I SA/Bk 148/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 06 lipca 2011 r. sprawy ze skargi J. S. - [...]" na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru importowanego z Chin 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz strony skarżącej kwotę 177 zł (słownie: sto siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] września 2010 r., działająca z upoważnienia firmy "Z." J. S. w H. (dalej powoływana jako "Skarżący"), agencja celna J. [...] S.A., zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu w Oddziale Celnym w B. towar w postaci tkanin o łącznej masie 9.250 kg, ujęty w fakturze nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., wystawionej na łączną kwotę 41.332,25 USD, na warunkach dostawy FOB Szanghaj. W treści faktury wyodrębniono wartość tkaniny na kwotę 40.620,25 USD oraz koszt przewozu ("freight cost") w kwocie 712 USD. W dokumencie SAD zgłaszający zadeklarował warunki dostawy FOB Szanghaj, wskazując w polu 22 dokumentu kwotę faktury 40.620,25 USD, z pominięciem kwoty 712 USD, określonej w tej fakturze jako koszt przewozu. Do zgłoszenia celnego dołączono m.in. wystawioną przez przewoźnika - firmę M. [...] Sp. z o.o. z W. - fakturę nr [...] z dnia 22 września 2010 r., odnoszącą się do kosztów transportu towaru z Szanghaju do H. Jednocześnie Skarżący przedłożył oświadczenie z dnia [...] września 2010 r., w którym stwierdził, iż kwota 712 USD nie jest kosztem tego towaru, lecz dotyczy innej przesyłki kurierskiej. Przedmiotowe zgłoszenie, jako spełniające wymogi formalne, zostało przez organ celny przyjęte i towar zwolniono celem użycia zgodnie z wnioskowaną procedurą. W dniu 5 października 2010 r. organ celny wydał postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania celnego, uzasadniając to koniecznością wyjaśnienia wątpliwości organu celnego co do zadeklarowanej wartości towaru będącego przedmiotem ww. zgłoszenia celnego, a w szczególności wysokości kosztów transportu, mających wpływ na wyżej określoną wartość. Przedmiotem prowadzonego postępowania było ustalenie, jak należy traktować kwotę 712 USD, opisaną w fakturze nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. jako "freight cost". Mając na uwadze treść oświadczenia Skarżącego z dnia 28 września 2010 r., organ celny dwukrotnie wzywał Skarżącego do nadesłania informacji, pozwalającej na ustalenie, której przesyłki dotyczy kwota 712 USD, jak również o wskazanie, czy przesyłka ta została objęta procedurą celną na obszarze Wspólnoty oraz o nadesłanie ewentualnych dokumentów, potwierdzających ten fakt. Ponadto wezwano Stronę do nadesłania bankowych dokumentów, potwierdzających zapłatę za towar ujęty w przedmiotowym zgłoszeniu celnym. W piśmie z dnia 25 października 2010 r. Skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie z dnia 28 września 2010 r., jak też, że towar na fakturze jest w cenach "FOB", a transport morski i lądowy był wykonywany przez firmę M. [...] - faktura transportowa tej tkaniny była dołączona do zgłoszenia celnego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w B. określił w nowej wysokości kwotę długu celnego od towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego z dnia [...] września 2010 r. z uwzględnieniem kwoty 712 USD dotyczącej kosztu przewozu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż z faktury zakupu wynika, że odbiorca został obciążony zarówno ceną towaru jak też kosztem przesyłki w kwocie 712 USD. Skoro Skarżący nie wskazał innej przesyłki, której dotyczą sporne koszty transportu jak również bankowych dokumentów potwierdzających zapłatę za towar, należało przyjąć, że sporne koszty transportu powinny powiększyć wartość celna towaru w kwocie 712 USD. