I SA/Bk 156/10
PostanowienieWSA w Białymstoku2010-05-12
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni spełniła ustawowe przesłanki do udzielenia jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wykazała brak stałego dochodu, brak oszczędności oraz posiadanie jedynie domu i samochodu ciężarowego, co w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami uniemożliwia jej pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
H. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawczyni i jej mąż nie posiadają stałego źródła dochodu, a mężowi wstrzymano wypłatę renty. Rodzina posiada zaległość w ZUS. Majątek wnioskodawczyni obejmuje dom i samochód ciężarowy. Wnioskodawczyni twierdzi, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym oraz odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od w/w zaległości p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
H. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k. 12) podając we wniosku, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Wnioskodawczyni i jej mąż aktualnie pozostali bez jakichkolwiek źródeł stałego utrzymania, bowiem skarżąca nie otrzymuje już zasiłku chorobowego, zaś mężowi z dniem 1 marca 2010 roku wstrzymano wypłatę renty z tytułu niezdolności do pracy, mimo, iż jest nadal chory. Rodziny wnioskodawczyni posiada zaległość w ZUS z tytułu nieopłaconych składek męża. W skład majątku skarżącej wchodzi dom o powierzchni [...] m2 oraz samochód ciężarowy O. V., rok produkcji [...]. Poza tym wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych (k.12-13).
W konkluzji skarżąca wywiodła, iż nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Do wniosku H. P. dołączyła kserokopię zaświadczenia z ZUS o wypłaconych zasiłkach za okres od grudnia 2009 r. do marca 2010 r. (k. 14). Ponadto w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 5 maja 2010 r. skarżąca przedstawiła dokumenty potwierdzające uzyskiwane dochody i wstrzymanie wypłaty otrzymywanych świadczeń oraz ponoszone wydatki (k. 18-29).
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca H. P. spełniła ustawowe przesłanki do udzielenia jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała bowiem, iż w chwili obecnej nie posiada żadnego stałego źródła dochodu, bowiem nie otrzymuje zasiłku chorobowego, a mąż utracił rentę z tytułu niezgodności do pracy. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. Do majątku skarżącej należy zaliczyć dom o powierzchni [...] m2 oraz samochód ciężarowy O. V., rok produkcji [...]. Rodzina skarżącej posiada zaległość wobec ZUS.
Powyższe okoliczności, a w szczególności brak stałego dochodu dwuosobowej rodziny skarżącej w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami na bieżące opłaty, które zamykają się miesięczne kwotą około 876 zł oraz w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż H. P. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Poza tym skarżąca nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby posłużyć do uzyskania dodatkowych środków finansowych. W tym stanie rzeczy należało uznać, iż nie należy obarczać wnioskodawczynię kosztami sądowymi, jako osoby pozbawionej środków potrzebnych na ich pokrycie, gdyż spowodowałoby to przekreślenie jej szansy na skorzystanie z dobrodziejstwa prawa do Sądu.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło