I SA/Bk 143/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 lipca 2014 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz zobowiązania do uiszczenia opłaty za okres od 1.07.2013 r. do 31.12.2013 r. oddala skargę Decyzją z dnia [...]. lutego 2014 r. nr [...] Burmistrz J. określił J. M. (dalej Skarżąca) wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynoszącą 9,50 zł miesięcznie oraz zobowiązał Skarżącą do uiszczenia tej opłaty w łącznej kwocie 57 zł za okres od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. Jako podstawę prawną wskazał m.in. art. 6o i art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm.). Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy ww. rozstrzygnięcie. Kolegium za bezsporne uznało, że Skarżąca jest właścicielką nieruchomości położonej w miejscowości [...] - działka nr [...]. W związku z tym stosownie do art. 5 ust. 1, ust. 3 i ust. 3b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ma obowiązek zapewnienia na nieruchomości utrzymania czystości i porządku przez: wyposażenie nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, chyba że na mocy uchwały rady gminy, o której mowa w art. 6r ust. 3, obowiązki te przejmie gmina, jako część usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za uiszczoną przez właściciela opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi; zbierania powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych, pozbywania się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi. Stosownie do art. 6m ust. 1 ww. ustawy Skarżąca nie złożyła deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Nie złożyła jej również po otrzymaniu wezwania Burmistrza J. z dnia [...] czerwca 2013 r. Mając powyższe na uwadze Kolegium stwierdziło, że Burmistrz uprawniony był do wydania decyzji, którą określił Skarżącej miesięczną wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w miejscowości [...] oraz określił wysokość tej opłaty za okres od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. Organ odwoławczy zauważył, że przedmiotową nieruchomość zamieszkuje tylko Skarżąca, zatem uzasadnione jest przyjęcie miesięcznej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 9,50 zł, gdyż zgodnie z § 1 ust. 3 uchwały nr XXVI/150/13 Rady Miejskiej w Jedwabnem z dnia 28 czerwca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty (Dz. Urz. Woj. Podlaskiego z 2013 r., poz. 2892), stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi różnicuje się w zależności od ilości osób zamieszkujących w danym gospodarstwie domowym oraz od sposobu zbierania odpadów (segregowane lub niesegregowane) ustalając miesięczną stawkę w wysokości 9,50 zł za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium uznało, że nie mają one wpływu na zmianę skarżonej decyzji. Okoliczność, że Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej nie stanowi podstawy do odstąpienia od ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w okresie od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. W skardze do Sądu Skarżąca podniosła, że jej sytuacja materialna nie pozwala na uiszczenie opłaty w wysokości 9,50 zł miesięcznie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała, się niezasadna. Powstanie obowiązku z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości zostało przez ustawodawcę zróżnicowane w zależności od tego, czy na danej nieruchomości zamieszkuje co najmniej jeden mieszkaniec (art. 6i o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). I tak jeżeli zamieszkuje - obowiązek powstaje w każdym miesiącu, w którym ten mieszkaniec na danej nieruchomości zamieszkuje; jeżeli nie zamieszkuje - obowiązek powstaje w każdym miesiącu, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne i to tylko wtedy, gdy rada gminy wyda uchwałę obejmującą nowym systemem także nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy (por. W. Radecki, Komentarz do art. 6i ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, LEX 2012). Na podstawie art. 6m ust. 1 tejże ustawy, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Deklaracja ma przy tym charakter bezterminowy, wykazuje się w niej miesięczną wysokość opłaty, która obowiązuje aż do zaistnienia okoliczności wpływających na jej wysokość, z czym powinno się wiązać złożenie nowej deklaracji. Na mocy postanowień art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta upoważniony został do określenia, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Biorąc pod uwagę treść odesłania z art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zastosowanie w zakresie elementów tej decyzji oraz procedury jej wydawania będą miały przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012, poz.749 ze zm., dalej w skrócie, jako: "o.p."). W konsekwencji przyjąć należy, że decyzja, o której mowa w art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (określająca opłatę), stanowi w istocie decyzję określającą wysokość zobowiązania, o której mowa w art. 21 § 3 o.p. Norma wyrażona w tym przepisie stanowi natomiast, że jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Z zestawienia wskazanych wyżej norm wynika, iż decyzja określająca wysokość opłaty będzie wydawana także, gdy nie złożono deklaracji. Ponieważ w przypadku nieruchomości zamieszkanych obowiązek uiszczenia opłaty powstaje z mocy prawa (art. 6i ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach) za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec, a dodatkowo w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalania wysokości opłaty, uiszcza się ją w zmienionej wysokości już za cały miesiąc, w którym nastąpiła zmiana (art. 6m ust. 2 tejże ustawy), to przyjąć należy, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna być określona po zakończeniu danego miesiąca. Nie musi przy tym upłynąć termin płatności opłaty, gdyż ten wynika ze stosownej uchwały rady gminy i nie zawsze jest powiązany z danym miesiącem. W takim przypadku decyzja powinna wskazywać wprost okres, którego dotyczy i z uwagi na to, że określenie wysokości opłaty możliwe jest jedynie za okresy, w których powstał obowiązek jej uiszczenia decyzja nie powinna działać do przodu. Organ zatem, wydając decyzję określającą wysokość opłaty powinien ograniczyć się jedynie do tych miesięcy, za które zobowiązanie do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi już powstało (por. wyrok WSA w Bialymstoku w sprawie o sygn. I SA/Bk 630/12, publ. W centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Mając nas uwadze powyższe stwierdzić należy, że w przypadku nieruchomości zamieszkanych obowiązek uiszczenia opłaty powstaje z mocy prawa (art. 6i ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach) za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec, a decyzja określająca wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter wtórny względem powstałego w ten sposób zobowiązania. Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że Skarżąca zamieszkuje na nieruchomości położonej w miejscowości [...], działka nr [...], której jest właścicielką, a więc zobowiązana była złożyć deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ponieważ Skarżąca nie złożyła deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, burmistrz uprawniony był na mocy art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, do określenia w drodze decyzji wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W tym miejscu podkreślić należy, że organ w sposób prawidłowy wydając decyzję określającą Skarżącej wysokość opłaty ograniczył się jedynie do tych miesięcy, za które powstał obowiązek uiszczenia opłaty i za które został on już skonkretyzowany. Podnoszona przez Skarżącą okoliczność trudnej sytuacji materialnej pozostaje bez wpływu na powstanie obowiązku uiszczenia opłaty, może być natomiast podstawą ubiegania się o przyznanie ewentualnych ulg w spłacie. W tym stanie rzeczy nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji orzeczono, jak w sentencji na mocy art.151 ustawy z 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.).