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, Dyrektor Izby Celnej w B., decyzją z dnia [...] marca 2011 r., Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję, Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie prawa materialnego w postaci art. 29 ust. 1 i art. 32 ust. 1 e rozporządzenia Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez jego błędną wykładnię, która doprowadziła do uznania, iż wartość tkaniny ujętej w zgłoszeniu celnym kwoty wynosi 41 332,25 USD, zamiast zadeklarowanej wartości 40 620,25 USD, pomimo, że kwota 712 USD, wpisana na tej samej fakturze stanowi koszt transportu innego towaru, a strona dołączyła do zgłoszenia celnego fakturę nr 5239799161, potwierdzającej poniesiony przez nią koszt przewozu towaru objętego przedmiotową fakturą. Ponadto Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122, art 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niewystarczające rozpatrzenie całego materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie, tj.: - pominięcie oświadczenia strony o tym, że kwota 712 USD dotyczy kosztów transportu innego towaru, niż towar zgłoszony do procedury dopuszczenia do obrotu i przyjęcie tej pozycji jako podstawy do wymiaru kolejnej należności publicznoprawnej, pomimo, że od tej kwoty zostały uiszczone wszelkie należności publicznoprawne na podstawie odrębnego zgłoszenia celnego; - nieuwzględnienie znaczenia oświadczenia ujętego na fakturze [...] o zastosowaniu reguły INCOTERMS, t.j. reguły FOB, ani wyjaśnień stron na tę okoliczność, które dostatecznie uzasadniają stawki ujęte w zgłoszeniu SAD nr [...], bez potrzeby przedstawiania dodatkowych dokumentów, zupełnie nie związanych z towarem zgłoszonym do procedury dopuszczenia do obrotu; - nieuwzględnienie oświadczenia wystawiającego fakturę [...], iż towar o wartości 40 620,25 USD jest objęty w cenach "FOB Szanghaj", a przez to błędne odczytanie pozycji ujętych w tej fakturze, niezgodnie z jej treścią oraz regułami INCOTERMS -Międzynarodowych Reguł Handlu, skutkujących przyjęciem, że pozycja "freight cost" na kwotę 712 USD ujmuje koszty transportu towaru przez sprzedawcę do miejsca załadunku na statek, pomimo, że użyte przy wartości towaru określenie "FOB - Free On Board" wyklucza obciążenie kupującego tymi kosztami. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, iż organy celne uznały, że w przypadku, gdy na kwocie faktury wystawionej na ogólną kwotę, obejmującej cenę sprzedanego towaru oraz koszty przesyłki lub transportu, określone "freight cost" przyjmuje się że te koszty są związane z transportem towaru wymienionego w fakturze, pomijając przy tym konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie, uwzględniającego wyjaśnienia strony, a przede wszystkim nie dokonując interpretacji treści faktury według reguł dostawy towaru wyrażonych w INCOTERMS - Międzynarodowych Regułach Handlu, stosowanych w handlu międzynarodowym. Już sama interpretacja określeń reguły INCOTERMS wskazanej przy pozycji ceny sprzedaży, odnosząca się do warunków wg FOB, dowodzi, że kwota 712 USD musi się odnosić do całkiem odrębnej transakcji. Zastosowana reguła "FOB", wskazana przy cenie sprzedaży na kwotę 40 620,25 USD, oznacza, że towar uznaje się za dostarczony po jego załadunku na wskazany przez kupującego statek w macierzystym porcie sprzedawcy. Wszelkie koszty poniesione przez sprzedawcę do tego momentu ujęte są przez niego w kalkulacji ceny towaru, a nie w odrębnych pozycjach na wystawionej fakturze. W świetle tej reguły na sprzedawcy ciążą następujące koszty: załadunek, cło w kraju sprzedawcy, transport do portu macierzystego, wyładunek w porcie macierzystym, opłaty portowe w porcie macierzystym. Skarżący zaznaczył, że postępowanie organu ograniczyło się jedynie do skierowania do strony dwóch wezwań do dostarczenia dowodów na wskazaną przez siebie okoliczność. Według Strony wezwanie organu do potwierdzenia uiszczenia kwoty wynikającej z faktury nr [...], nie stanowi przydatnego dowodu w sprawie. Strona z oczywistych względów opłaciła łączną kwotę ujętą w fakturze, gdyż taka kwota obejmowała jego oba zobowiązania. Zaniechaniem organu było pominięcie treści faktury oraz oświadczeń składanych ze strony skarżącej. Decyzje organów administracyjnych są negatywne dla