny jednorodzinny ma powierzchnię użytkową [...] m2. Zajęcie zabezpieczające rachunków bankowych zmusiło wnioskodawcę do zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej oraz faktycznie pozbawiło go źródła dochodów. W [...] r. A. C. otrzymała pomoc finansową od P. M., która obecnie przebywa oraz pracuje w S. Z. w łącznej wysokości 1.500 USD. Majątek odrębny A. C. nie stanowi przedmiotu zabezpieczenia. Okoliczność, iż składają się na niego jedynie udziały w nieruchomościach, znacznie utrudnia jego zbycie. Dodatkowo majątek ten nie reprezentuje znacznej wartości, stąd środki uzyskane z jego ewentualnego zbycia mogłyby pokryć jedynie w zakresie wysokość wpisu od skargi (k. 54 – 55). W tym miejscu pokreślenia wymaga, iż dnia [...] sierpnia 2016 r. wnioskodawca wpłacił 1.500 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej (k. 200). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym przyznane zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu D. C. wykazał iż, jedyne źródło miesięcznego utrzymania dwuosobowej rodziny stanowi zasiłek dla bezrobotnych otrzymywany przez wnioskodawcę w wysokości 783,20 zł brutto (k. 62). A C. od [...] maja 2015 r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (k. 63). Wyszczególnione wydatki miesięczne wynoszą łącznie 1.982,73 zł, w tym: energia elektryczna – 479,39 zł; wywóz nieczystości – 199,80 zł; telefon, Internet - 203,54 zł; paliwo – 300 zł; żywność i lekarstwa – 800 zł (k. 57). Dodatkowo skarżący jest zobligowany do płacenia alimentów na rzecz córki w wysokości 1.000 zł miesięcznie (k. 38v i k. 66). Wykazane wydatki znacznie przekraczają uzyskiwany dochód. Małż. C. posiadają zgromadzone oszczędności w łącznej kwocie 8.000 zł (k. 224) środki te przeznaczone są na zaspokojenie bieżących potrzeb rodziny. Ponadto, koszty bieżącego utrzymania pokrywane są również z pomocy finansowej otrzymywanej od P. M. (córki A. C.) – w [...] r. pomoc ta wyniosła 1.500 USD. Majątek D. C. stanowi działka rolna w J. o powierzchni [...] ha – podlegająca zabezpieczeniu hipoteką przymusową; udział w [...] części nieruchomości rolnej w S. o powierzchni [...] ha – podlegająca zabezpieczeniu hipoteką przymusową; samochód osobowy F. F. rok prod. [...] – podlega zajęciu zabezpieczającemu; motocykl K, rok prod. [...] – podlega zajęciu zabezpieczającemu (k. 74 – 75 i k. 81 – 84). W skład majątku odrębnego A. C. wchodzi: udział w [...] części nieruchomości rolnej w K.; udział w [...] części nieruchomości rolnej w S. Rodzina zajmuje nieodpłatnie nieruchomość przy ul. B. w B. stanowiącą własność P. M. D. C. z dniem [...] kwietnia 2015 r. zawiesił prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą - Firma H. "C." D. C. (k. 65). Skarżący posiada zadłużenie na rachunkach bankowych na łączną kwotę 10.077.041,40 zł. Dodatkowo wnioskodawca posiada rachunek nie podlegający zabezpieczeniu o zadłużeniu 9.737.201.49 zł (k. 214). W tym miejscu należy wskazać, iż w tut. Sądzie zawisłe są dwie sprawy skarżącego tj. sygn. akt I SA/Bk 1381/15 i I SA/Bk 1382/15. W niniejszej sprawie wymagana wysokość wpisu od skargi kasacyjnej to 17.904 zł (k. 208), w sprawie sygn. akt I SA/Bk 1382/15 opłata ta wynosi 15.495 zł (k. 209 sygn. akt I SA/Bk 1382/15). Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż niewątpliwie rodzina wnioskodawcy nie jest w stanie ponieść wskazanych wyżej wpisów od skarg kasacyjnych w pełnym zakresie. Posiadanie przez skarżącego i pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym współmałżonkę oszczędności w łącznej kwocie 8.000 zł oraz fakt uiszczenia części wpisu od skargi kasacyjnej tj. 1.500 zł, przy jednoczesnym przyznaniu zwolnienia od uiszczania tej opłaty w pozostałym zakresie, w konsekwencji umożliwią rozpoznanie skargi kasacyjnej przez NSA, a także pokrycie innych kosztów sądowych, które ewentualnie mogą pojawić się w sprawie niniejszej. Podkreślenia wymaga, że przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej nie obejmuje już uiszczonej części tej opłaty sądowej tj. 1.500 zł. Przy ustalaniu wysokości przyznanego zwolnienia szczególnie wzięto pod uwagę całkowite zadłużenie wnioskodawcy, okoliczność pokrywania części wydatków bieżących z posiadanych oszczędności, możliwość uzyskania pomocy finansowej od P. M. oraz zabezpieczenie na poczet dochodzonych należności majątku wnioskodawcy. Koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.