I SA/Bk 146/10
PostanowienieWSA w Białymstoku2010-10-05
Skład orzekający: Sławomir Presnarowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który pozostaje w związku małżeńskim, ale żyje w separacji faktycznej z orzeczoną rozdzielnością majątkową i nie utrzymuje kontaktu z małżonką, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż jego sytuacja materialna i osobista nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Mimo pozostawania w związku małżeńskim, skarżący żyje w separacji faktycznej z orzeczoną rozdzielnością majątkową, nie utrzymuje kontaktu z żoną i nie korzysta z jej pomocy. Jego dochody są niskie, a korzysta z pomocy rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący R. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada majątku ani oszczędności, a jego dochód wynosi 360 zł brutto. Pozostaje w separacji faktycznej z małżonką, z którą ma orzeczoną rozdzielność majątkową. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc błędną ocenę stanu faktycznego i nie uwzględnienie wcześniejszych rozstrzygnięć sądu w podobnych sprawach.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz po rozpoznaniu w dniu 5 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych sprawy ze skargi R. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
R. D., dalej powoływany również jako skarżący, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada majątku oraz zgromadzonych oszczędności. Źródło utrzymania wnioskodawcy stanowi wynagrodzenie z tytułu wykonywanej pracy w wysokości 360 zł brutto. Skarżący od 2 lat pozostaje w separacji faktycznej z małżonką, ma ustanowioną z nią rozdzielność majątkową. W codziennym utrzymaniu skarżącego pomaga od czasu do czasu rodzina.
Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2010 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu R. D. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym w terminie sprzeciwie R. D. zaskarżył powyższe postanowienie, zarzucając błędną ocenę stanu faktycznego, nadmierny formalizm prawny oraz nie wzięcie pod uwagę wcześniejszych rozstrzygnięć WSA w Białymstoku, w których został zwolniony od kosztów sądowych przy rozstrzyganiu innych decyzji dotyczących tej samej kontroli podatkowej. Podtrzymując okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, podkreślił, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, mimo pozostawania formalnie w związku małżeńskim, nie rozmawia ze swoją żoną, a jeżeli już to za pośrednictwem swego brata. Wskazał, iż częściowo pomaga mu matka, będąca emerytką oraz brat, który użyczył mu pomieszczenie w podpiwniczeniu domu o pow. 25 m².
Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje:
Wobec skutecznego wniesienia przez Skarżącego sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez Sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie u.p.p.s.a).
Stosownie do regulacji z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym (w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych) - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa.
W ocenie Sądu, przytoczone przez skarżącego we wniosku jak również sprzeciwie, okoliczności stanowią dostateczne uzasadnienie do przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Wykazał on, iż jego sytuacja materialna i osobista nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Jednocześnie wskazać należy, iż w innych sprawach zawisłych przed tutejszym sądem, skarżącemu w oparciu o identyczną sytuację majątkową i rodzinną zostało przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Jak wynika z treści sprzeciwu oraz złożonego wniosku, mimo pozostawania skarżącego w związku małżeńskim nie utrzymuje on z żoną praktycznie żadnych kontaktów. Małżonkowie mają orzeczoną rozdzielność majątkową, nie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym i nie udzielają sobie jakiejkolwiek, wzajemnej pomocy. Z akt sprawy wynika wręcz, że od dwóch lat nie rozmawia z mężem bez pośrednictwa jego brata. Przyjąć zatem należało, iż do oceny sytuacji majątkowej skarżącego należy wziąć pod uwagę jedynie dochody uzyskiwane przez skarżącego, a te z pewnością nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skarżący utrzymuje się z niewielkiego dochodu w kwocie 360 zł brutto, korzysta również z pomocy finansowej i materialnej swojej matki oraz brata. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że sytuacja majątkowa Skarżącego nie pozwala mu na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie.
Wobec powyższego, stosując przepisy art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło