I SA/Bk 151/04

WyrokWSA w Białymstoku2004-08-11

Skład orzekający: sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia NSA Józef Orzel, asesor WSA Urszula Barbara Rymarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może zmienić ostateczną decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego za dany okres, jeśli zmiana okoliczności faktycznych nastąpiła po doręczeniu tej decyzji, a przed wydaniem decyzji o zmianie nakazu płatniczego?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może zmienić ostatecznej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego za dany okres na podstawie zmiany okoliczności faktycznych, jeśli zmiana ta nastąpiła po doręczeniu decyzji stronie, a przed wydaniem decyzji o zmianie nakazu płatniczego. W takiej sytuacji organ powinien rozważyć wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Ponadto, brak zapewnienia stronie 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału stanowi naruszenie przepisów procesowych, które może być podstawą do uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Wójt Gminy B. wydał decyzję ustalającą łączny wymiar zobowiązania podatkowego Państwu F. na rok 2004. Następnie, w związku ze zmianą w rejestrze gruntów dokonaną przez Starostwo Powiatowe w S., Wójt Gminy B. decyzją o zmianie nakazu płatniczego zwiększył wymiar zobowiązania podatkowego. Skarżący nie zgodzili się z przekwalifikowaniem ich gruntu na działkę budowlaną bez ich zgody. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na zmiany w rejestrze gruntów i art. 254 Ordynacji podatkowej. Skarżący złożyli skargę do WSA w Białymstoku, zarzucając bezprawne postępowanie organów i naruszenie prawa własności.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. i stwierdził, że nie może być ona wykonana w całości. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz Skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie sędzia NSA Józef Orzel,, asesor WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Urszula Zajko, po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi J. i A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego za 2004 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz Skarżących kwotę 100,00 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Wójt Gminy B. dokonał wymiaru podatków lokalnych na 2004 roku Państwu J. i A. F., decyzją z dnia [...] lutego 2004r. Nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2004r. - na łączną kwotę [...] zł, z czego podatek rolny wyniósł [...] zł, a podatek od nieruchomości [...] zł (decyzja doręczona została dnia [...] lutego 2004 r.). W związku z otrzymanym w dniu [...] marca 2004 r. ze Starostwa Powiatowego w S. zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2004 r. o zmianie w rejestrze gruntów dokonanym w wyniku aktualizacji użytków, Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] o zmianie nakazu płatniczego nr [...] zwiększył łączny wymiar zobowiązania podatkowego o kwotę [...] zł (wysokość podatków lokalnych łącznie wyniosła [...] zł). Z treści zawiadomienia otrzymanego ze Starostwa w S. wynikało, że należąca do Skarżących działka o nr geodezyjnym [...] i powierzchni [...] ha opisana była przed zmianą, jako grunty rolne zabudowane RVI, a po zmianie opisana została w rejestrze gruntów, jako teren mieszkaniowy B. Ponieważ część gruntu wchodzącego w skład działki nr [...] - o powierzchni [...] m2 - była już wcześniej wykorzystywana na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i w tej części opodatkowana podatkiem od nieruchomości, przy naliczaniu podwyższonego podatku zastosowano stawkę podatku od nieruchomości wynoszącą 0,15 zł ustaloną uchwałą nr [...] Rady Gminy B. z dnia [...] grudnia 2003r., do pozostałej część działki o powierzchni [...] m2 . Skarżący wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. odwołanie od tej decyzji zwiększającej wymiar podatku, nie godząc się z przekwalifikowaniem posiadanego przez nich gruntu, na którym rosną krzewy i drzewa owocowe na działkę budowlaną. Wskazali, że w ogrodzie nie planują żadnej zabudowy i nie rozumieją jak można zmienić przeznaczenie gruntu bez zgody właściciela gruntu i bez podania podstawy prawnej takiej zmiany. Decyzją z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zmiany w rejestrze gruntów wiążą organ podatkowy przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego za dany okres. Uznano, że skoro zmiany w rejestrze gruntów miały miejsce po dokonaniu wymiaru za rok podatkowy, to stosownie do postanowień art. 254 Ordynacji podatkowej oraz art. 6 ust.3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz.84 ze zm.) Wójt Gminy B. był obowiązany do podwyższenia podatku za 2004 r. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w dniu 1 czerwca 2004 r. została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W złożonej skardze wskazano, że postępowanie organów administracji jest bezprawne i narusza prawo własności poprzez zmianę przeznaczenia posiadanej przez Skarżących działki bez wiedzy i zgody właścicieli. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podnosząc, że ani decyzja Kolegium ani Wójta Gminy B. nie wprowadzały zmian w klasyfikacji gruntów, a jedynie uwzględniając dokonane zmiany w klasyfikacji gruntów dokonane decyzją Starosty S. zwiększyły wymiar podatku na 2004 r. Wskazano również, że w przypadku wzruszenia decyzji Starosty S. z dnia [...] stycznia 2004 r. o zmianie klasyfikacji gruntów zaistnieją przesłanki do wznowienia postępowania podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie jednak nie z powodów przywołanych przez Skarżących. Sąd nie będąc związany zarzutami skargi dopatrzył się innego rodzaju naruszenia przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zauważa, ze zgodnie z treścią art. 254 ustawy Ordynacja podatkowa "decyzja ostateczna ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego za dany okres może byś zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutku wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji". Jedyną przesłanką wzruszenia decyzji ostatecznej jest w tym wypadku taka zmiana stanu faktycznego, która dotyczy faktów prawotwórczych wpływających na wysokość zobowiązania podatkowego, a zmiana stanu faktycznego musi nastąpić po doręczeniu decyzji stronie. Starosta S. decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] orzekł o wprowadzeniu do ewidencji gruntów i budynków dla obrębu B. zmian ustalonych w operacie nr [...] . Powyższa decyzja stała się prawomocna [...] lutego 2004 r. natomiast Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] lutego 2004r. Nr [...], doręczoną dnia [...] lutego 2004 r., dokonał wymiaru podatków lokalnych na 2004 roku Państwu J. i A. F. W tym stanie faktycznym nie można mówić, że zmiana okoliczności faktycznych powstała po doręczeniu decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2004 r. W ocenie Sądu w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy art. 240 § 1 pkt.5) ustawy Ordynacja podatkowa będące podstawą wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji ostatecznej. Postępowanie wznawia się m.in., jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały w dniu wydawania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że przy wydawaniu decyzji w sprawie zmiany nakazu płatniczego przez organ pierwszej i drugiej instancji nie wyznaczono stronom 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału (art. 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa), a tym samym uniemożliwiono Skarżącym udziału w postępowaniu. Jest to jedna z przesłanek uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania. Z zasady ogólnej postępowania wynika, że strona ma zagwarantowany udział w postępowaniu wyjaśniającym. Chodzi o stworzenie możliwości podejmowania przez stronę czynności procesowych w celu obrony jej interesów prawnych. Decyzja podatkowa jest prawidłowa, jeżeli spełnia łącznie dwa warunki: 1. jest zgodna z normami materialnego prawa podatkowego, 2. została wydana zgodnie z normami procesowego prawa podatkowego. Naruszenie tych norm powoduje wadliwość decyzji (wadliwość materialno-prawna albo wadliwość procesowa). Wadliwość procesowa decyzji obwarowana jest w Ordynacji podatkowej sankcją wzruszenia decyzji w trybie wznowienia postępowania. Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem norm prawa procesowego, w ocenie Sądu jest to naruszenie, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) i c) i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję. W oparciu o przepisy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło