I SA/Bk 150/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.),, sędzia WSA Andrzej Melezini, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 maja 2017 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. Z. na postanowienie Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o przyznanie płatności na rok 2016 oddala skargę. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], odmawiające J. Z. (dalej Skarżący) wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na 2016 r., płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na 2016 r. oraz płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na 2016 r. Organ wskazał, że wniosek o przyznanie ww. płatności Skarżący złożył w dniu [...] listopada 2016 r. Zauważył następnie, że zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 364 ze zm.) oraz § 19 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 415 ze zm.), wniosek o przyznanie przedmiotowych płatności składa się do kierownika biura powiatowego ARiMR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedziby rolnika lub zarządcy, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Odwołując się do treści art. 21 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 maja 2016 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2016 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 680), art. 13 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L nr 181 z 20 czerwca 2014 r., str. 48), organ odwoławczy stwierdził, że w 2016 r. ostatnim dniem terminu do złożenia przedmiotowego wniosku był dzień 11 lipca 2016 r. Wniosek został natomiast złożony 134 dni po terminie. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że materialny charakter terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności powoduje, że jego upływ skutkuje wygaśnięciem bądź niemożnością dochodzenia przed organem administracji roszczenia o przyznanie płatności. Organ uznał w konsekwencji, że w sytuacji, gdy żądanie z uzasadnionych przyczyn nie może być wszczęte, należy wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, zgodnie z art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem Skarżący złożył skargę do Sądu, w której wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości, jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. W skardze sformułowano zarzuty naruszenia: - art. 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nieprawidłowe ustalenie daty wszczęcia postępowania jedynie na podstawie kopii wniosku złożonego w dniu [...] listopada 2016 r. skutkujące uznaniem, iż doszło do złożenia wniosku po upływie terminu. - art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy a polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu skutkujące całkowitym pominięciem przy ustaleniu daty wszczęcia postępowania - dnia doręczenia organowi wniosku nadanego przez Skarżącego drogą pocztową, który powinien zostać zarejestrowany w elektronicznym systemie ewidencji wniosków zgodnie z dyspozycją art. 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności - art. 61 § 3 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że datą wszczęcia postępowania jest data złożenia kopii wniosku przez Skarżącego a nie data zaewidencjonowania złożonego wniosku w systemie elektronicznym, o którym mowa w art. 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności zostać zarejestrowany w elektronicznym systemie ewidencji wniosków. - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i całkowite pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności związanej z przeprowadzoną oceną elektronicznego systemu ewidencji wniosków w sytuacji gdy obowiązek jej prowadzenia spoczywa na organie a wniosek o wszczęcie postępowania został nadany przesyłką pocztową w kwietniu 2016 r. - art. 10 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uniemożliwienie stronie zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy organy podjęły prawidłowe czynności związane ze złożoną przez skarżącego kopią wniosku o przyznanie płatności za 2016 r. i czy w realiach sprawy decyzja organu o odmowie wszczęcia postępowania jest zgodna z prawem. Analiza dokumentów znajdujących się w aktach sprawy pozwala Sądowi na stwierdzenie, iż stan faktyczny został ustalony prawidłowo, a wnioski wyciągnięte z tych ustaleń odpowiadają prawu. Bezspornie, skarżący złożył kopię wniosku z zamiarem wszczęcia w jego oparciu postepowania o przyznanie płatności na 2016 r. i wbrew jego twierdzeniom zawartym w skardze, organ nie procedował z tym wnioskiem, bowiem postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. odmówił wszczęcia postepowania w sprawie. U podstaw legły ustalenia, iż skarżący złożył wniosek z uchybieniem terminu do jego złożenia. Ani w trakcie postępowania przed organem, ani też w postępowaniu sądowo – administracyjnym skarżący nie przedłożył żadnych dowodów świadczących o tym, że oryginał wniosku złożony został w terminie. Nie potwierdza złożenia wniosku z zachowaniem terminu informacja skarżącego, iż wniosek o płatność na rok 2016 został przygotowany przez pracownika Powiatowego Zespołu Doradztwa Rolniczego w B. w dniu [...].04.2016r., następnie przez skarżącego opłacony, na co przedłożył dowód uiszczenia opłaty od wniosku. Dokumenty te i wyjaśnienia potwierdzają fakt podejmowania przez skarżącego czynności faktycznych zmierzających do złożenia wniosku, poprzedzające samo złożenie wniosku, w żadnym jednak razie nie mogą być uznane za czynności złożenia wniosku. Skarżący na tą okoliczność nie przedstawił dowodów. Nie dysponuje bowiem dowodem nadania przesyłki na poczcie, bądź dowodem przyjęcia przesyłki bezpośrednio przez Agencję. W takiej sytuacji twierdzenia skarżącego, iż dokonał terminowego złożenia wniosku potraktować należało jako gołosłowne i nie poparte jakimikolwiek dowodami. Wobec prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych organy obu instancji trafnie zastosowały przepisy prawa materialnego, a mianowicie ustawę z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami oraz Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Działanie rolno - środowiskowo – klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na kata 2014 – 2020. Przepisy powołanych wyżej aktów prawnych w zestawieniu z uregulowaniami wynikającymi z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 16 maja 2016 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu wskazywały datę 15.06.2016 r. jako maksymalny termin do którego należało złożyć wniosek o płatność. Skarżący, co wynika z jego pism składanych w toku postępowania a znajdujących się w aktach organu, miał świadomość, iż złożenie kopii wniosku nastąpiło z naruszeniem terminu, jednakże nie miał świadomości, że oryginał wniosku do organu nie wpłynął. W tym stanie faktycznym zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 7 , 61 i 77 kpa uznać należy za całkowicie chybione. Trudno bowiem wymagać od organu podejmowania czynności w sytuacji, gdy do organu nie wpłynął oryginał wniosku. A o poprawności takiego rozumowania świadczy brak zarejestrowania go uprzednio w krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Ponieważ w sprawie organ wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, a więc rozstrzygnięcie niemerytoryczne w oparciu o art. 61 a § 1 kpa, a nie decyzję, o której mowa w art. 10 kpa, nie było obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w postepowaniu. Godzi się w tym miejscu przywołać stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 13 grudnia 2007 r. – V SA/ Wa 199/07, LEX nr 484910 , iż sformułowanie "przed wydaniem decyzji" jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o ten moment postępowania, w którym organ administracji publicznej, po zakończeniu postępowania dowodowego, przechodzi do fazy podjęcia rozstrzygnięcia. Dotyczy to zarówno postępowania przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji. Możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji jest więc dla strony niejako ostatnią szansą na przedstawienie i uzasadnienie swojego stanowiska. W niniejszej sprawie postepowanie zakończyło się przed fazą jego wszczęcia, a zatem art. 10 kpa nie miał zastosowania. Reasumując Sąd uznał skargę za pozbawioną podstaw i orzekł o jej oddaleniu, stosownie do treści art. 151 p.p.s.a.