I SA/Bk 149/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 lipca 2014 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok oddala skargę. Pismem z [...] września 2013 r. pełnomocnik Pana P.M. (dalej jako Skarżący lub Strona) zwrócił się z wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. Jako przesłankę do wznowienia postępowania wskazano m. in art. 240 § 1 pkt 1) Ordynacji podatkowej tj. dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Do wniosku załączono między innymi kserokopię obcojęzycznego dokumentu podając, że jest to "pismo Federalnego Urzędu Finansowego z H.-M. z [...] maja 2007 r. w sprawie użycia karnetów TIR i listów przewozowych CMR", co ma w opinii Skarżącego dowodzić okoliczności fałszowania dokumentów przewozowych przez BVBA D.S.F., w tym faktur za usługi transportowe. Pełnomocnik wniósł również o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków: A.G., J.K., H.S., A.K., M.D., H.M., na okoliczność "fałszowania faktur Wnioskodawcy przez spółkę BVBA D.S.F. Belgia i zawyżania wielkości frachtu, zmiany oryginałów tych faktur bez wiedzy Wnioskodawcy i posiadania pieczątek podatnika przez tą spółkę". Ponadto wniósł o przesłuchanie M. i A.M. w powyższym zakresie. Postanowieniem z [...] października 2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. na podstawie m.in. art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. Po przeprowadzeniu postępowania Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z [...] listopada 2013 r. Nr [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu organ podatkowy wskazał, iż procedura reklamacyjna dotyczyła przewozów wykonanych w 2007 r., a nie w 2002 r. Ponadto z dokumentów przedłożonych przez Stronę nie wynikało, aby miało miejsce jakiekolwiek fałszerstwo dokumentów, w szczególności tych w oparciu o które określono podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym za 2002 r. Nie zgadzając się z treścią decyzji Pełnomocnik Strony pismem z [...] grudnia 2013 r. złożył odwołanie od powyższej decyzji zarzucając naruszenie art. 120, art. 122, art. 188, art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5, art. 240 § 2, art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej w B. podzielił stanowisko wyrażone w decyzji organu I instancji i utrzymał w mocy decyzję tego organu. Nie zgadzając się ze stanowiskiem Skarżący wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Wniosła o: * uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w B. nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. z powodu naruszenia prawa procesowego podatkowego mającego istotny wpływ na wynika sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) * oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił: 1) rażące naruszenie zasady prawdy materialnej określonej w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a tym samym nie rozpatrzenia całego materiału dowodowego w stopniu mającym wpływ na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. 2) rażące naruszenie zasady swobodnej oceny materiału dowodowego określonego w art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób dowolny wyłącznie w kierunku in dubio pro fisco w stopniu mającym wpływ na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia. 3) rażące naruszenie stawowych przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 240 § 1 pkt 1 i § 2 Ordynacji podatkowej - poprzez niewłaściwe odczytanie a tym samym niewłaściwe stosowanie tej normy prawnej w niniejszej sprawie, co spowodowało w wyniku nie uchylenie decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych Dyrektora Izby Skarbowej w B. nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. 4) pominięcie przez organ podatkowy przesłanek do uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej - poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego co najmniej z dowodów wskazanych przez Skarżącego, wobec tego nastąpiło, zdaniem Skarżącego, naruszenie dalszych przepisów procedury podatkowej w stopniu znacznym, w postaci naruszenia: * art. 120 Ordynacji podatkowym - poprzez nie działanie organów podatkowych na podstawie przepisów praw, lecz poza tymi granicami lub wbrew tym przepisom * art. 121 § 1 Ordynacji podatkowych - poprzez prowadzenie postępowania przez organy podatkowe w sposób nie budzący zaufania do tych organów, * art. 122 Ordynacji podatkowej - poprzez nie wyjaśnienie rzeczywistego stanu faktycznego i nie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w tym zakresie a głównie działania wnioskowanych w toku postępowania przez Skarżącego , * art. 210 § 4 Ordynacji podatkowych - poprzez brak uzasadnienia faktycznego zaskarżenia decyzji a głównie nie wskazanie faktów które organ odwoławczy uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga jest nieuzasadniona. Postępowanie wznowieniowe jest samodzielnym postępowaniem, którego istotą jest ustalenie, czy zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Postępowanie takie jest postępowaniem nadzwyczajnym, które toczy się w zawężonych ramach. