I SA/Bk 14/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych powyżej kwoty 300 zł sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące: sierpień, wrzesień i październik 2006 r. p o s t a n a w i a przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych powyżej kwoty 300 zł. A. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 300 zł podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem oraz matką. Mąż skarżącej aktualnie odbywa karę pozbawienia wolności na terenie Białorusi. Źródło utrzymania rodziny stanowią wynagrodzenie skarżącej w kwocie 3.200 zł, wynagrodzenie syna w wysokości 1.850 zł oraz emerytura matki wnioskodawczyni w kwocie 1.162 zł. Skarżąca posiada dom o powierzchni [...] m2 oraz działkę budowlaną o powierzchni [...] m2. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, iż od momentu wszczęcia postępowań skarbowych działalność gospodarcza jej męża przestała funkcjonować, a znaczna część majątku firmy, w tym samochody, została zatrzymana na terenie Białorusi. Skarżąca obecnie sama utrzymuje dom i pomaga finansowo mężowi. Ma nadto do spłacenia orzeczoną na terenie Białorusi grzywnę w wysokości około 50.000 USD. Rodzina wnioskodawczyni poza wskazanym majątkiem nie posiada żadnych innych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Dodatkowo skarżąca wskazała, iż oprócz kosztów utrzymania swojej rodziny ponosi jeszcze koszty utrzymania męża (około 1.000 zł miesięcznie) oraz spłaca leasing w wysokości 2.500 zł (k. 12-13). Pismem z dnia 26 stycznia 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał wnioskodawczynie do złożenia dodatkowego oświadczenia (k. 16). W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej podniósł, iż konto bankowe skarżącej, na które dokonuje się wpłat z tytułu wynagrodzenia, zostało w dniu 2 lutego 2011 r. zajęte przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. do kwoty 84.941,93 zł (k. 18). Ponadto wnioskodawczyni wywiodła, iż do miesięcznych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem rodziny należy zaliczyć: spłatę kredytu w KB – 400 zł; energię elektryczną – 233,90 zł; gaz 110 zł; Internet – 55 zł; telefony – 152 zł; woda i odbiór nieczystości – 60 zł; odpady -32 zł; TV –N – 90 zł; bilety miesięczne – 78 zł; paliwo – 250 zł; składa PZU za samochód – 70 zł; PZU – Życie – 90 zł; składka KRUS – 107 zł; PZU dzieci i komitet rodzicielski – 25 zł; listy na Białoruś – 36 zł; wpłaty na konto męża na Białorusi – 200 zł; karty telefoniczne na Białoruś – 40 zł; rata za zakup pralki – 120 zł, opłata składki zdrowotnej z działalności gospodarczej – 233 zł; opłata księgowości – 61 zł, leki i leczenie – 376 zł. Łącznie miesięcznie wydatki skarżącej wynoszą 2.818,90 zł. Ponadto A. W. podała, iż działka budowlana nie przynosi żadnych dochodów (k. 19-20). Do akt sprawy A. W. dołączyła dokumenty potwierdzające ponoszone przez jej rodzinę wydatki oraz osiągane dochody, a także wyciągi z rachunków bankowych (k. 21-38) oraz decyzję o zajęciu rachunku bankowego (k. 39). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu A. W. wykazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z synem oraz matką, ponadto na jej utrzymaniu pozostaje mąż, odbywający karę pozbawienia wolności na Białorusi. Wysokość miesięcznego dochodu wnioskodawczyni oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym wynosi 5.435,88 zł (wynagrodzenie wnioskodawczyni - 2.423,16 zł – k. 33, emerytura matki – 1.162,72 zł – k. 34, wynagrodzenie syna – 1.850 zł - k. 35). Wydatki miesięczne związane z bieżącym utrzymaniem wnioskodawczyni oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą łącznie około 2.818,90 zł. Ponadto skarżąca uiszcza miesięcznie kwotę około 2.500 zł tytułem raty leasingowej (k. 32), ma do spłacenia karę grzywny męża w wysokości 50.000 USD oraz zobowiązanie podatkowe na kwotę 84.941,93 zł, z powodu którego zostało zajęte konto bankowe skarżącej (k. 39). Skarżąca poza domem o powierzchni [...] m 2 oraz działką budowlaną o powierzchni [...] m2, nie posiada żadnego innego majątku ani oszczędności. Działalność gospodarcza prowadzona przez męża skarżącej zakończyła swój byt prawny, a znaczna część majątku firmy została zatrzymana i zajęta w Białorusi. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość dochodu osiąganego przez rodzinę wnioskodawcy, w zestawieniu z wyszczególnionymi wydatkami, a także tym, iż wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności, jest zadłużona wobec Urzędu Skarbowego i z tytułu grzywny orzeczonej na Białorusi oraz ma zajęte konto bankowe pozwalają na przyznanie A. W. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 300 zł. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Pokrycie przez skarżącą całości kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, niewątpliwie pogorszyłoby sytuację finansową rodziny wnioskodawczyni, a jej prawo do sądu zostałoby zdecydowanie ograniczone. Podkreślenia bowiem wymaga to, iż skarżąca z własnych środków opłaca doradcę podatkowego, który reprezentuje go w sprawie niniejszej, co przy wysokości osiąganego miesięcznego dochodu, wykazanych wydatkach oraz stanie majątkowym wskazuje, iż nie będzie ona w stanie pokryć całości kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez A. W. kwoty 300 zł tytułem kosztów sądowych, przy jednoczesnym zwolnieniu z obowiązku ich uiszczenia w pozostałym zakresie nie doprowadzi do pogorszenia sytuacji materialnej rodziny wnioskodawczyni i mieści się w możliwościach płatniczych skarżącej. Przy tym jest zgodnie z zakresem jej wniosku. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.