strony tylko z uwagi na okoliczność, że nie zastosowała się z całą dokładnością do treści ich wezwań. Zdaniem Skarżącego, pisemne wyjaśnienie Skarżącego powinno być wystarczające do przyjęcia przez organ deklarowanej przez stronę kwoty wartości towaru. Ponadto organ nie pouczył strony o możliwości złożenia oświadczenia w trybie art. 89 Ordynacji podatkowej, mimo, że żadna z wykazywanych okoliczności nie wymagała przedstawienia zaświadczenia. Skarżący przytoczył również orzeczenie WSA w Lublinie, z dnia 29 stycznia 2010 r. l SA/Lu 602/09, które stwierdza, iż o przekroczeniu granic prawa do oceny dowodów świadczy to, iż organ administracji pozostawia pozą swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę i pomija istotne dla sprawy dowody lub dokonuje ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Według Skarżącego, organ nie posiadał żadnego dowodu na przyjęcie interpretacji niezgodnej z oświadczeniem strony i zasadami wyrażonymi w regułach INCOTERMS. W uzasadnieniu decyzji nie uzasadniono przyjęcia oświadczeń strony jako budzące wątpliwość, a tym bardziej nie wykazano, że wydane rozstrzygnięcie znajduje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w B., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do zasadności uwzględnienia przez organy celne w wartości celnej importowanego towaru kwoty 712 USD z tytułu kosztów przewozu, ujętej w wystawionej przez eksportera fakturze za towar. Skarżący, konsekwentnie przez całe postępowanie przed organami jak i w postępowaniu sądowoadministracynym wskazywał, że sporna kwota nie dotyczy towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] września 2010 r., lecz dotyczy innej przesyłki kurierskiej. Skarżący dołączył do zgłoszenia celnego fakturę z dnia [...].09.2010 r., odnoszącą się do kosztów transportu towaru z Szanghaju do H. Z kolei organy przyjęły, że skoro Skarżący, pomimo dwukrotnych wezwań, nie przedstawił dokumentów wskazujących jakiej konkretnie przesyłki dotyczy kwota 712 USD, zaliczyły ją do wartości celnej zgłoszonego towaru jako koszty przewozu. W ocenie Sądu nie można podzielić takiego postępowania organów celnych. W tym miejscu należy podkreślić, iż jednym z istotnych aspektów postępowania podatkowego (także prowadzonego przez organy celne) jest kwestia przypisania ciężaru dowodu. W toku postępowania dowodowego obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie prawdy materialnej. W tym celu organ podatkowy powinien wykorzystać wszystkie środki dowodowe określone w art. 180 i następnych o.p. Zgodnie z zasadą zupełności postępowania dowodowego (art. 187 o.p.) organ podatkowy jest zobowiązany zebrać i wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zasadą jest, że ciężar dowodzenia w postępowaniu podatkowym spoczywa na organie podatkowym i organ nie może go przerzucać na stronę. Owszem, w sytuacji, gdy podatnik wywodzi istnienie swojego uprawnienia do obniżenia podstawy opodatkowania (lub innej preferencji podatkowej lub celnej), to on będzie obowiązany do wykazania organowi podatkowemu wszelkich okoliczności potwierdzających zasadność skorzystania z uprawnienia, jednakże taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Skarżący przedstawił dokumenty świadczące o poniesionych kosztach transportu towaru objętego zgłoszeniem celnym (dodatkowa faktura), tym samym nie był zobowiązany do przestawienia dokumentów, z których miałoby wynikać, że rzeczywiście poniesione koszty były w innej wysokości, niż przez niego zgłoszone. W świetle powyższego przyjąć należało, że to nie na Skarżącym, lecz organach ciążył obowiązek wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 122 o.p.). Wbrew twierdzeniom organu, na Skarżącym nie ciążył obowiązek nadesłania informacji, pozwalających na ustalenie, do której transakcji odnoszą się koszty transportu w wysokości 712 USD. Skarżący już przy zgłoszeniu celnym oświadczył, że kwota 712 USD nie jest kosztem przewozu towaru wskazanego na fakturze i dotyczy innej przesyłki, na