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Należy przy tym podkreślić, że postępowanie prowadzone po wznowieniu nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Zakres postępowania prowadzonego w wyniku jego wznowienia jest węższy aniżeli postępowania zwyczajnego i ogranicza się do badania podstaw wznowienia wskazanych przez wnioskodawcę. Pełnomocnik Strony we wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną jako przyczynę wznowienia wskazał przesłankę wynikającą z art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, ograniczone jest wystąpieniem łącznie dwóch warunków: – w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu; – sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Jak słusznie, zdaniem Sądu, ocenił organ odwoławczy, z przedłożonych przez pełnomocnika Strony dokumentów nie wynika, aby miało miejsce jakiekolwiek fałszerstwo dokumentów, a w szczególności tych na podstawie których określono podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym za 2002 r. Wskazana przez pełnomocnika Skarżącego przesłanka wznowienia postępowania nie wypełnia dyspozycji art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Pełnomocnik podniósł, iż decyzję oparto w głównej mierze na dowodach uzyskanych z organów skarbowych Królestwa Belgii w postaci zapisów komputerowych u belgijskiego kontrahenta, które okazały się fałszywe po zakończeniu postępowania podatkowego w obu instancjach. Podniósł, iż kontrahent belgijski fałszował faktury, wpisując wyższe kwoty frachtu bez wiedzy i woli Skarżącego. Także przedłożona korespondencja pomiędzy Zrzeszeniem Międzynarodowych Przewoźników Drogowych w Polsce a Skarżącym wskazuje jedynie na prowadzone postępowanie wyjaśniające i reklamacyjne dotyczące karnetów TIR nr [...], [...], [...], [...] wystawionych w urzędzie w M. w lutym 2007 r Zwrócić należy uwagę również na fakt, iż w korespondencji skierowanej do Zrzeszenia Międzynarodowych Przewoźników Drogowych Skarżący, powołuje się na konkretne dowody tj. m.in. faktury nr [...] z [...] lutego 2007 r., nr [...] z [...] lutego 2007 r., nr [...] z [...] lutego 2007 r. Z powyższego jednoznacznie wynika, że procedura reklamacyjna dotyczyła przewozów wykonanych w roku 2007, a nie w roku 2002. Zatem nie mają one znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż postępowanie wznowieniowe toczyło się w zakresie zobowiązania podatkowego za rok 2002. Zatem zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej jest nie zasadny. Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 240 § 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z w/w przepisem jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne w celu ochrony interesu publicznego, postępowanie z przyczyn określonych w § l pkt 1 lub 2 może być wznowione również przed wydaniem przez sąd orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa. Przez oczywistość fałszu dowodu należy rozumieć przypadki, gdy bez potrzeby prowadzenia ekspertyzy wynika z cech zewnętrznych dokumentu, że został przerobiony. Chodzi tu o obiektywną oczywistość sfałszowania dowodu. Należy podkreślić, że przepis ten ma zastosowanie tylko do spraw, gdy sfałszowanie dowodu jest oczywiste, czyli nie istnieją wątpliwości co do tego faktu. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik Skarżącego nie przedstawił żadnych dowodów, które potwierdzałyby jego twierdzenia o fałszywości faktur, na podstawie których wydano decyzje w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r., jak też o wydaniu tych decyzji w wyniku przestępstwa. Nie przedstawił również ani orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany, ani orzeczenia sądowego stwierdzającego popełnienie przestępstwa. Niemniej jednak, co wynika z akt sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej w B. przeanalizował sprawę również w aspekcie omawianego uregulowania art. 240 § 2 Ordynacji podatkowej. Organ nie dopatrzył się oczywistości sfałszowania dowodu, czemu dał wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Przesłanką do wznowienia postępowania nie może więc być tylko informacja o prowadzonym postępowaniu reklamacyjnym dotyczącym karnetów TIR. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego. Jak już wyżej wskazano z przedłożonej korespondencji pomiędzy Zrzeszeniem Międzynarodowych Przewoźników Drogowych w Polsce a Skarżącym wynika, że prowadzone jest postępowanie wyjaśniające i reklamacyjne dotyczące karnetów TIR wystawionych w urzędzie w M. w lutym 2007 r. Z przedłożonych do wniosku o wznowienie postępowania dokumentów jednoznacznie wynika, że procedura reklamacyjna dotyczyła przewozów wykonanych w roku 2007, a nie w roku 2002. Wobec braku dokumentów z których wynikałoby oczywistość sfałszowania faktur z roku 2002, brak było również podstaw do przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wnioskowanym przez pełnomocnika Skarżącego, żądania oryginałów faktur od kontrahenta belgijskiego oraz ustalenia w jaki sposób zakończyła się sprawa karnetów TIR wystawionych w roku 2007. Przedstawione przez Stronę dowody dotyczyły 2007 r. i nie mają wpływu na określenie zobowiązania podatkowego za rok 2002. Nie można także zgodzić się z Pełnomocnikiem Strony, iż decyzja organu II instancji wydana została z naruszeniem prawa i podstawowej zasady wynikającej z art. 120 Ordynacji podatkowej. W toku prowadzonego postępowania organy podatkowe działały zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, w tym także zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Organy bowiem poddały ocenie podnoszone przez pełnomocnika Strony okoliczności i zapoznały się z przedłożonymi dokumentami. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Pełnomocnik Skarżącego stwierdza w skardze, iż decyzja organu odwoławczego nie zawiera uzasadnienia faktycznego oraz nie wskazuje faktów, które organ odwoławczy uznał za udowodnione a także dowodów którym dał wiarę oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Zdaniem Sądu zarówno organ podatkowy pierwszej jak i drugiej instancji wskazał w decyzji okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a także dokonał oceny przedłożonych dokumentów przez Stronę we wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W uzasadnieniu faktycznym decyzji wskazano w sposób szczegółowy i logiczny, dlaczego nie uznano dowodów przedłożonych przez Stronę jako podstawy do zmiany decyzji ostatecznej. W skardze pełnomocnik Skarżącego zawarł również zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Nie można jednak w tym wypadku twierdzić, że pojawiły się nowe okoliczności, istniejące w dacie zdarzenia a nie znane organowi w sprawie. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.