I SA/Bk 139/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. Z. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2009 r. p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. E. Z. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż jej sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie mężem. Źródło utrzymania rodziny wnioskodawczyni stanowi dochód uzyskiwany przez skarżącą w wysokości 1.706 zł brutto (997,15 zł netto po odliczeniu wierzytelności ściąganej w trybie egzekucji administracyjnej k.19) oraz męża w wysokości 2.871 zł (2.364,45 zł netto k. 20). Majątek rodziny skarżącej stanowi mieszkanie własnościowe o powierzchni [...] m2 oraz samochód osobowy F. F., rok produkcji [...]. Poza tym skarżąca nie posiada żadnych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Do bieżących wydatków rodziny skarżącej należy zaliczyć: czynsz – 517 zł, energia elektryczna – 145 zł, telefon, telewizja – 150 zł, opłaty lokalne – 730 zł, benzyna – 200 zł, telefon komórkowy – 100 zł, leki – 300 zł, PZU – 48 zł, koszt bieżącego utrzymania – około 1.000 zł (k. 16-18). Pismem z dnia 27 lutego 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącą do złożenia w terminie 7 dni dodatkowego oświadczenia m.in. wskazania: czy skarżąca lub jej małżonek prowadzą działalność gospodarczą, posiadają lokaty terminowe lub inne oszczędności, a także przedłożenia dokumentów potwierdzających podnoszone okoliczności, w szczególności w zakresie ponoszonych wydatków oraz wyciągów z rachunków bankowych (k. 21). W zakreślonym terminie skarżąca nie udzieliła żadnej odpowiedzi (k. 22). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie natomiast z art. 252 § 1 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zawierać oświadczenie strony obejmujące, między innymi, dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wykładnia przytoczonych przepisów prawa wskazuje, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Wniosek ten powinien również obejmować dane, umożliwiające rzetelną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wnioskodawczyni jednakże nie zadośćuczyniła powyższemu wezwaniu i nie przedłożyła żądanych dokumentów i informacji, w szczególności w przedmiocie tego, czy nadal prowadzi działalność gospodarczą, a także posiadanych oszczędności. Ponadto nie przedłożono dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki oraz wyciągów z rachunków bankowych. Fakt ten uniemożliwia dokonanie pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji majątkowej strony, w kontekście podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W złożonym oświadczeniu E. Z. P. wykazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Wysokość miesięcznego dochodu netto jej rodziny wynosi aktualnie 3.361,60 zł. Ponoszone przez rodzinę skarżącej miesięczne wydatki zamykają się kwotą 3.190 zł. Rodzina skarżącej posiada niewielkie mieszkanie własnościowe oraz samochód F. F., rok produkcji [...]. Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z nienadesłaniem żądanych dokumentów i informacji skutkują brakiem możliwości potwierdzenia oświadczenia strony w zakresie osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków, a w konsekwencji uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej strony skarżącej i pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nadto należy zaakcentować, iż na podstawie akt administracyjnym niniejszej sprawy można wnioskować, iż skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą, a więc dochód skarżącej faktycznie może być zupełnie inny niż wskazany we wniosku. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy bowiem stwierdzić, iż posiadanie przez rodzinę skarżącej stałego źródła dochodu pozwala na uznanie, iż E. Z. P. jest w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodniła zaistnienia takiej okoliczności. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.