potwierdzenie, czego przedłożył dodatkową fakturę nr [...] z dnia [...].09.2010 r. wystawioną przez M. [...] Sp. z o.o. Także treść faktury z dnia [...].08.2010 r., nr [...], z zastosowaniem reguły INCOTERMS ("FOB Szanghaj") wskazuje, że to nie Skarżący, lecz sprzedający był zobowiązany do poniesienia kosztów związanych z transportem towaru ujętego na fakturze. Zatem to organ, przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy, był zobowiązany do wyjaśnienia jakiej transakcji dotyczy kwota 712 USD, skoro z dokumentów i twierdzeń przestawionych przez Skarżącego wynikało, że nie dotyczy ona towaru ujętego w fakturze nr [...]. Dodatkowo wskazać należy, iż takie postępowanie organu doprowadziło do sytuacji, w której do wartości celnej towaru zostały zaliczone dwie wartości opiewające na koszty przewozu - raz kwota 712 USD zawarta w fakturze nr [...] oraz drugi - kwota zawarta w fakturze wystawionej przez M. [...] Sp. z o.o. Z pewnością takie postępowanie organu nie może być uznane za budzące zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.). Podkreślić należy, iż twierdzenia Skarżącego prezentowane w trakcie postępowania przed organami w zakresie kwoty 712 USD znalazły potwierdzenie w piśmie procesowym Skarżącego z dnia 12 lipca 2011 r. (k. 37 i nast. akt) oraz piśmie procesowym organu z dnia 13 lipca 2011 r. (k. 35 i nast. akt). Zaznaczyć należy, iż sam organ celny przyznał, że Skarżący kwotę 712 USD zadeklarował do innego zgłoszenia celnego - SAD [...] z dnia [...].08.2010 r. dokonanego w Urzędzie Celnym III [...] w W., choć z zastrzeżeniem, że nie można jednoznacznie wskazać na podstawie jakich dokumentów została zadeklarowana i wyliczona powyższa kwota. Organ stwierdził przy tym, że otrzymane od Urzędu Celnego III [...] w W. dokumenty nie dają podstawy do twierdzenia, iż kwota 712 USD wskazana w fakturze [...] z dnia [...].08.2010 r. dołączonej do zgłoszenia celnego [...] z dnia [...].09.2010 r. odnosi się do przesyłki towaru zgłoszonego do procedury do obrotu według SAD [...] z dnia [...].08.2010 r. W ocenie Sądu, powyższe twierdzenia organu dowodzą jedynie, że w trakcie przeprowadzonego postępowania organ zaniechał wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i w konsekwencji, na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, dokonały ustaleń związanych z wartością celną towaru sprowadzonego z Chin. W przeprowadzonym postępowaniu organ był zobowiązany do wykazania, że kwota 712 USD, zawarta w fakturze nr [...] dotyczy zgłoszenia celnego [...] z dnia [...].09.2010 r., czego nie uczynił. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że wskazywana przez organ okoliczność, że brak jest wystarczających dowodów wskazujących, że kwota 712 USD z faktury nr [...] dotyczy innego zgłoszenia celnego - dokonanego przez Skarżącego w Urzędzie Celnym III [...] w W. w żaden sposób nie przesądza, że kwota ta dotyczy właśnie zgłoszenia celnego [...] z dnia [...].09.2010 r. Znamiennym jest również to, że Urząd Celny III [...] w W. nie dopatrzył się nieprawidłowości w dokonanym przez Skarżącego zgłoszeniu celnym z dnia [...].08.2010 r. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ powinien uzupełnić materiał dowodowy o dokumenty przekazane przez Urząd Celny III [...] w W. w zakresie zgłoszenia do obrotu towaru według dokumentu SAD [...] z dnia [...].08.2010 r. i na tej podstawie dokonać wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Niedopuszczalnym jest sytuacja, w której ta sama kwota 712 USD, stanowi koszt przewozu dwóch różnych dostaw towarów należących do Skarżącego. Stwierdzone wyżej uchybienia związane z naruszeniem przepisów procedury spowodowały uchylenie zaskarżonej decyzji na mocy art. 145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O niewykonalności decyzji orzeczono na mocy art. 152 wspomnianej ustawy, a o kosztach na mocy art. 200 w związku z art. 205 § 2 i 3 ustawy oraz na podstawie § 2, § 6 pkt 1, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).