I SA/Bk 154/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 6 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. J. na postanowienie Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2013, 2015 i 2016 oddala skargę. W dniu [...] maja 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w B. zawiadomił W. J. (zwaną dalej: "Skarżącą") o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie kwot nienależnie pobranych płatności przyznanych na mocy decyzji z dnia [...] października 2013 r., nr [...], decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] i decyzji z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone w dniu 1 czerwca 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru). Po rozpatrzeniu akt sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. w dniu [...] sierpnia 2017 r. wydał decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, na mocy której dokonał Skarżącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości 7 558,65 zł. Powyższa decyzja została skutecznie doręczona w dniu 4 września 2017 r. W dniu [...] listopada 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pełnomocnik Skarżącej- adwokat M. C. - złożyła do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wraz z odwołaniem. W dniu [...] grudnia 2017 r. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wydał dwa postanowienia. Jednym z powołaniem się na art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, zwanej dalej: "k.p.a.") stwierdził wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Postanowienie to jest przedmiotem kontroli sądowej w sprawie niniejszej o sygnaturze I SA/Bk 154/18. Drugim z powołaniem się na art. 58 i 59 § 2 k.p.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to jest przedmiotem skargi Skarżącej zarejestrowanej w WSA w Białymstoku pod sygnaturą II SA/Bk 153/18. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzającego, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu (nr [...]), organ podniósł, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego została skutecznie doręczona dorosłemu domownikowi, który podjął się oddania przesyłki adresatowi w dniu 4 września 2017 r. Odwołanie zaś od ww. decyzji zostało złożone w dniu 13 listopada 2017 r., czyli po upływie ustawowego terminu, który minął z końcem 18 września 2017 r. Na powyższe postanowienie Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), polegające na błędnej interpretacji pojęcia "braku winy w uchybieniu terminu" wskutek niepełnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy i tym samym niesłuszne odmówienie uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. b) art. 77 § 1 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej, a nie wszechstronnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, c) art. 12 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie wnikliwego zbadania sprawy i ograniczenie się do jej pobieżnej oceny, d) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, przyporządkowanie ustaleń faktycznych do z góry obranego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlegała oddaleniu. Zakres kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie ze skargi na określony akt organu administracji publicznej determinuje przedmiot zaskarżenia. W sprawie niniejszej przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie organu odwoławczego wydane w oparciu o art. 134 k.p.a. Przepis ten nakłada na organ odwoławczy obowiązek stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sytuacjach dostrzeżenia, że do takiego uchybienia doszło. Norma z art. 134 k.p.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, albowiem z jej dyspozycji wynika, że wydanie takiego postanowienia nie zależy od uznania organu i jest on zobligowany do jego wydania w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania. (por. teza wyroku WSA w Gliwicach z 3 października 2014 r. sygn. II SA/Gl 439/14, opubl. Lex nr 1647383, wyrok WSA w Białymstoku I SA/Bk 595/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku uprzedniego przywrócenia terminu do dokonania danej czynności, gdyż w takim przypadku ustają okoliczności obligujące organ do wydania postanowienia zgodnie z art. 134 k.p.a. Terminy do wnoszenia środków odwoławczych (odwołań, zażaleń) mają charakter ustawowy. Przepisy k.p.a.wprost określają długość ustawowego terminu do wniesienia odwołania i zażalenia oraz początek biegu takiego terminu. Przepis art. 129 § 2 k.p.a. stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie. W sytuacji gdy stronę w postępowaniu administracyjnym reprezentuje pełnomocnik a doręczeń pism kierowanych do strony dokonuje się do rąk pełnomocnika, termin do wniesienia odwołania biegnie od daty doręczenia decyzji pełnomocnikowi. W postępowaniu administracyjnym uchylenie się od skutków prawnych uchybienia terminu następuje poprzez żądanie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego, przy czym o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania (por. treść art. 59 § 2 k.p.a.). W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, decyzja organu I instancji z dnia z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] została doręczona dorosłemu domownikowi, który podjął się oddania przesyłki adresatowi (art. 43 k.p.a.) w dniu 4 września 2017 r., a 14 – dniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upływał dla Skarżącej w dniu 18 września 2017 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że odwołanie wniesione przez stronę skarżącą w dniu 13 listopada 2017 r. było wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia przepisem art. 129 § 2 k.p.a. Powyższe zostało właśnie stwierdzone zaskarżonym postanowieniem wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., które musiało być wydane, gdyż postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone postanowienie nie naruszyło art. 134 k.p.a. Wydanie takiej treści postanowienia było następstwem ustalenia obiektywnego faktu spóźnienia się ze złożeniem odwołania i odmową przywrócenia Skarżącej terminu do wniesienia tego odwołania. Stwierdzenie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu nie jest bowiem dopuszczalne wyłącznie dopóty, dopóki nie jest rozstrzygnięta przez właściwy organ kwestia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Prawidłowość odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania została stwierdzona przez WSA w Białymstoku w sprawie o sygn. akt I SA/Bk 153/18. W świetle powyższego nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Nie doszło też do naruszenia art. 12 § 1 k.p.a. Ponadto bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a., gdyż powołane przepisy nie miały zastosowania w przedmiotowej sprawie. Reasumując, w ocenie Sądu, podczas wydawania zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Skutkowało to koniecznością oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.